2 jaar nadat de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen en het federaal migratiecentrum Myria de gevangenis van Tongeren (Tongeren-Borgloon) bezochten, blijkt dat de situatie er nauwelijks op vooruitgegaan is. Er was toen kritiek op het feit dat er te veel gevangenen zaten en gevangenen die er eigenlijk niet thuishoorden, en op het feit dat er geen sprake was van activiteiteiten, opleiding of de mogelijkheid om te werken. Intussen is er ook in Tongeren sprake van overbevolking en daardoor is de situatie in de gevangenis gestagneerd", zegt Pieter Houbey van de Toezichtsraad.
Situatie in gevangenis van Tongeren-Borgloon amper verbeterd na negatieve evaluatie 2 jaar geleden: “We zitten aan een status quo”
Volgens de Toezichtsraad stond de gevangenisdirectie in Tongeren 2 jaar geleden nochtans klaar om extra in te zetten op activiteiten, onder meer door een cultuur- en sportfunctionaris te voorzien. Er kwamen ook in beperkte mate taallessen. “Maar tegelijk zijn andere zaken weggevallen”, vertelt Pieter Houbey.
“Vroeger waren er nog enkele lege cellen die gedetineerden zelf konden opknappen. Door de overbevolking is die luxe weggevallen. Dat betekent minder tewerkstelling én minder renovaties, terwijl het om een erg oud gebouw gaat.”
De gevangenis van Tongeren-Borgloon, gebouwd in 1844, is de oudste van het land. In 2005 werd het gebouw een museum, om vervolgens enkele jaren later opnieuw in gebruik te worden genomen: eerst als jeugdgevangenis en sinds 2020 voor volwassen gedetineerden zonder recht op verblijf in België.
"De cellen in Tongeren zijn bijzonder klein", benadrukt Houbey. “De infrastructuur dateert uit de 19e eeuw, dus is het gebouw allesbehalve up-to-date. Maar ondanks de overbevolking blijft de hygiëne wel aanvaardbaar.”
Limieten ondanks de inspanningen van directie en personeel
Houbey prijst de inspanningen van de directie en het personeel, maar ziet ook de limieten: “Momenteel is het een beetje vechten tegen de bierkaai. Als de gevangenispopulatie blijft stijgen, kan geen enkel systeem goed functioneren.”
Een snelle terugkeer naar de museumfunctie voor de gevangenis in Tongeren lijkt onwaarschijnlijk. “De gevangenis zou openblijven tot die in Leopoldsburg klaar is,” zegt Houbey, "maar we zien in andere steden dat oude gevangenissen soms gewoon open blijven, zelfs nadat nieuwe in gebruik zijn genomen.”
Inspanningen van de gevangenisdirectie
"Er zijn de afgelopen jaren inspanningen gedaan door de directie van de gevangenis in Tongeren om de situatie voor de gevangenen te verbeteren", zegt Kathleen Van De Vijver van het Gevangeniswezen. "Er zijn zeker meer activiteiten. Ik weet bijvoorbeeld dat er een crea-atelier is."
"We proberen in Tongeren ook het werkhuis opnieuw te laten open gaan", gaat Van De Vijver verder. "Alle voorbereidingen daarvoor zijn bezig. Er moeten wel nog inspecties gebeuren door de preventie-adviseur en de brandweer. En er moet binnen de personeelsstructuur bekeken worden hoe de organisatie precies moet gebeuren. Ook dat is nog niet afgeklopt."
We willen in Tongeren het werkhuis heropenen, dan heeft een 7-tal gevangenen opnieuw een nuttige tijdsbesteding
Kathleen Van De Vijver, Gevangeniswezen
Als het detentiehuis de deuren kan openen, zou een 7-tal gevangenen er normaal gezien opdrachten van klanten kunnen uitvoeren. "We hadden al een opdracht, het ging om inpakken, maar die klant heeft zijn werk voorlopig bij een andere gevangenis uitbesteed", zegt Van De Vijver.
Geen grondslapers
"Ook in de gevangenis van Tongeren zit het propvol", zegt de woordvoerster van het Gevangeniswezen nog. "Er zitten momenteel 53 gevangenen, terwijl er eigenlijk maar plaats is voor 50. Dat wil zeggen dat er in enkele cellen een stapelbed staat. Het goede nieuws is dat er in Tongeren geen grondslapers zijn en daar waken we ook over. We laten bijvoorbeeld niet toe dat gevangenen uit andere overvolle gevangenissen naar Tongeren verhuizen", besluit Van De Vijver.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
