Nu rechtszaak tegen monopolie van Live Nation start in de VS: hoe machtig is het bedrijf in ons land?

Live Nation is een Amerikaans bedrijf dat evenementen en concerten organiseert. Het is de grootste speler ter wereld in de sector, met jaarlijks ruim 44.000 concerten en meer dan 100 festivals in meer dan 45 landen voor bijna 160 miljoen bezoekers, schrijven ze op hun website.

Het bedrijf start in 1995 onder de koepel van wat Clear Channel zal heten. In 2005 splitst de concert- en evenementenpoot 'Clear Channel Entertainment' zich af, om verder te gaan onder de naam Live Nation. Dat bedrijf trekt in de VS naar de beurs.

In België koopt Live Nation in 2002 de 2 belangrijkste Belgische concertorganisatoren: 'On the rox' van Herman Schueremans en 'Make it happen' van Paul 'Boogie Boy' Ambach. Schueremans bezit Rock Werchter, het festival dat hij mee uit de grond heeft gestampt. Hij blijft mee de programmatie bepalen in Werchter.

Ook dagfestivals TW Classic, Werchter Boutique en vanaf dit jaar Werchter Parklife zijn eigendom van Live Nation, naast Graspop Metal Meeting, het grootste Waalse festival Dour en sinds vorig jaar Pukkelpop.

Van de 5 grootste Belgische festivals behoort enkel Tomorrowland niet tot Live Nation, als de overname van Pukkelpop na onderzoek van de Mededingingsautoriteit helemaal wordt goedgekeurd. 

Maar: Live Nation doet in ons land veel meer dan festivals organiseren. Wie een groot concert wil plannen voor duizenden mensen komt sowieso bij hen terecht. In veel gevallen koop je een ticket voor een Live Nation-artiest in een Live Nation-zaal of op een Live Nation-festival via het Live Nation-ticketplatform.

Live Nation baat de grootste Belgische concertzalen uit, sinds de overname van de Sportpaleis Group (nu 'Be-At Venues') in 2019. Ze zijn geen naakte eigenaar van de gebouwen, maar ze bepalen mee wie er op het podium staat van de AFAS Dome, de Lotto Arena en de Stadsschouwburg in Antwerpen, Vorst Nationaal, de Trixxo Arena en het Trixxo Theater in Hasselt, de Capitole in Gent en de Proximus Pop-up Arena in Middelkerke. 

Gevolg: sommige concurrerende concertorganisatoren zoeken alternatieven op andere locaties. Zo heeft FKP Scorpio popster Ed Sheeran vorige zomer naar Park Middenvijver in Antwerpen gehaald. Op deze relatief nieuwe evenementenlocatie organiseren ze ook het driedaagse festival Live is Live. Dat valt dit jaar in hetzelfde weekend als Werchter Boutique en Werchter Parklife.

Daarnaast doet Live Nation het management voor honderden artiesten, via Front Line Management Group. Zij bepalen langs de aanbodkant mee wie er waar optreedt. Live Nation regelt ook voor tientallen Belgische artiesten de boekingen, van Pommelien Thijs tot Sylvie Kreusch.

Live Nation is sinds 2009 ook eigenaar van Ticketmaster, het grootste ticketplatform ter wereld. Via die weg hebben ze een invloed op de ticketprijzen. In 2010 zijn Ticketmaster en Live Nation gefuseerd tot 'Live Nation Entertainment'.

In de VS start er nu een rechtszaak tegen dat bedrijf, bijna 2 jaar na de claim van het Amerikaanse Department of Justice (DoJ) samen met 30 Amerikaanse staten. Live Nation Entertainment heeft meermaals om uitstel gevraagd. Ze hebben ook tevergeefs een schikking voorgesteld om een rechtszaak te vermijden.

Volgens het Amerikaanse gerecht overtreedt het bedrijf de 'Sherman act': dat is de Amerikaanse antimonopoliewet uit 1980 die vrije concurrentie moet garanderen.

Specifiek zou Live Nation concertzalen dwingen tot een exclusiviteitscontract, waarbij ze geen beroep mogen doen op andere ticketverkopers dan Ticketmaster. Hun dominantie op de ticketmarkt is volgens de Amerikaanse gerecht nadelig voor zowel artiesten als concertbezoekers.

Volgens Live Nation hebben ze geen monopolitiepositie en is er geen juridische basis voor de vraag om de bedrijven Ticketmaster en Live Nation uit elkaar te halen. 

"Het opbreken van een bedrijf in kleinere delen is een extreme maatregel. In de VS wordt dat zelden opgelegd, al is Live Nation bij uitstek groot geworden door fusies en niet door organisch te groeien. In theorie maakt die opsplitsing naar de vroegere aparte delen een kans", zegt Friso Bostoen aan VRT NWS. Hij is universitair docent aan Tilburg University en volgt als expert mededingingsrecht de zaak rond Live Nation.

