Het sperma van mannen is beweeglijker in de zomer dan in de winter. Dat blijkt uit een studie bij meer dan 15.000 mannen uit Denemarken en Florida. Opmerkelijk is dat de resultaten in beide regio's dezelfde zijn, hoewel Denemarken en Florida een heel ander klimaat hebben. Niet de temperatuur, maar vooral het seizoen zelf lijkt dus een belangrijke rol spelen. "Er blijven toch nog veel vragen", zegt embryoloog Neelke De Munck (UZ Brussel).
Nieuwe studie: spermacellen zwemmen sneller in de zomer, zelfs in landen met verschillend klimaat
Dat de temperatuur invloed heeft op hoe beweeglijk spermacellen zijn, was al bekend. Eerdere studies naar de impact van de seizoenen leverden vaak tegenstrijdige resultaten op. Nu blijkt dat er wel degelijk een aanzienlijk verschil is tussen de zomer- en wintermaanden.
De onderzoekers analyseerden daarvoor spermastalen van 10.670 Deense mannen en 4.911 mannen uit de Amerikaanse staat Florida. Alle mannen waren tussen 18 en 45 jaar.
De onderzoekers ontdekten dat de seizoenen geen invloed hadden op de hoeveelheid spermacellen, maar wel op de beweeglijkheid ervan. De zaadcellen blijken sneller te zwemmen in de zomermaanden juni en juli, dan in de wintermaanden december en januari. En dat zowel in Denemarken als in Florida, hoewel er grote verschillen zijn tussen beide regio's.
Naast verschillen in bevolking, cultuur en levensstijl, zijn er grote verschillen in klimaat. Denemarken heeft een gematigd zeeklimaat, met milde zomers, terwijl Florida een subtropisch klimaat heeft, met warme winters en hete zomers. Dat toont aan dat niet de temperatuur, maar vooral het seizoen zelf een invloed heeft.
Geen duidelijke verklaring
"We staan versteld over hoe vergelijkbaar de invloed van de seizoenen is in 2 totaal verschillende klimaten", zegt professor en coauteur Allan Pacey van de Universiteit van Manchester aan de Britse omroep BBC. "De studie toont aan dat het toch belangrijk kan zijn om rekening te houden met de seizoenen als we de kwaliteit van een spermastaal beoordelen. Het kan misschien helpen vruchtbaarheidsbehandelingen te verbeteren."
Zo'n vaart zal het niet meteen lopen, zegt klinisch embryoloog Neelke De Munck, hoofd van het lab van de fertiliteitskliniek van het UZ Brussel. "Het probleem met deze studie is dat de onderzoekers geen rekening hebben gehouden met andere, belangrijke factoren, zoals de onthoudingsduur bijvoorbeeld."
"Als een man een langere tijd geen zaadlozing heeft, zal de concentratie spermacellen uiteraard hoger zijn, maar de zaadcellen zullen minder beweeglijk zijn. De kwaliteit van het sperma zal dus lager zijn. Misschien hebben mannen meer zaadlozingen in de zomer."
Niet zo dat we vanaf nu alleen nog in de zomer mannen gaan behandelen
Neelke De Munck, laboratoriumdirecteur van de fertiliteitskliniek UZ Brussel
"Er is ook geen rekening gehouden met de levensstijl van de onderzochte mannen. Roken, drinken, lichaamsbeweging ... zijn allemaal factoren die de vruchtbaarheid beïnvloeden. In de zomer bewegen mensen misschien meer. Of misschien zitten ze net meer binnen in de airco, waardoor ze niet aan hoge, maar aan lagere temperaturen worden blootgesteld."
"Het is dus heel moeilijk om echte conclusies uit deze studie te trekken. Het is niet zo dat we vanaf nu alleen nog in de zomer mannen met vruchtbaarheidsproblemen gaan behandelen."
Een eerste versie van de studie is verschenen op de website van het vakblad 'Reproductive Biology and Endocrinology', maar het onderzoek is nog niet officieel gepubliceerd.

