Brusselse rechtbank buigt zich over weigering van Twitter om verkrachtingsvideo offline te halen

Het bewuste filmpje van 6 seconden werd in juli 2020 online gezet, waarna het zich razendsnel over het internet verspreidde. De vrouw, wier hoofd en hals duidelijk in beeld komen, stapte naar het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM) om stappen te ondernemen tegen de niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud, beter gekend onder de term ‘wraakporno’.

“Het belang van deze zaak is groot en overstijgt zelfs het slachtoffer in kwestie”, pleitte meester Frédéric Thiebaut. “Er zal naar deze zaak gekeken worden om bedrijven met een dergelijk verdienmodel - we spreken hier over een miljardenbusiness - op hun verantwoordelijkheid te wijzen. Het Instituut neemt het hier op voor een dame die op een gruwelijke manier is verkracht. Wat de feiten nog desastreuzer maakt, is dat alles gefilmd werd en verspreid werd aan een digitale snelheid die we ons niet kunnen voorstellen.”

Het IVGM maakte bij verschillende socialemediaplatformen zoals TikTok en YouTube melding van het filmpje, waarna de video offline werd gehaald. Op Twitter, het huidige X, bleef de video opduiken, ondanks de ‘takedown notice’ waarin gemeld werd dat er sprake was van schending van auteursrechten en de niet-consensuele verspreiding van intieme beelden en dat de handelingen op de video het gevolg waren van een seksueel misdrijf.

Pas toen de Brusselse onderzoeksrechter aan Twitter International Unlimited Company, de Europese afdeling van het bedrijf achter X, liet weten dat het bewuste videofragment deel uitmaakte van een langere verkrachtingsvideo, werd de bewuste tweet offline gehaald en de account van de persoon achter het bericht geschorst.

De zaak kwam vrijdag voor de rechtbank in Brussel, waar de advocaten van het socialemediaplatform voor een vrijspraak pleitten. Volgens de verdediging was het niet duidelijk dat het om een filmpje met seksueel getinte inhoud ging of dat de beelden zonder toestemming waren gemaakt en verspreid. “Enkel wanneer je de volledige context kent, kan je afleiden dat het om expliciete beelden ging, maar het IVGM heeft nagelaten om aan te geven dat het om een fragment uit een langere video van verkrachting ging”, aldus meester Elien Claeys.

De advocaten van Twitter International Unlimited Company haalden ook aan dat het lange tijd onduidelijk was of het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen wel de bevoegdheid had om op te treden in naam van de Vlaamse vrouw die op de video te zien is. Daarnaast is de verdediging ook van mening dat de rechtbank niet kan oordelen over de zaak, omdat de cd-rom met het originele fragment van 6 seconden zoek is gegaan.

Volgens meester Frédéric Thiebaut is het verloren bewijsstuk geen reden om de zaak nietig te laten verklaren. “Maar dit is wel hallucinant anno 2026”, klonk het. “Dit hou je niet voor mogelijk en krijg je gewoonweg niet uitgelegd”, aldus de raadsman van het IGVM.

Aan de zijde van het Brusselse parket klonken excuses. “Jonge magistraten krijgen in Brussel een interne opleiding waarbij er een geleid bezoek is aan de dienst overtuigingsstukken op de griffie, om hen te shockeren en te responsabiliseren. Dit hele justitiepaleis is volledig onderkelderd en ligt vol, maar ook werkelijk vol, met bewijsstukken. Zodanig vol dat we intussen beroep moeten doen op een tweede gebouw om alles op te slaan.”

“Bij mijn laatste bezoek stootte ik er onder andere om een motor van de gendarmerie, computers zo ver het oog kan reiken en genoeg wapens om een kleine oorlog mee uit te vechten. In dergelijke omstandigheden kan het al eens gebeuren dat een bewijsstuk verloren gaat. Dat is een jammerlijke zaak, maar dit gebeurt niet ter kwader trouw.”

Over de grond van de zaak was de openbaar aanklager kort. “Wij hebben op de raadkamer een buitenvervolgingstelling gevraagd en ook op dit proces vraag ik de vrijspraak. De vrouw in kwestie werd van zeer dichtbij gefilmd en moet dus geweten hebben dat ze in beeld kwam. Is er op dat filmpje een verkrachting te zien? Dat kan, maar dat blijkt niet uit dat filmpje. Je kan evengoed afleiden dat het ging om consensuele seks of dat het in scene was gezet.”

De vordering van het parket stuitte op onbegrip bij de advocaten van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. “Op de originele beelden hoor je haar dingen zeggen waaruit duidelijk blijkt dat het een seksuele handeling betreft”, klonk het. “Dat zie je ook aan haar gelaatsuitdrukkingen. Twitter was perfect op de hoogte van het seksueel karakter van de beelden en het argument dat ze onvoldoende informatie of context hadden om op te treden, is volledig ongeloofwaardig”, klonk het nog.

Het is nu aan de rechtbank om te oordelen of het bedrijf achter X de bewuste tweet offline had moeten halen. Vonnis op 3 april.