Van onbekende 'Pokémon green' tot wereldwijde 'Pokémon go'-gekte: 5 sleutelmomenten in 30 jaar Pokémon

Exact 30 jaar geleden kwamen in Japan de allereerste 'Poketto Monsutā'-games ('Pocket monsters') op de markt: 'Aka' ('rood') en 'Midori' ('groen'). Niet veel later volgt een verbeterde versie van die games: 'Poketto Monsutā Ao' ('Pocket monsters blue').

Bij ons verschijnen in 1998 enkel 'Pokémon red' en 'Pokémon blue'. Nog eens 2 jaar later krijgen we de speciale Pikachu-editie 'Pokémon yellow': samen vormen ze de 1e generatie Pokémongames.

Die eerste generatie Pokémon bevat nog steeds de bekendste en populairste monsters uit de franchise: Pikachu uiteraard, maar ook Eevee, Charizard, Jigglypuff, Meowth of Gengar doen misschien een belletje rinkelen.

Inmiddels zijn er al 9 generaties games, elk met hun eigen lijstje van bijkomende Pokémon. De teller staat inmiddels op meer dan 1.000 'pocket monsters'.

Ter ere van de 30e verjaardag van het spel brengt Nintendo vandaag 2 klassiekers opnieuw uit: 'Pokémon firered' en 'Pokémon leafgreen' (verbeterde versies van de originele 'Red' en 'Green') zijn vanaf nu ook beschikbaar op de Nintendo Switch en Nintendo Switch 2.

Pokémonmascotte Pikachu heeft zijn populariteit te danken aan de animatieserie. Op 1 april 1997 maken we kennis met Ash Ketchum uit Pallet Town. Op zijn 10e verjaardag mag hij eindelijk op avontuur vertrekken om zijn droom waar te maken: de beste Pokémontrainer aller tijden worden.

Maar Ash overslaapt zich en wanneer hij in het laboratorium van professor Oak arriveert, blijkt dat alle starter-Pokémon al gekozen zijn door andere trainers. Gelukkig tovert Oak een alternatief uit z'n hoed: de ietwat onhandelbare Pikachu.

25 jaar lang hebben we kunnen meevolgen hoe Ash en Pikachu zich samen een weg naar de top hebben gebaand, en onderweg heel wat vrienden hebben gemaakt.

Hun verhaal in de animatieserie kende een symbolisch einde in maart 2023. In hun allerlaatste aflevering samen keert het duo terug naar Pallet Town, als wereldkampioenen. Ze maken plaats voor 2 nieuwe protagonisten: Liko en Roy.

Eind jaren 90 is de Pokémania een wereldwijd fenomeen. Een ideaal moment om de franchise ook naar het witte doek te brengen.

De allereerste Pokémonfilm (verschenen in Japan op 1 april 1998) is wereldwijd in de cinema te zien vanaf 10 november 1999. Het openingsweekend is een succes: de film brengt wereldwijd meer dan 150 miljoen euro op. 

In de komende 3 decennia volgen nog meer dan 20 animatiefilms. In 2019 krijgen we zelfs een live-actionfilm: in 'Pokémon: Detective Pikachu' kruipt Ryan Reynolds in de huid van de populaire gele muis.

In 2016 bereikt de Pokémongekte ongekende hoogtes. De hele wereld lijkt in de ban van 'Pokémon Go', de nieuwste toevoeging aan de spelcatalogus van Pokémon. Met de smartphone in de hand kan iedereen zelf in de voetsporen treden van Ash Ketchum en Pokémon gaan vangen op straat en in parken.

'Gotta catch 'em all' luidt de slogan van de animatieserie en daarvoor doen Pokémonjagers de gekste dingen. Wanneer een zeldzame Pokémon opduikt in een wereldstad als Tokyo of New York rennen letterlijk duizenden mensen dezelfde kant uit zonder enig oog voor verkeersregels.

Bekijk: een Snorlax duikt op in Taiwan

Een van de meest opvallende 'Pokémon go'-momenten van 2016 kwam uit de VS. Tijdens een persconferentie van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken over terreurgroep IS betrapt woordvoerder John Kirby een journalist op het spelen van het populaire spelletje.

"Heb je er eentje kunnen vangen?", vroeg hij na afloop van de persconferentie. "Nee, de verbinding is hier niet zo goed", klonk het eerlijke antwoord.

Bekijk: John Kirby betrapt een journalist die 'Pokémon go' speelt tijdens een persconferentie

Ook bij ons zitten ordediensten en stadsbesturen soms met de handen in het haar. In augustus 2016 moest toenmalig Antwerps burgemeester Bart De Wever extra maatregelen invoeren om de leefbaarheid in het kleine polderdorp Lillo te kunnen garanderen. Het dorpje was de thuisbasis van enkele zeldzame Pokémon en werd wekenlang overspoeld door Pokémonjagers.

Rond diezelfde tijd stuurde onze toenmalige minister van Mobiliteit François Bellot (MR) een mail naar de makers van het spel om te vragen of ze de Pokémon wilden weghalen voorbij de security op de Belgische luchthavens. "Laat geen Pokémon los op de tarmac van Brussels Airport", klonk zijn noodkreet.

Het spelen van 'Pokémon go' werd op heel wat plaatsen ook verboden. Onder meer het Auschwitz Museum in Polen en het Holocaust Memorial Museum in Washington vragen bezoekers om het spel er niet te spelen uit respect voor de slachtoffers van het nazisme.

Menig schooldirectie zat eind jaren 90 met de handen in de haren bij de introductie van Pokémonkaarten. De speelkaarten veroorzaakten al snel heel wat ophef en werden op veel scholen simpelweg verboden. Omdat er kaarten gestolen werden, of omdat er oneerlijke ruilen werden opgedrongen.

Vanaf de jaren 2000 werden Pokémonkaarten écht big business. De waarde van sommige van heel wat kaarten is sinds 2004 met 3.000 procent toegenomen. Weinig investeringen die zo'n rendement opleveren. Voor zeldzame exemplaren - bijvoorbeeld 'first edition'-kaarten uit de jaren 90 - tellen verzamelaars dan ook met plezier enkele (honderd)duizenden euro's neer. 

Wanneer speciale edities van kaarten worden aangeboden komen de speelplaatstaferelen vaak opnieuw bovendrijven. Denk aan de overrompeling van het Van Goghmuseum in Amsterdam toen daar een exclusieve Pikachu-kaart werd aangeboden, of de Happy Meals in Japan die enkel voor het speeltje werden aangekocht en daarna massaal werden weggegooid op straat.

De meest gegeerde kaart ter wereld veranderde een 10-tal dagen geleden opnieuw van eigenaar. Tijdens de grootste Pokémonveiling ooit ging de "heilige graal der Pokémonkaarten" onder de hamer voor bijna 14 miljoen euro.

De kaart werd geveild door de Amerikaanse influencer en worstelaar Logan Paul die er in juli 2021 zelf ongeveer 4,5 miljoen euro voor betaald had. Bijna 10 miljoen euro winst in nog geen 4 jaar tijd: er zijn slechtere investeringen.