Een team van Griekse experts is sinds vanochtend in Evergem om 12 foto's te onderzoeken waarop een executie is te zien in een voorstad van Athene tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een verzamelaar uit Evergem bood de beelden te koop aan op eBay, maar die werden opgemerkt door de Griekse pers. Ondertussen heeft de Griekse overheid de beelden al officieel uitgeroepen tot nationaal erfgoed. Wat maakt die beelden zo belangrijk? En waarom wil Griekenland ze per se hebben?
Waarom is er zoveel ophef in Griekenland over nazifoto's van een executie, die te koop zijn aangeboden in Evergem?
Lotte Aneca
Gepubliceerd:
Een verzamelaar uit Evergem bood 12 foto's te koop aan van 200 communistische verzetsstrijders in een wijk in een voorstad van Athene.
De Facebookgroep 'Greece at WWII Archives' merkte de foto's op, waarna het ook een onderwerp werd in de Griekse pers.
De Griekse overheid heeft de beelden officieel uitgeroepen tot nationaal erfgoed; ze zouden het eerste fysieke bewijs zijn van de gebeurtenis.
Een team van Griekse experts is deze ochtend aangekomen in Evergem om de echtheid van de foto's te onderzoeken. Als de authenticiteit is bevestigd, willen ze de foto's graag in hun bezit.
De 12 foto's tonen de executie van 200 communistische verzetsstrijders in de Atheense voorstad Kaisariani op 1 mei 1944. Een verzamelaar uit Evergem bood de beelden te koop aan op een tweedehandswebsite, wat veel ophef veroorzaakte in Griekenland. Ondertussen zijn de beelden van de website gehaald.
De Griekse overheid heeft de beelden al officieel uitgeroepen tot nationaal erfgoed en deze ochtend is een team van Griekse experten naar het gemeentehuis van Evergem afgezakt. Om de authenticiteit te controleren en om ze in hun bezit te krijgen. Maar waarom zijn die foto's zo belangrijk voor Griekenland?
Dat er in Kaisariani een massa-executie plaatsvond, was al geweten. Op die locatie staat trouwens een monument om die gebeurtenis te herdenken. Maar er waren nog geen foto's van terug te vinden. De foto's zouden zo het eerste fysieke bewijs zijn van wat daar gebeurd is. Sommige slachtoffers zijn ook zeer herkenbaar te zien.
Oorlogsgeschiedenis als open wonde
Christoph Busch, historicus en directeur van het Hannah Arendt Instituut, begrijpt de commotie. De Tweede Wereldoorlog heeft er wonden nagelaten. "Op reis in Griekenland maakte mijn vader aan de taxichauffeur altijd duidelijk dat we van België waren en niet van Duitsland. Onze talen lijken voor anderstaligen wat op elkaar. Hij had anders schrik dat we anders veel meer zouden moeten betalen."
Ook Thomas Baum, mensenrechtenexpert en directeur van de Dossin Kazerne, vindt de ophef in Griekenland weinig verrassend. "In Griekenland is de rol van verzet en collaboratie nog steeds enorm beladen. Griekenland had een heel sterk verzet tegen de Duitse bezetter, maar na de Tweede Wereldoorlog ontstond een burgeroorlog tussen dat verzet en de rechtse kracht."
"Die laatste werden gesteund door Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Die burgeroorlog is een open wonde in de Griekse geschiedenis."
Verdeling tussen huidig links en rechts
"Als we vandaag in de Griekse samenleving spreken over links en rechts, dan hangt daar nog een extra betekenis aan die teruggaat tot de burgeroorlog. Zo bezocht de linkse premier van 2015, Alexis Tsipras, dat specifieke oorlogsmonument, net om het linkse verzet kracht bij te zetten."
"Als men dus foto's vindt die een inkijk geven in die gebeurtenis, dan kan ik wel geloven dat daar veel aandacht aan gegeven wordt."
Als ze nog niet iedereen hebben kunnen identificeren, dan zijn die foto's van enorme maatschappelijke waarde
Thomas Baum, directeur Dossin Kazerne
Ook voor nabestaanden zijn de foto's heel belangrijk. Het is het laatste moment waarop ze nog levend te zien zijn. "Namen krijgen nu ook een gezicht", vervolgt Baum. "Als ze nog niet iedereen hebben kunnen identificeren, dan zijn die foto's van enorme maatschappelijke waarde."
"De nabestaanden hebben dan misschien wel een rechtmatige claim om daarover te beschikken. Maar hoe dat dan naar hen gaat, dat is voer voor juristen."
Bedenkingen bij Griekse aanpak
Griekenland geeft nu al aan dat het die foto's in zijn bezit wil en eist ze op. Busch hekelt die manier van werken. "De Griekse overheid maakt enorm veel heisa. Veel oorlogsherinneringen zijn inderdaad in privéhanden. Dat gaat van generatie op generatie. Soms wordt eens iets te koop aangeboden en ja, daar zitten ook gruwelfoto's bij."
Hoe gaat Dossin Kazerne dan te werk als ze interessante stukken willen? "De meeste verzamelaars geven de documenten gewoon af", vertelt directeur Baum, "omdat ze het zelf belangrijk vinden voor de collectie of voor onderzoek. Als ze dat niet willen of niet kunnen, of als het om familiedocumenten gaat, dan maken wij digitale kopieën waar we mee werken in onderling overleg. Wij betalen nooit voor stukken."
"Maar in deze is de inzet nogal stevig. Ik denk niet dat ze hier genoegen willen nemen met kopieën."
Het zou jammer zijn dat deze situatie de wereld van privéverzamelaars gaat onderdrukken
Christoph Busch, directeur Hannah Arendt Instituut
Busch ijvert ook voor meer eerbied voor de verzamelaars. "Zij zijn heel nuttig en hebben vaak enorme kennis. Ze zoeken zelf veel op uit interesse. Iets uitlenen voor een bepaalde voorstelling of boek, maakt dat de waarde ervan stijgt, dus de meesten zien dat ook zitten."
"Het zou jammer zijn, mocht de wereld van privéverzamelaars onder druk komen te staan door deze situatie. Als er nu nog iets opduikt, gaan verzamelaars misschien 2 keer nadenken voor ze het kenbaar maken of verkopen."
"Je mag natuurlijk geen woekerwinsten maken op gruwelobjecten, maar je mag het verzamelen of openbaren van bepaalde bronnen niet zomaar gaan criminaliseren. Op dat vlak heb ik het gevoel dat de slinger in deze kwestie is doorgeslagen."
Het is nog niet bekend wat het gesprek tussen de Griekse experten en de verzamelaar heeft opgeleverd.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
