De Duitse binnenlandse inlichtingendienst mag de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) voorlopig niet meer als "een bewezen rechts-extremistische groepering" benoemen en behandelen. Dat heeft een rechtbank in Keulen bepaald. De veiligheidsdienst kan de beslissing nog in hoger beroep aanvechten, maar mag het label niet gebruiken tot er een definitieve uitspraak is.
Duitse inlichtingendienst mag AfD van de rechter voorlopig niet meer "rechts-extremistisch" noemen
Begin mei 2025 noemde de Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) - de Duitse binnenlandse inlichtingendienst - de partij "met zekerheid rechts-extremistisch". Het vermoeden dat de partij zich verzet tegen het vrije democratische bestel werd door het label bevestigd en werd in wezen een zekerheid.
Door AfD dat label te geven, kreeg de ook meer bevoegdheden om de partij in de gaten te houden. AfD-tegenstanders binnen en buiten de politiek zagen in die stap aanleiding om op te roepen tot een verbod op de partij, of haar te bestempelen als antidemocratisch.
AfD is de grootste oppositiepartij in Duitsland. Zij ging niet akkoord met die beslissing en diende enkele dagen later een klacht in bij de administratieve rechtbank in Keulen, waar de hoofdzetel van BfV is gevestigd. De zaak werd in spoedprocedure behandeld.
Enkele, maar onvoldoende "antidemocratische tendensen"
Volgens de rechter zijn er wel degelijk antidemocratische tendensen te zien binnen de AfD, maar is dat niet voldoende om te stellen dat de AfD "zodanig verandert dat een anticonstitutionele lijn wordt ingezet", citeert het Duitse medium Tagesspiegel de rechtbank.
Het BfV kan nu bij het hogere administratieve gerechtshof van Noordrijn-Westfalen (in Münster) in beroep gaan tegen de uitspraak van de Keulse rechtbank. Zolang die rechtbank geen definitieve uitspraak heeft gedaan, mag de veiligheidsdienst het label niet gebruiken.
In feite verandert er weinig, aangezien het BfV het gebruik van het label al had opgeschort in afwachting van de juridische procedure.
Alice Weidel: "Grote overwinning"
AfD-kopstuk en kandidaat- Alice Weidel heeft de uitspraak van de rechtbank in Keulen "een grote overwinning" genoemd, "niet alleen voor de AfD, maar ook voor democratie en de rechtsstaat". "De rechtbank van Keulen heeft met het besluit ook indirect een stokje gestoken voor de oproep tot een verbod", schrijft Weidel op X.
Bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar werd de AfD de grootste oppositiepartij, maar al jaren ligt de partij onder vuur. Dat komt onder meer door racistische en pro-Russische uitspraken van kopstukken.
Om die reden sluiten andere partijen een samenwerking uit, de zogenaamde 'Brandmauer'. De huidige bondskanselier Friedrich Merz van het conservatieve CDU bevestigde dat onlangs nog op het jaarlijkse partijcongres.
Toch is het afwachten wat Duitsland staat te wachten tijdens dit zogenaamde 'superkiesjaar' ('Superwahljahr'). Deelstaten Baden-Württemberg, Rijnland-Palts, Saksen-Anhalt, Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern trekken namelijk naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen.
