De norm voor drinkwater wordt mogelijk voor langere tijd versoepeld. Dat blijkt uit het ontwerp van het ‘drinkwaterplan’ van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V), dat VRT NWS kon inkijken. Het plan rond schadelijke triazolen in het drinkwater van de Westhoek had eind december al klaar moeten zijn. Niet dus. “Dit is verontrustend voor honderdduizenden West-Vlamingen", klinkt de kritiek.
Gaat minister Brouns norm voor drinkwater voor lange tijd versoepelen? "Spelen met gezondheid van honderdduizenden West-Vlamingen"
Evelien Vanwalleghem
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Een paar jaar geleden werden er en TFA in drinkwater ontdekt. 1, 2, 4-triazolen zijn het afbraakproduct van schimmelwerende pesticiden uit de landbouw. TFA is het afbraakproduct van een groep van -pesticiden. Ook door de industrie en de huishoudens komen er triazolen en TFA in het water.
“Het zijn toxische stoffen”, duidt Kristine De Schamphelaere van PAN Europe, een middenveldorganisatie die op Europees niveau ijvert voor een betere bescherming van milieu en gezondheid tegen pesticiden.
“Er zijn al dierenproeven gebeurd die aantonen dat triazool en TFA schadelijk kunnen zijn voor de voortplanting. Voor TFA werden bij bepaalde concentraties verminderde vruchtbaarheid en afwijkingen bij het nageslacht vastgesteld."
Meest triazolen in de Westhoek
Van al het drinkwater in Vlaanderen, is het water van drinkwaterproductiecentrum De Blankaart in Diksmuide het meest vervuild met triazolen. De metingen liggen vaak een stuk boven de Europese norm van 0,1 microgram per liter. Ook de TFA-waarden in het water zijn er zeer hoog. En het grote probleem is dat die stoffen bijna niet uit drinkwater kunnen gehaald worden.
Waterproductiecentrum De Blankaart voorziet drinkwater voor 363.000 mensen in de regio Diksmuide en Ieper. Om de regio toch van drinkwater te blijven voorzien, besliste omgevingsminister Jo Brouns goed een jaar geleden om de norm voor triazolen te verhogen voor de 4 waterproductiecentra van de Watergroep in West-Vlaanderen. Tot 1 microgram per liter, 10 keer de Europese norm dus.
Dat was een tijdelijke afwijking, voor 2 jaar, die nog tot eind dit jaar geldt. En ondertussen moest minister Brouns met een ‘drinkwaterplan’ komen, om de schadelijke stoffen in het drinkwater te beperken. Hij zou het plan tegen eind vorig jaar op de Vlaamse regering brengen. Maar het werd uitgesteld en nóg eens uitgesteld en zal vermoedelijk pas na de paasvakantie landen.
Rondvraag leert dat er wel al een ontwerpplan klaar is, dat op zeer veel kritiek stuit. Meerdere middenveldorganisaties en overheidsinstanties spreken off the record van een “flauw plan”, waarin de minister “te veel zijn eigen lobbygroep – de landbouw – wil verdedigen”.
Verhoogde norm verlengen
VRT NWS kon het ontwerpplan inkijken. Er staat in dat de minister de tijdelijke verhoging van de Europese norm met factor 10, wil verlengen. Een regelrechte schande, vindt omgevingsadvocaat Isabelle Larmuseau.
“Er is geen enkele rechtsgrond voor zo’n afwijking, dit is flagrant onwettig. Dat wil dus zeggen dat honderdduizenden West-Vlamingen blootgesteld blijven aan 10 keer meer pesticiden in hun drinkwater dan de rest van Vlaanderen. Dat is spelen met de gezondheid van die West-Vlamingen.”
Het is een regelrechte schande dat honderdduizenden West-Vlamingen blootgesteld blijven aan 10 keer meer pesticiden in hun drinkwater dan alle andere Vlamingen
Isabelle Larmuseau, advocaat omgevingsrecht
Hoezeer bedreigen die toxische stoffen in het drinkwater nu de gezondheid? Niet, volgens minister Jo Brouns, die altijd heeft benadrukt dat zelfs de verhoogde norm voor triazolen de volksgezondheid nog niet bedreigt.
Ook De Watergroep, die de productiecentra met de slechte waterkwaliteit in Diksmuide en Ieper uitbaat, zegt dat haar kraantjeswater 100 procent veilig is. Toch hebben veel mensen in de Westhoek schrik en durft lang niet iedereen nog kraantjeswater te drinken.
Aan de bron aanpakken: verbod op pesticiden
“Ik begrijp de bezorgdheid van die mensen”, pikt Kristine De Schamphelaere van PAN Europe in. “Een korte blootstelling aan een beperkte dosis geeft weinig risico. Maar als je er woont en constant wordt blootgesteld aan kleinere dosissen van niet 1 stof, maar van meerdere stoffen tegelijk, dan is dat een heel ander verhaal."
"We worden ook niet alleen via water blootgesteld, maar ook via voedsel en nog andere wegen. Wetenschappers zijn erg bezorgd over die totale, chronische blootstelling aan verschillende stoffen en leggen het verband met verhoogde gezondheidsrisico’s. Het gaat hier om zeer zorgwekkende stoffen, die aan de bron moeten worden aangepakt.”
Ook de Watergroep pleit voor een aanpak “aan de bron”. Waarmee wordt bedoeld dat de minister bepaalde pesticiden best kan verbieden. Want wat niet in het drinkwater geraakt, moet er nadien ook niet uit gefilterd worden. En triazolen en TFA zijn bijna niet uit water te krijgen, zelfs niet met dure en complexe procedés.
Maar in het ontwerpplan van de minister wordt met geen woord gerept over een verbod op pesticiden. Nederland, Denemarken, Noorwegen en Zweden verbieden nochtans wél al PFAS-pesticiden. En Wallonië verbiedt pesticiden in grondwaterwinningsgebied.
Minister Jo Brouns zegt dat het nog maar gaat om een ontwerp van een plan. "Het plan waarnaar verwezen wordt, is nog voorwerp van onderhandelingen in de schoot van de Vlaamse regering."
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
