Het chikungunya-virus kan ook in België overgedragen worden van tijgermug op mens. Dat schrijft De Standaard op basis van een nieuwe wetenschappelijke studie. De temperatuur die nodig is om besmetting mogelijk te maken, is lager dan gedacht, en dus wordt onze zomer meer en meer een risicoperiode voor die tropische ziekte.
Tijgermug kan ons ook bij lagere temperaturen in de zomer besmetten met tropisch virus chikungunya: "niet dodelijk, maar wel pijnlijk"
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
13,8 graden Celsius. Warmer dan dat hoeft het niet te zijn voor de tijgermug om ons te besmetten met chikungunya, volgens een studie in het Journal of the Royal Society Interface . Die theoretische minimumtemperatuur ligt een pak lager dan eerder werd aangenomen: zo'n 16 tot 18 graden. Bij koude temperaturen vermenigvuldigt het virus zich moeilijk en de mug zelf is ook minder actief.
Dat maakt de 'window of opportunity' voor de tijgermug een pak breder dan gedacht. In België - op de Ardennen na - zou dat betekenen dat we in juli en augustus het virus kunnen opdoen van een tijgermuggenbeet. In de Kempen mag je juni daar nog bijtellen. Al wordt het risico groter bij warmere temperaturen, met 25,6 graden Celsius als ideaal voor die kleine, vervelende mug.
De (steeds minder) exotische tijgermug
De tijgermug is oorspronkelijk een Aziatische muggensoort die tropische ziekten kan overbrengen, zoals dengue en zika, en soms ook chikungunya.
De mug is kleiner dan onze steekmug en heeft een herkenbaar zwart lijf met witte strepen. Door de klimaatverandering rukt ze op naar het noorden. Ook bij ons werd de tijgermug al meermaals opgemerkt. Ze zou al in minstens 8 gemeenten overwinteren, wat aantoont dat ze ook bij ons stilaan kan overleven.
Wie een tijgermug ziet, kan dat melden op www.muggensurveillance.be . Zo monitort Sciensano de opkomst ervan.
Als je besmet bent, maak je veel kans om ziek te worden (3 op de 4 wordt ziek), maar natuurlijk niet altijd even ernstig. En dodelijk is het al niet. "Er zijn heel weinig mensen die er van sterven", vertelt infectioloog Steven Van den Broucke van het Instituut voor Tropische Geneeskunde.
De symptomen van chikungunya lijken wat op die van griep: je kan hoge koorts krijgen, hoofdpijn, en spier- en gewrichtspijn. Maar ook huiduitslag en oogproblemen komen voor. De meeste symptomen verdwijnen na enkele weken.
Minderheid heeft jarenlang pijn
"Nadat je een soort van griep-episode doormaakt, kan het aanslepende gewrichtspijnen geven in je knieën, enkels, rug, handen... Dat is geen pretje. Stappen kan bijvoorbeeld pijnlijk zijn."
"Bij de meeste mensen doven die pijnen na enkele weken uit. Bij rond de 30 procent duurt het een paar maanden, en een minderheid is voor jaren vertrokken."
In dat geval wordt het een auto-immuunziekte. "Het is een slim virus. Bepaalde virusdeeltjes lijken op eiwitten in onze gewrichten. Ons lichaam gaat daardoor niet alleen het virus aanvallen met antistoffen, maar ook onze eigen gewrichten."
Er is geen reden tot paniek, maar we moeten waakzaam zijn
Infectioloog Steven Van den Broucke, Instituut voor Tropische Geneeskunde
Er bestaat geen genezende medicatie, maar de symptomen kunnen wel behandeld worden. Een vaccin is er ook al, sinds vorig jaar. De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie aan voor personen van 12 tot 64 jaar die naar gebieden reizen waar een epidemie heerst. En er wordt gewerkt aan alternatieven.
Stilstaand water verwijderen
Hoe minder kansen de tijgermug krijgt, hoe minder chikungunya er zal circuleren. De tijgermug houdt van stilstaand water om eitjes te leggen, en daarom vraagt de Vlaamse overheid in de zomer om bijvoorbeeld geen volle emmers buiten te laten staan.
Bij ons is er nog nooit (voor zover we weten) iemand door een mug met chikungunya besmet. Wel zijn er mensen die de ziekte elders opdoen. Vorig jaar waren er bijvoorbeeld minstens 94 gevallen , grotendeels door een uitbraak op het Franse eiland Réunion. In Italië en Frankrijk zijn er al verschillende kleine uitbraken geweest.
"Ik denk niet dat er op dit moment reden tot paniek is", besluit Van den Broucke, maar hij is er ook niet helemaal gerust in. "We moeten waakzaam zijn en het goed opvolgen."
Hoe gevaarlijk is het nieuw muggenvirus 'Chikungunya'?
Steven Van Den Broucke: "Virus kan maanden tot jaren felle gewrichtspijnen geven"
