Lonen in België stijgen minder snel dan in buurlanden, ABVV: "Bewijst dat werknemers te weinig loonsverhoging kregen"

"We spreken van een loonkostenhandicap die een neerwaartse evolutie vertoont en technisch gezien negatief is", zegt de CRB. "De ramingen duiden er dus op dat de Belgische economie wat betreft de  loonkostenontwikkeling momenteel geen verslechtering van de competitiviteit vertoont conform de Wet van 1996 (die dient om het concurrentievermogen te vrijwaren)."

Het gaat nog maar om voorlopige cijfers, zonder directe impact op de loonmarge. Die wordt elke 2 jaar bepaald en dient als basis voor het IPA, dat de loonevolutie in de private sector regelt. 

"De dramatische show van de werkgevers is voorbij", zegt ABVV-voorzitter Bert Engelaar. "Ze moeten afscheid nemen van de stigmatiserende term ‘loonkosthandicap’, want de jury heeft geoordeeld dat die is weggewerkt."

"Ondanks de indexering stegen onze lonen trager en boeken we dus een loonkostenvoordeel ten opzichte van de buurlanden", aldus Engelaar. "Het loonkostenvoordeel bewijst dat werknemers te weinig loonsverhoging hebben gekregen."

Hij pleit ervoor dat vakbonden en werkgevers op sectorniveau kunnen onderhandelen over eventuele loonverhogingen, afhankelijk van de productiviteit en winstgevendheid van de sector.

"De CRB bevestigt wat we al jaren zeggen: onze lonen lopen achter op hoe die in onze buurlanden evolueren", reageert Ann Vermorgen, voorzitter van de christelijke vakbond ACV. "Het reële verschil loopt op tot bijna 5 procent. terwijl bedrijven grote winsten boeken, gijzelt de loonnormwet de vrije onderhandelingen en dus onze lonen."

Werkgeversorganisatie VBO erkent dat de cijfers wijzen op een "eerder gunstige evolutie". "De eerste vandaag gepubliceerde ramingen wijzen op een licht negatieve loonhandicap in 2026 (-1 procent) ten opzichte van 1996", aldus het VBO.

Maar die evolutie is volgens de werkgeversorganisatie uitsluitend toe te schrijven aan Duitsland, waardoor de lonen 4 procent sneller zijn gestegen dan verwacht.

Het VBO roept op tot voorzichtigheid. "De ramingen steunen op voorlopige gegevens en projecties die nog moeten worden bevestigd in de komende 12 maanden."

"In absolute termen lagen onze loonkosten per uur in 2024 nog altijd 10 procent hoger dan in onze 3 buurlanden", zegt Edward Roosens (VBO). Volgens hem heeft ons land nog altijd een structureel loonkostenprobleem, al geeft hij toe dat dit de laatste 2 jaar kleiner is geworden.

"België blijft met een aanzienlijke loonkost worstelen, maar een daling is positief voor de concurrentiepositie van onze kmo’s ten opzichte van de buurlanden", reageert Bart Buysse van middenstandsoreganisatie Unizo. "Hopelijk kan dit ruimte brengen voor nieuwe investeringen en aanwervingen."

Buysse roept op om nu niet alles over de balk te gooien: "Het heeft 4 jaar van quasi loonblokkering gevergd om onze loonkostontwikkeling in gelijke pas te brengen met die van de buurlanden."

Ook minister van Werk David Clarinval (MR) tempert de verwachtingen. "De historische handicap blijft bestaan. Onze loonkost ligt nog steeds ongeveer 10 procent hoger dan het gemiddelde in Duitsland, Frankrijk en Nederland. Dat kunnen we niet negeren."

"Het rapport van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven verduidelijkt dat de loongroei in de buurlanden voor 2025-2026 te laag werd ingeschat", laat Vooruit weten. "Er was en is dus met andere woorden wél marge om de lonen te verhogen in België."

Kamerleden Anja Vanrobaeys en Jan Bertels dienen een wetsvoorstel in om een koopkrachtpremie in te voeren. Daarvoor had partijvoorzitter Conner Rousseau al gepleit tijdes zijn nieuwjaarstoespraak. "Als bedrijven winst maken, is het maar logisch dat ook de werknemers van die bedrijven delen in die winst, zegt Anja Vanrobaeys.