"Het lijkt me duidelijk dat er sprake is van een monopolie van Live Nation binnen de VS. Dat is niet illegaal, maar misbruik maken van een monopolie wel. Dat misbruik kan onder meer bestaan uit exclusieve contracten (met festivals of concertzalen om Ticketmaster te gebruiken) of koppelverkoop (enkel Live Nation-artiesten laten optreden als de concertzaal Ticketmaster gebruikt)."

"Zeker qua ticketverkoop is er naast Ticketmaster weinig concurrentie. In de sector van concertzalen en concertpromotie van artiesten zijn er wel nog andere spelers. Of dat voldoende is, moet een rechter beoordelen."

Hoe ziet dat er dan uit in cijfers? Live Nation publiceerde onlangs nog zijn wereldwijde jaarresultaten en daaruit blijkt dat de omzet van de entertainmentreus intussen gegroeid is tot 25 miljard dollar (21,2 miljard euro). Dat is een tiende meer dan vorig jaar. In vergelijking met 10 jaar geleden is het bedrijf zelfs zowat verdriedubbeld in omvang.

In België bestaat Live Nation uit een complexe wirwar aan vennootschappen, zo leert een blik op de data van de Nationale Bank. Maar zet je een stap naar achteren, dan zie je ook hier 3 grote poten terugkeren: de tickets, de festivals en de evenementen in de grote Belgische zalen.

Ticketplatform Ticketmaster Belgium - dat trouwens officieel onder Live Nation Frankrijk en Ticketmaster Europe valt - is met 280 miljoen euro omzet en een nettowinst van 1,5 miljoen euro veruit de grootste Live Nation-zuil in ons land.

Maar ook de festivals (onder de paraplu 'Live Nation Belgium Holdings') brengen veel geld in het laatje. Rock Werchter en zijn afgeleiden leverden vorig jaar 9,4 miljoen euro nettowinst op voor een omzet van bijna 68 miljoen euro. Ook Graspop en Pukkelpop staan bekend als grote, winstgevende festivals. Enkel Dour draait nog rode cijfers.

De laatste tak van inkomsten komt uit de tak van het bedrijf waarin de concertzalen zijn ondergebracht. Dan moet je kijken naar Be-At Venues (onderdeel van 'Live Nation BV'). Die haalde vorig jaar 58,5 miljoen euro omzet en boekte 11,4 miljoen euro winst.

In België is de (voorlopig) laatste stap richting groei van Live Nation de overname van Pukkelpop."Er komt een nieuwe Pukkelpop-vennootschap, die samen met het huidige team het festival zal organiseren", zo klonk het in oktober 2025 in een kort persbericht.

Vorig zaakvoerder Chokri Mahassine blijft aan boord, net als programmatoren Eppo Janssen, Robbert Vanderzande en Sarah Mahassine, dochter van. Het hoofdkantoor blijft in Leopoldsburg, waar Pukkelpop is gestart.

De geplande overname wordt onderzocht door de Belgische Mededingingsautoriteit (BMA), op vraag van minister van Economie David Clarinval (MR). Hij heeft daar al om gevraagd, een dag na de aankondiging van de overname.

De stand van zaken van dat onderzoek is momenteel onduidelijk. Nochtans was het eerste, tussentijdse rapport volgens BMA "een kwestie van weken". "Over dit dossier wordt rond Pasen meer nieuws verwacht", aldus BMA in een schriftelijke reactie aan VRT NWS. 

Op vraag van VRT NWS reageert het kabinet Clarinval dat er bij BMA geheimhouding geldt over hun onderzoek. Ook Live Nation reageert niet.

"Aangezien het onderzoek lopende is, kunnen en willen wij daar momenteel geen commentaar of verdere toelichting over geven", laat Nele Bigaré van Live Nation weten in een schriftelijke reactie.

"Fusiezaken worden normaal snel behandeld, dus dit Pukkelpop-onderzoek duurt relatief lang, al moet je rekening houden met de complexe markt", zegt Friso Bostoen, expert mededingingsrecht (University Tilburg) aan VRT NWS.

"Mogelijk speelt er ook mee dat een minister om dit onderzoek heeft gevraagd. Dat is uniek. Normaal komt er een wettelijk verplicht onderzoek, als er bepaalde omzetdrempels overschreden zijn. Dat was voor de overname van Pukkelpop eigenlijk niet het geval."

"Zo'n onderzoek is sowieso complex. Eigenlijk probeert de Mededigingsautoriteit de toekomstige impact van een overname te voorspellen."

"Dat gebeurt via onderzoek van hun eigen economen en marktonderzoek bij verschillende betrokken partijen. De bedoeling is om in te schatten hoe Live Nation zich door de overname van Pukkelpop zou versterken en op wie dat effect heeft. In principe kan BMA de overname tegenhouden of voorwaarden opleggen."

"Zo'n voorwaarde kan zijn om de gelijke behandeling van artiesten te garanderen, ongeacht of ze zelf door Live Nation vertegenwoordigd worden of niet. In theorie kan BMA opleggen dat een maximumpercentage van de Pukkelpop-affiche uit Live Nation-artiesten mag bestaan bijvoorbeeld, gebaseerd op de aantallen van de voorbije jaren."