Een intense sneeuwstorm teistert de noordoostkust van de VS. Op verschillende plekken, zoals in de stad New York, is de noodtoestand uitgeroepen. Het openbaar vervoer en het luchtverkeer zijn zwaar verstoord, heel wat scholen blijven dicht. Onze collega's van CNN hebben het over een "beestachtige bomcycloon". Wat is zo'n bomcycloon, en gaan we zulke winterstormen door de klimaatverandering vaker zien aan de Amerikaanse noordoostkust?
"Beestachtige bomcycloon" treft oostkust VS: vluchten geschrapt, openbaar vervoer ligt lam, scholen blijven dicht
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Van de staat Virginia over New York tot Maine: het noorden van de Amerikaanse oostkust beleeft zwaar winterweer. Op sommige plaatsen wordt tot 60 centimeter sneeuw verwacht.
De wind kan pieken halen tot 100 kilometer per uur of meer. Voor 40 miljoen Amerikanen hebben de weerdiensten sneeuwstormwaarschuwingen uitgestuurd, een zogenoemde blizzard warning. De National Weather Service, het Amerikaanse KMI, noemt het "bijna onmogelijk" om verplaatsingen te maken. Door de sneeuwstorm dreigen heel wat plattelandsdorpen helemaal afgesneden te raken van de buitenwereld.
Noodtoestand in New York City en elders
Burgemeester Zohran Mamdani heeft de noodtoestand uitgeroepen voor New York City, maar ook in andere grote steden Philadelphia of Boston heerst het noodweer. Er zouden verschillende sneeuwrecords kunnen sneuvelen. Momenteel valt er elk uur 5 tot bijna 8 centimeter sneeuw bij.
In New York blijven de scholen vandaag dicht. Wie toevallig plannen had om naar The Met te gaan, is eraan voor de moeite. Het befaamde museum blijft dicht. Meer nog, alle niet-noodzakelijke verplaatsingen zijn er verboden. Zelfs de gebouwen van de Verenigde Naties blijven uitzonderlijk dicht.
Ook in Boston blijven scholen dicht. In Philadelphia wordt wel online les gegeven.
"We zitten in een enorme sneeuwstorm"
Openbaar vervoer plat, duizenden vluchten geannuleerd
In de staat New Jersey is al het bus- en treinverkeer opgeschort. Gouverneurs van verschillende staten hebben de noodtoestand al uitgeroepen, leden van de National Guard houden zich klaar om te helpen op het terrein.
Burgers wordt gevraagd binnen te blijven en niet-noodzakelijke reizen uit te stellen. Er zouden al 10.000 vluchten geschrapt zijn, de meeste van en naar New York City. Op heel wat plaatsen blijven de scholen gesloten. De postdienst US Postal heeft burgers gewaarschuwd dat pakjes vertraging kunnen hebben.
De combinatie van harde wind en zware sneeuw maakt ons bezorgd
Weerman Bryce Williams
"De combinatie van veel wind en zware, natte sneeuw is het recept voor omvallende bomen en lange stroomonderbrekingen", waarschuwt meteoroloog Bryce Williams. "Het is vooral de combinatie van wind en sneeuwval die ons bezorgd maakt."
De Amerikaanse nieuwszender CNN heeft het in een liveblog over een 'beastly bomb cyclone' - een beestachtige bomcycloon.
Alweer een 'bomcycloon': wat is het?
Het is niet de eerste keer deze winter dat de oostkust te maken krijgt met uitzonderlijk zwaar winterweer. Enkele weken geleden werd de regio al eens getroffen door winters noodweer.
Ook nu gaat het om een bomcycloon. Dat is een meteorologische term om een depressie aan te duiden die zich zeer snel uitdiept, en zich dus razendsnel ontwikkelt en intenser wordt. Vanmorgen was de luchtdruk in het oog van de storm gezakt tot amper 972 millibar. Het centrale deel van de storm liet minstens 24 millibar drukdaling optekenen in 24 uur tijd, waardoor de depressie het label 'bomcycloon' meekreeg.
Ter vergelijking: een sterk hogedrukgebied dat goed weer brengt, kan een luchtdruk hebben van 1030 millibar en meer. Dat is aan de Amerikaanse noordoostkust ver weg momenteel. Door de snelle ontwikkeling ontstaan er in korte tijd sterke winden en wordt de neerslag heel intens.
Gaat dit vaker gebeuren door de klimaatverstoring?
Het lijkt een tegenstelling, maar door de klimaatopwarming vergroot de kans op zulke uitzonderlijke sneeuwstormen. Uit onderzoek blijkt dat de polaire vortex de laatste 20 jaar vaker verstoord wordt, en steeds meer onderzoek linkt dat aan de klimaatopwarming. Daarbij warmen de polen in sneltempo op (veel sneller dan de rest van de wereld).
De polaire vortex of 'poolwervel' is, eenvoudig gezegd, een band van ijskoude lucht die op grote hoogte rondjes draait rond het poolgebied. Als die verzwakt of verstoord raakt, kan er plots ijskoude poollucht 'ontsnappen' naar het zuiden. Vergelijk het met een diepvriezer waarvan je plots een tijdlang de deur openzet.
Als de polaire vortex verzwakt, kan de deur van de diepvriezer opengaan
Door de opwarming van de planeet (en van onze oceaan) kan een bomcycloon ook meer water opzuigen, en dus meer neerslag veroorzaken. De noordoostkust van de VS bereidt zich dus maar beter voor op meer extreem (winter)weer.
Door de klimaatopwarming gaat overigens ook de straalstroom - een band met een strak windveld op grotere hoogte, die de positie van lage- en hogedrukgebieden bepaalt - vaker rare kronkels maken en in een wat vreemde positie gaan liggen.
Daardoor krijgen we in België soms lange tijd hetzelfde weer, met een ongewoon droge of natte periode tot gevolg. Ook die rare kronkels van de straalstroom hebben te maken met een lager temperatuurverschil tussen de noordpool en het subtropische gebied.
