Viroloog Marc Van Ranst krijgt in zijn verbeten strijd tegen desinformatie over vaccinaties sinds kort hulp uit onverwachte hoek. Van Ranst schakelt al enkele weken de hulp in van Grok - de chatbot van Elon Musk - om vaccinsceptici op X van antwoord te dienen. "Het is dweilen met de kraan open, maar dankzij Grok is de dweil iets groter", verklaart Van Ranst in gesprek met VRT NWS.
Viroloog Marc Van Ranst zet AI-bot Grok in tegen desinformatie op X: "Beu om zelf veel tijd te steken in factchecks"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijna 5 jaar nadat de laatste coronamaatregelen in ons land werden opgeheven, blijft viroloog Marc Van Ranst een verbeten strijd voeren op sociale media tegen desinformatie over vaccinaties.
De voorbije weken valt echter op dat Van Ranst op X steeds vaker de hulp inroept van AI-bot Grok. "Grok, verklaar waarom dit fake news is", schreef Van Ranst gisteren nog onder een post waarin beweerd wordt dat er een link bestaat tussen covidvaccinaties en kanker.
Het resultaat: een wetenschappelijk onderbouwde factcheck, opgesteld met behulp van artificiële intelligentie.
Wetenschappelijk onderbouwde factchecks
"Sociale media worden overspoeld met onwaarheden over vaccinaties en ik ben het beu om veel tijd te steken in academisch onderbouwde rechtzettingen", verklaart Van Ranst in gesprek met VRT NWS zijn nieuwe socialemediastrategie.
AI-bots durven al eens te hallucineren, maar Van Ranst is zeer tevreden over de antwoorden die Grok verschaft op concrete vragen over vaccinaties.
"Je moet de antwoorden natuurlijk even nalezen, maar over het algemeen krijg je een hele goede uitleg, met bronvermelding. Meestal is de onzin ook zo groot dat het niet heel moeilijk is om dat te ontkrachten. Als Grok toch met foute informatie komt, verwijder ik de reactie meteen, maar dat gebeurt zelden. "
Het is dweilen met de kraan open, maar dankzij Grok is de dweil iets groter
Marc Van Ranst, hoogleraar virologie aan de KU Leuven
Van Ranst krijgt het sinds de coronapandemie stevig te verduren. In 2021 moest hij zelfs even schuilen in een 'safe house'. De viroloog wordt nog steeds op regelmatige basis bedreigd, maar ziet het als zijn plicht om desinformatie over vaccins de wereld uit te helpen.
"Wanneer er onwaarheden worden verspreid, kan ik dat niet zomaar blauw-blauw laten. Natuurlijk ben ik het beu om die mensen van antwoord te dienen, maar gelukkig kan AI vandaag een handje helpen. Het is dweilen met de kraan open, maar dankzij Grok is de dweil iets groter."
Grok als wapen tegen extreemrechtse retoriek
Sinds miljardair Elon Musk Twitter heeft overgenomen en het heeft omgedoopt tot X, zijn steeds meer academici weggetrokken van het platform. "De waardevolle bron van korte en krachtige informatie die Twitter ooit was voor onderzoekers, is nu een beerput geworden", verklaarde Catherine Van de Heyning, experte cybersecurity en desinformatie, na haar vertrek.
"Elon Musk zelf is volgens mij geen antivaxer, het thema interesseert hem volgens mij niet zoveel, maar het is wel zo dat er een groep vaccinsceptici - vooral uit extreemrechtse kringen - zeer actief is op X", aldus Van Ranst.
Grok ondersteunt de extreemrechtse retoriek helemaal niet. Dat is weinig verrassend, want de spreidstand tussen de waanzin en de waarheid is ontzettend groot
Marc Van Ranst, hoogleraar virologie aan de KU Leuven
Dat hij de AI-bot van dat platform kan inzetten om vaccinsceptici van antwoord te dienen, vindt Van Ranst dan ook een grote meerwaarde. "Grok ondersteunt die extreemrechtse retoriek helemaal niet. Dat is ook weinig verrassend, want de spreidstand tussen de waanzin en de waarheid is zo ontzettend groot."
Of Van Ranst met zijn nieuwe socialemediastrategie mensen op andere gedachten weet te brengen, kan hij niet inschatten, maar de viroloog geeft aan dat hij het toch belangrijk vindt om fake news te laten factchecken. Op die manier zien mensen die online desinformatie tegenkomen ook meteen de factcheck die erbij hoort.
