Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een trilplaat leidt tot minder spierpijn en helpt om af te vallen en minder vocht op te houden. Het toestel is opnieuw populair, zeker nu verschillende BV's en influencers het toestel gebruiken. Inspanningsfysiologen benadrukken dat de effecten in de praktijk vaak beperkt zijn en dat sommige beweringen zelfs helemaal niet onderbouwd zijn.
Populair bij BV's, maar "meer hype dan wetenschap" volgens experts: zin en onzin van de trilplaat
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
In het kort
Wat? Online wordt de trilplaat gepromoot als een toestel dat spierpijn vermindert, afvalstoffen en vocht sneller afvoert en zelfs helpt bij gewichtsverlies.
Maar? Volgens inspanningsfysiologen is voor de meeste van die claims geen wetenschappelijk bewijs. De effecten op spierherstel, lymfestelsel en vetverbranding blijken in de praktijk niet aantoonbaar. Alleen bij mensen met een zittende levensstijl zijn er aanwijzingen voor een beperkte toename in spierkracht.
De trilplaat, een plaat waarop je gaat staan en die trilt, is zeker geen nieuw fenomeen en duikt sinds begin 2000 af en toe op. Nu is het toestel opnieuw populair op sociale media , waar verschillende bekende Vlamingen zichzelf laten zien op een trilplaat.
Zo vertelde influencer Anastasya Chernook nog recent in de VTM-podcast ‘De Mutti’s’ dat de trilplaat leidt tot een betere bloedcirculatie en goed zou zijn om minder vocht op te houden, al geeft ze zelf toe dat ze geen expert is. Ook Marie Verhulst gebruikt de trilplaat en doet er lichte sportoefeningen op. En ook een aantal Vlaamse influencers heeft er de laatste maanden eentje aangeschaft.
Waarom is die trilplaat zo populair en heeft het ook een effect? We legden de vraag voor aan experten.
Waarom is een trilplaat populair?
Volgens Wim Derave, professor inspanningsfysiologie aan de UGent, is de trilplaat populair omdat je weinig moeite moet doen om toch beweging te hebben. "Door de kleine vibraties en hoge frequentie van de trillingen worden je spieren geactiveerd en voelen ook je botten een kleine impact."
De trilplaat is gebaseerd op de tonische vibratiereflex, vertelt inspanningsfysioloog Bert Op 't Eijnde van de faculteit geneeskunde & levenswetenschappen aan de UHasselt. "Dat is vergelijkbaar met wanneer een arts met een hamertje op je knieschijf slaat. Je been schiet dan naar voren door een beschermingsmechanisme en dat leidt tot een verlengde spiersamentrekking. Op een trilplaat heb je, afhankelijk van de instelling, zo'n 30 tot 80 spiercontracties per seconde.”
Helpt het ook echt?
Helpt de trilplaat om minder spierpijn te hebben, zoals sommigen beweren ? “Na intens sporten raden wij altijd aan om 5 tot 10 minuten uit te fietsen of uit te wandelen om afvalstoffen te verwijderen en zo beter te recupereren", zegt Op 't Eijnde. "In theorie zou zo'n trilplaat ook de bloedcirculatie en afvoer van afvalstoffen kunnen verbeteren, maar ik heb geen studies gevonden dat dit in de praktijk ook zo is."
Derave sluit zich daarbij aan. "Over spierpijn bestaan veel misverstanden", weet hij. "Stijfheid na het sporten is een soort ontsteking door spierschade. Dat los je niet op door op een trilplaat te gaan staan."
Ook de bewering dat de trilplaat zou helpen minder vocht op te houden, is volgens Op ‘t Eijnde niet bewezen. “Het zou in theorie kunnen door een betere afvoer van afvalstoffen, maar in de praktijk is er geen bewijs." Ook Derave vond geen aanwijzingen in de literatuur en noemt het "allemaal wishful thinking".
En afvallen?
Wat ook niet klopt: de bewering dat je door de trilplaat gewicht zou kunnen verliezen . “Mensen denken vaak dat je op bepaalde plekken gewicht kan verliezen, maar het lichaam kiest dit zelf", legt Derave uit. "Bovendien is je energieverbruik op die trilplaat zo laag dat een mogelijk gewichtsverlies verwaarloosbaar is."
Op 't Eijnde is het met hem eens: "De hoeveelheid calorieën die je verbruikt is zo klein dat die theorie niet klopt".
Wie gebruikt de trilplaat beter niet?
Er is volgens Derave geen hard bewijs dat sommige mensen beter geen trilplaat gebruiken. Toch denkt hij dat bepaalde mensen beter voorzorgsmaatregelen nemen. "Wie een breuk of een neurologische aandoening gehad heeft, gebruikt dit misschien beter niet. Ook zwangere vrouwen gaan beter niet op een trilplaat staan."
Volgens Op 't Eijnde blijft ook wie een pacemaker of een nieuwe knie of heup heeft, best weg van een trilplaat. Hij waarschuwt ook dat de plaat kan leiden tot duizeligheid en oorsuizen, omdat ook je evenwichtsorgaan mee trilt.
Krachttraining
Wie niet alleen op een trilplaat staat, maar dat combineert met lichte krachtoefeningen, zou volgens sommigen meer spieren opbouwen. Specifieke studies hierover in Vlaanderen dateren van begin jaren 2000 en gebeurden door het onderzoeksteam van professor Christophe Delecluse van de KU Leuven.
“We hebben toen de spieractivatie onderzocht en welke reflex de trilplaat uitlokt. Bij topsporters zagen we geen bijkomende winst in spierkracht of explosiviteit nadat we trilplaattraining hadden toegevoegd aan hun klassieke trainingsprogramma. Bij jonge en oudere personen met een zittende levensstijl die niet veel sporten, zagen we wel krachtwinst en een positief effect na trilplaattraining ." Of dat ook zo is bij de huidige trilplaten, kan hij niet bevestigen.
Een bijkomende studie, waarbij de ene groep trainde op een echte trilplaat en de andere op een valse, bevestigde dat wie squat (een krachtoefening waarbij je door de knieën buigt, red.) op een trilplaat, meer spieren opbouwt dan wie dezelfde oefening doet zonder trilplaat.
Op 't Eijnde, die ook betrokken was bij deze onderzoeken, wil de impact van de trilplaat op krachtwinst toch nuanceren. "Er was in de studies inderdaad een kleine toename in spierkracht, maar de vraag blijft of dat door de trilplaat kwam of door de krachtoefeningen zelf die je op de trilplaat doet."
Zijn advies: "Ga sporten, doe aan cardio en klassieke krachttraining, daar haal je veel meer rendement uit, de trilplaat is meer hype dan wetenschap.”
Conclusie
Op sociale media en bij verschillende Vlaamse influencers is de trilplaat opnieuw populair.
De trilplaat zou heel wat voordelen bieden zoals minder spierpijn, gewichtsverlies en het zou ook helpen om minder vocht op te houden
Volgens experten blijkt echter dat voor veel van die beweringen geen wetenschappelijk bewijs bestaat. De effecten op spierherstel, vochtafdrijving en vetverlies blijken in de praktijk minimaal of helemaal niet aangetoond.
Alleen bij specifieke doelgroepen, zoals mensen met een zittende levensstijl, zijn er aanwijzingen voor een beperkte toename in spierkracht.
De bewering dat de trilplaat kan leiden tot minder spierpijn, betere vochtafdrijving en gewichtsverlies beoordelen we als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be. Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be . Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be
