Anderlecht start opnieuw met autisme-café: "Als ik elke keer op dezelfde stoel wil zitten, hier snappen mensen dat"

Een Auti-café richt zich op (jong)volwassenen met autisme of een vermoeden van autisme. Het doel is dat bezoekers zichzelf kunnen zijn zonder beoordeeld te worden op hun gedrag of behoeftes. Er wordt ook meer aandacht besteed aan de zintuigelijke prikkels in het café, door het licht te dimmen of zoemende apparatuur uit te schakelen.

"Er heerst een bepaald begrip voor elkaar omdat we veel ervaringen delen", zegt initiatiefnemer Tilly De Rechter. "Wat we normaal moeten uitleggen, is hier logisch." Als auti-caféganger kan De Rechter talloze voorbeelden opnoemen. "Stel dat ik graag op dezelfde stoel wil zitten als de vorige keer, dan snappen mensen dat", zegt ze. "En mocht ik plots opstaan om naar huis te gaan, dan zal niemand me proberen overtuigen om er tóch nog eentje te drinken."

Grappen worden uitgelegd als niet iedereen mee is, en het is niet onbeleefd om door te vragen. "Vragen als 'Waarom zeg je dat?' of 'Wat ben je net gaan doen?' komen uit een behoefte aan verduidelijking en helderheid", verklaart De Rechter.

De gesprekken kunnen diep gaan. "Door ons neurotype hebben we soms gedeelde trauma's of bijkomende klachten als angst, depressie en middelenafhankelijkheid", legt De Rechter uit. Alhoewel de Auti-cafés niet instaan voor psychologische hulpverlening, kan het verbindend werken om ervaringen uit te wisselen.

Om de veiligheid te waarborgen, hanteren de organisatoren een paar huisregels. Zo vragen ze bezoekers om open te staan voor verschillende vormen van autisme. "Ieders ervaring is anders, en de een is niet meer of minder autistisch dan de ander", aldus De Rechter. "Het is een spectrum, geen wedstrijd."

Maar ze preciseert: “Je bevindt je óf op het spectrum, óf niet. Je kunt niet tegelijk neurotypisch zijn én een beetje autistisch; bepaalde kenmerken worden vaak ten onrechte met autisme verward, maar zo werkt het niet.”

Het plan is om 4 keer per jaar samen te komen. Volgens De Rechter is "er een grote nood aan verbinding in de autistische gemeenschap." Dat er in Brussel weinig aanbod is, vooral in de Nederlandstalige kringen, bleek ook uit een eerdere rondvraag van BRUZZ.

De Auti-cafés bestonden al in 2022 en 2023, maar het initiatief werd opgeschort, deels door verschillende visies over wie er wel of niet welkom is.

Een ander terugkerend probleem bij de organisatoren - allemaal vrijwilligers - is het gebrek aan energie. "Als autist kost het al veel energie om te overleven in een neurotypische maatschappij", weet De Rechter. "Er is dan weinig energie over om bijkomende activiteiten te organiseren."