Koningin Elisabethwedstrijd wordt feesteditie voor cello, maar zonder Belgische deelnemers  

Jammer maar helaas: er doen dit jaar geen Belgen mee met de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello. Aan belangstelling geen gebrek voor deze 3e editie van de cellowedstrijd. 185 cellisten tussen 18 en 30 jaar oud uit alle windstreken hadden zich aangemeld, bijna 20 procent meer dan bij de vorige editie.

De eerste schifting gebeurt via video’s die de muzikanten insturen. Daaruit heeft een internationale jury 66 cellisten gekozen die fysiek mogen verschijnen voor de eerste ronde in Flagey in Brussel. 24 van hen stoten door naar de halve finale, 12 naar de finale.  

Geen Belgen dus aan de start, wel 2 Nederlandse cellisten: Eline Hensels en Isaac Lottman. En voorts muzikanten uit meer dan 20 landen, van Brazilië tot Oezbekistan, van Taiwan tot Georgië. Vooral Duitsland en Zuid-Korea zijn goed vertegenwoordigd. Verschillende kandidaten studeren wel in ons land, met name aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo. Bij de 66 zijn er 20 vrouwen.

Vorig jaar was de wedstrijd aan de piano gewijd; de Nederlander Nikola Meeuwsen kaapte toen de eerste prijs weg. Nu is voor de derde keer de cello aan de beurt. In 2017 waren er ook geen Belgische deelnemers; winnaar was toen de Fransman Victor Julien-Laferrière. In 2022 was celliste Stéphanie Huang de enige landgenote; zij stootte wel door tot de finaleweek. De eerste prijs was toen voor de Zuid-Koreaanse Hayoung Choi.

Er zijn heel wat verjaardagen te vieren in 2026. Om te beginnen van de wedstrijd zelf. Voor de Tweede Wereldoorlog had koningin Elisabeth al de handen in elkaar geslagen met de Belgische violist en componist Eugène Ysaÿe. Er kwam een eerste concours in 1937, dat werd gewonnen door de Russische violist David Oistrach.

In 1951 was er dan de eerste editie van de wedstrijd onder de naam van de koningin. Eerst voor viool en piano, later kwam zang erbij en sinds 2017 ook cello. De Koningin Elisabethwedstrijd werd groter en bekender - het is nu een van de meest prestigieuze wedstrijden ter wereld. Kandidaten bieden zich vanuit alle windstreken aan. Voor veel laureaten is de wedstrijd een echte springplank naar een vruchtbare loopbaan.

Koningin Elisabeth zelf werd geboren op 25 juli 1876, bijna anderhalve eeuw geleden. Ook dat wordt gevierd in dit feestjaar van de wedstrijd die haar naam draagt. 

Koningin Elisabeth was een groot muziekliefhebber en speelde zelf ook viool. Ze telde veel muzikanten in haar naaste vriendenkring, zoals violist Eugène Ysaÿe en ook de wereldberoemde Catalaanse cellist Pablo Casals. Die laatste was van hetzelfde geboortejaar als Elisabeth en wordt dit jaar ook op veel plaatsen uitgebreid gevierd.

Ook in de Koningin Elisabethwedstrijd. De winnaar van het concours in Brussel krijgt namelijk een heel bijzonder geschenk: zij of hij mag 4 jaar lang spelen op de cello van meester Casals. Dat is de Goffriller ‘Casals’, in 1733 gebouwd door de Venetiaanse luthier Matteo Goffriller. Casals kocht het instrument in 1908 in Parijs. Hij bespeelde het meer dan 60 jaar lang en verkoos deze cello boven alle Stradivarius-instrumenten die hem werden aangeboden. De Goffriller noemde hij zijn “dierbaarste vriend”.  

Om al die verjaardagen te vieren zijn er veel extra evenementen en concerten gepland. Later deze maand is er bijvoorbeeld een 2-daags festival in Antwerpen en Brussel. 10 laureaten van de voorbije wedstrijden staan samen op het podium:  violisten Timothy Chooi, Sylvia Huang, Tobias Feldmann en Josef Špaček, cellisten Santiago Cañón-Valencia en Aleksey Shadrin; mezzo-sopraan Eva Zaïcik en pianisten Jonathan Fournel, Severin von Eckardstein en Alexander Melnikov. Op zaterdag 21 maart treden ze op in De Singel in Antwerpen en op zondag 22 maart in Flagey in Brussel.