Kindsoldaten in de burgeroorlog in Soedan worden opgevoerd als ware TikTok-sterren om andere jongeren te rekruteren. Dat blijkt uit een onderzoek van het onderzoekscollectief Bellingcat . Jongens die meevechten aan het front verzamelen honderdduizenden volgers op hun accounts en delen video's die miljoenen keren worden bekeken.
Kindsoldaten in Soedan opgevoerd als TikTok-sterren met miljoenen views: "Vermenging oorlog en entertainment"
Lara Richir
Gepubliceerd:
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Al sinds 2023 woedt er een burgeroorlog in Soedan tussen het regeringsleger, Sudanese Armed Forces (SAF) en de rebellenmilitie, Rapid Support Forces (RSF). In verschillende video’s op Tiktok is te zien hoe jonge kinderen die banden hebben met het SAF en de RSF voorgesteld worden als helden. Ze dragen legeruniformen, lopen rond met wapens en feesten samen mee met hooggeplaatste leden.
In een van de video's zie je een kind dat de inname van een legerbasis door het RSF viert, terwijl hij omgeven is door tientallen lijken. De jongen heeft op zijn account meer dan 700.000 volgers en de video is meer dan twee miljoen keer bekeken.
Opvallend is dat sommige accounts de kinderen neerzetten als een soort influencers. Ze delen niet alleen beelden van gevechten, maar ook luchtigere video’s in dezelfde stijl als populaire TikTok-content. Zo draagt een kindsoldaat, gelinkt aan het Soedanese regeringsleger, gedichten voor, waarin hij de spot drijft met de tegenstanders bij het RSF. In een andere video geeft de jongen een oppeppende speech omgeven door soldaten. Op één van de accounts die Bellingcat heeft gedetecteerd, kan je zelfs via stemming je favoriete kindsoldaat kiezen.
Oorlogspropaganda via TikTok
Experts zeggen dat dit leidt tot een alarmerende vermenging tussen oorlog en entertainment. Ze waarschuwen dat de video’s geweld normaliseren en verheerlijken. Door de jongens voor te stellen als helden of influencers kunnen gewapende groepen hun strijd romantiseren en minderjarigen rekruteren.
Onder internationaal recht is het inzetten van kindsoldaten verboden. Toch zijn er sinds het uitbreken van de oorlog in 2023 herhaaldelijk meldingen van minderjarigen aan het front. Onder meer UNICEF en Genocide Watch trokken eerder al aan de alarmbel.
TikTok schiet te kort
Mag zo’n content op TikTok verschijnen? De richtlijnen van het platform zijn duidelijk: neen.
Het platform verbiedt expliciet content die mensenhandel of de uitbuiting van minderjarigen toont of verheerlijkt, waaronder het gebruik van kindsoldaten.
Sebastian Vandermeersch, de journalist van Bellingcat zegt aan VRT NWS: "Wij rapporteerden twaalf accounts via de interne meldingstool van TikTok. Na 48 uur waren de accounts nog steeds online. Pas enkele dagen later, en na rechtstreeks contact per e-mail, werden de accounts verwijderd."
48 uur nadat we de accounts hebben gerapporteerd, stonden de video's nog altijd online op TikTok
Sebastian Vandermeersch, onderzoeker Bellingcat
In een reactie aan Bellingcat stelt TikTok dat het accounts en video’s verwijdert die in strijd zijn met de regels. Volgens het bedrijf wordt 98,2 procent van de content die de regels schendt, verwijderd nog vóór gebruikers ze rapporteren.
"Toch blijft deze content circuleren op TikTok" zegt Vandermeersch. Verschillende video’s worden opnieuw gedeeld op andere accounts die gelinkt zijn aan het RSF en het SAF. In sommige gevallen wordt de audio uit de oorspronkelijke video’s gebruikt om met artificiële intelligentie nieuwe filmpjes te produceren.
Bellingcat sprak met verschillende experten die bevestigen dat big tech bedrijven, zoals TikTok geen druk ervaren om zo'n gevaarlijk content te modereren. In tegenstelling tot seksueel expliciete kindermisbruikmaterialen, worden beelden van kindsoldaten minder streng gecontroleerd door het mediabedrijf, mede omdat er minder juridische consequenties aan hangen.