"Enorme strategische fout van Iran": 4 vragen aan professor David Criekemans

Professor Criekemans windt er geen doekjes om: de aanval op Iran is "de grootste politieke gok in de carrière van Trump". Dat zei hij in een extra aflevering van Terzake.

"Het is een dubbeltje dat in 2 richtingen kan vallen", aldus de professor. "Want Trump zegt in zijn speech iets heel belangrijks, namelijk dat er Amerikaanse doden kunnen vallen. En hij zegt ook: 'Ik doe dit voor de toekomst'. Dan vraag ik me af: is de Amerikaanse publieke opinie wel voorbereid op zo'n boodschap? Eigenlijk niet. Niemand zat te wachten op een nieuwe oorlog." Criekemans wijst er nog op dat Trump in zijn campagne zei: "No forever wars", geen oorlogen meer. Maar: "Hij is hier toch weer een nieuwe begonnen."

Volgens de politicoloog is het conflict in het Midden-Oosten intussen al "een regionale oorlog”.

"Met uitzondering van Oman, dat bemiddeld heeft tussen de VS en Iran, zijn alle landen in de regio geraakt, en er zijn ook burgerdoelen getroffen", zegt de professor. "Ik denk toch dat Iran hier een enorme strategische fout heeft gemaakt (door ook aanvallen uit te voeren op andere landen, red.). Daardoor wordt het nu ook een verhaal van soennitische en Arabische landen die zich voor een stuk gaan scharen achter wat de VS en Israël doen, omdat hun burgers nu worden belaagd. Ik kan me indenken dat deze landen hun luchtruim nu ook gaan beveiligen. Dit conflict heeft echt een regionaal karakter."

"Dit (de aanvallen op Iran, red.) kunnen ze wel even volhouden", benadrukt Criekemans. "Dit is ook voorbereid. Al is de militaire staf wel bezorgd dat de munitievoorraden in de problemen komen, toch als dit een campagne wordt van weken. De oorlogsindustrie kan eigenlijk niet echt volgen.”

De VS beschikken over talrijke militaire basissen in de regio: in Bahrein bijvoorbeeld, waar het hoofdkwartier van de Amerikaanse vijfde vloot ligt en dat door Iran werd geraakt, maar ook in Irak, Saudi-Arabië, Jordanië en de Verenigde Arabische Emiraten. Hun vliegdekschip USS Abraham Lincoln ligt dan weer aan de Straat in Hormuz. De USS Gerald R. Ford bevindt zich in Israëlisch territorium, vooral om dat land te beschermen.

De Straat van Hormuz wordt volgens Criekemans de komende dagen trouwens een cruciale plek: “20 miljoen vaten olie passeren daar per dag", zegt hij. "Een stuk van de Iraanse strategie is om die toevoer af te sluiten. Daar gaan de VS dan ook wel weer op reageren.”

Trump heeft volgens Criekemans de lat bijzonder hoog gelegd door te spreken over “regime change”, een grote regimewissel in Iran. “Hij kan eigenlijk niet meer terug. Maar is dit ook allemaal uit te voeren? Dat is de grote vraag.”

Maar wat zijn Trumps opties? "Het is nu de vlucht vooruit: wellicht is dit goed voorbereid. Maar toch is het een zodanige sprong in het ongewisse dat je niet weet wat er allemaal gaat meespelen, dat er andere belangen geraakt worden. Dit is ook een stukje psychologische oorlogsvoering, 'in golven'. De aanval moet vooral aan de Iraanse bewindslieden duidelijk maken: het is tijd om de wapens neer te leggen. Trump heeft eerder al aangegeven dat er voor diegenen immuniteit zal zijn.”

Al zeker niet ons land of Frankrijk, benadrukt Criekemans. "Dat is een teken dat de internationale rechtsorde verzwakt is", aldus Criekemans. “George W. Bush deed in 2003 nog moeite om een VN-resolutie te krijgen voor de inval in Irak. Hetzelfde met Libië in 2011, waar een resolutie is afgedwongen door Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Maar Trump doet het in zijn eentje. Iedereen wordt zo voor voldongen feiten gezet. Dat is zeer zorgwekkend. Het internationaal recht is zo een beetje een vodje papier.”

“Dat is natuurlijk mogelijk", besluit Criekemans nog. "De Britten hebben al zogenaamde defensieve acties gevoerd om de Golfstaten, alliantiepartners in de regio, steun te bieden. Maar nu is Europese betrokkenheid nog niet aan de orde. Als dit conflict verder uitdeint, dan is het wel onvoorspelbaar wat er hier gaat gebeuren.”