Pleeg je ook vluchtmisdrijf als je, zoals Julia van K3, je gegevens of een briefje achterlaat na een ongeval?

Wat was er precies gebeurd met Julia Boschman? De aanrijding gebeurde in december in Antwerpen. Ze reed een 14-jarige fietser aan. Boschman stopte en liet haar nummer achter bij het meisje dat ten val was gekomen en lichtgewond raakte.

Maar de K3-zangeres wachtte niet op de politie, omdat ze dringend naar een werkafspraak moest. Wettelijk gezien is dat vluchtmisdrijf. Uiteindelijk is de zangeres dus wel vrijgesproken. 

Volgens de wet "pleegt elke persoon vluchtmisdrijf die, wetende dat hij de oorzaak van of de aanleiding tot een verkeersongeval is geweest, de vlucht neemt om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken."

"En dit zelfs wanneer het ongeval niet aan zijn schuld te wijten is. Zelfs een voetganger kan, indien hij betrokken is bij een verkeersongeval, vluchtmisdrijf plegen", benadrukt de lokale politiezone Het Houtsche (Beernem, Oostkamp en Zedelgem) op haar website . 

Advocaat Laurens Guinée pleit in heel wat zaken in het verkeersrecht. "Er zit een moreel element in. Belangrijk is dat men een opzet ziet om je aan vaststellingen te onttrekken."

"Stel dat je met je auto tegen een boom rijdt 's nachts en die blijkt perte totale te zijn, waarop je naar huis wandelt. Dat is vluchtmisdrijf in die zin dat je je onttrekt aan vaststellingen die de politie zou kunnen doen. Je kunt gedronken hebben of onder invloed zijn van drugs." 

De persoon die de oorzaak is van het ongeval moet zich ervan bewust zijn dat hij betrokken is geweest bij een verkeersongeval. Als vaststaat dat de persoon het niet doorhad, gaat het niet om een vluchtmisdrijf. 

Als er iemand anders gewond is geraakt (al is het maar licht), dan moet de politie vaststellingen komen doen, zelfs als de persoon oké lijkt en je al een ziekenwagen hebt gebeld voor de zekerheid. 

"Je moet ter plaatse blijven tot er vaststellingen zijn gedaan door de politie", vertelt Werner De Dobbeleer van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) aan VRT NWS. "Tegelijk moet je je identiteit bekendmaken aan het slachtoffer. Jezelf kenbaar maken, doe je door je identiteitskaart te tonen. Een briefje met een telefoonnummer is niet genoeg." 

Slechts in uitzonderlijke gevallen kan je de plaats verlaten, bijvoorbeeld om de politie te gaan halen, maar in dat geval moet je je identiteitskaart tonen. 

Als er enkel blikschade is, dan moet het aanrijdingsformulier samen met de andere bestuurder worden ingevuld. Het is niet verplicht om de politie erbij te halen. Maar als er geen onderling akkoord is over een bepaald aspect, of wanneer er discussie ontstaat, haal je toch weer best de politie erbij. 

"Je noteert dan best ook de nummerplaat van de andere. Als die andere persoon niet wil meewerken en de plaats van het ongeval plots verlaat, dan is dat technisch gezien ook vluchtmisdrijf. Geef het dan zo snel mogelijk aan bij de politie", zegt De Dobbeleer. 

Een derde voorbeeld is er eentje dat we allemaal het best kennen. Je parkeert ergens in de stad, of op de parking van de supermarkt, en bij het manoeuvreren raak je een ander voertuig. Je gaat kijken en je ziet dat er (lichte) schade is.  Is het dan ook zo dat je vluchtmisdrijf pleegt als je enkel een briefje met je gegevens achterlaat?

"We zitten daar een beetje in een grijze zone", legt De Dobbeleer uit. Het is natuurlijk ook niet altijd makkelijk de eigenaar van het voertuig te vinden. Je moet sowieso een briefje achterlaten voor de tegenpartij.

"Vermeld daarop je naam en adres, enkel een telefoonnummer is volgens de wet niet voldoende", weet De Dobbeleer. Als het wel makkelijk is om de eigenaar te vinden - zoals aan de oprit van een huis - moet je uiteraard wel die stap zetten. 

Specialist verkeersrecht Laurens Guinée waarschuwt wel zij die proberen weg te glippen zonder iets achter te laten. Er kan bijvoorbeeld een getuige zijn, die vervolgens de eigenaar van het voertuig op de hoogte brengt, of het kan gefilmd zijn door camera's.

"Het Openbaar Ministerie maakt een prioriteit van zulke kleinere vluchtmisdrijven. Bij schade wordt er meteen gedagvaard." Hoe de partij die de schade veroorzaakte er vanaf komt, hangt af van de interpretatie van de rechter. "Het hangt af van het schadebeeld. Als dat groot genoeg is, kan de rechter redeneren: 'het kan niet anders dan dat je het hebt gevoeld'." 

Je kunt ook weginfrastructuur van de gemeente of het gewest beschadigen, zoals een paaltje. "Als je daar niets over laat weten, is het strikt genomen ook vluchtmisdrijf. Breng dus zeker de gemeente of de overheid op de hoogte." 

Bij vluchtmisdrijf riskeer je een geldboete, eventueel een celstraf en een intrekking van je rijbewijs. Het is de rechter die zal oordelen hoe zwaar de boete uitvalt, en of er een celstraf aan wordt gekoppeld, en een rijverbod. 

De gevangenisstraf kan lopen van 15 dagen tot 6 maanden of meer. De geldboete kan oplopen van ongeveer 2.000 euro tot een veelvoud. Daar komen dan gerechtskosten bij. Een vluchtmisdrijf met gewonden of doden wordt heel wat zwaarder bestraft. 

Het ging de voorbije jaren telkens om duizenden gevallen per jaar. Volgens cijfers van VIAS Institute waren er 2 jaar geleden 4.596 ongevallen met doden of gewonden waarbij er sprake was van vluchtmisdrijf. Gemiddeld is dat ongeveer 1 keer om de 2 uur.

Er is sprake van vluchtmisdrijf in ongeveer 1 op de 8 ongevallen met doden of gewonden, berekende VIAS.