Leugen over studies nekt Nederlandse politica, recruiter: "Ik zie het dagelijks op cv's"

Een leugen op haar cv kost de Nederlandse politica Nathalie van Berkel (D66) haar nieuwe job. Uit onderzoek van De Volkskrant bleek dat Van Berkel geen master bestuurskunde bezit, maar een opleiding hoger beroepsonderwijs volgde, die ze niet afwerkte.

Van Berkel trok zich hierom terug als kandidaat-staatssecretaris en diende haar ontslag in als Tweede Kamerlid. Ze gaf wel aan in sollicitatiegesprekken altijd eerlijk geweest te zijn over haar studies.

"Als in een gesprek de juiste info is meegegeven, dan kan er nog vertrouwen zijn", zegt Evelien Temmerman. Zij is regiomanager voor Oost- en West-Vlaanderen bij HR-bureaus Talentus en IMPACT en werkte jaren als recruiter. “Maar ik zou altijd aanraden om dit soort zaken ook op het cv mee te geven.”

Op een cv plaats je doorgaans informatie over je studies en werkervaring. De controle daarvan is echter niet evident. “In ons land zijn data goed beveiligd door de GDPR-wetgeving”, zegt Temmerman. “We kunnen bijvoorbeeld nooit diploma’s opvragen bij een onderwijsinstelling zonder toestemming van de kandidaat zelf.”

Hoe begint een recruiter dan aan een selectie? In een eerste fase van een sollicitatie gaan we testen uitvoeren en referenties nagaan."

"Die fase is bij ons heel strikt: als een kandidaat geen referentie wil geven of die klopt niet, dan gaan we niet verder. We leggen ook bijna altijd het cv naast het profiel op LinkedIn. Op die manier proberen we te achterhalen of de informatie die we krijgen klopt en objectief traceerbaar is.” 

“We vragen niet altijd een kopie van het diploma, maar als er toch ergens twijfel is, duiken we dieper in een gesprek. Een volledige opleiding kan je bijvoorbeeld normaal gezien niet afronden op 1 jaar tijd. We vragen ook door naar de inhoud van de opleiding, welke vakken iemand gevolgd heeft, wat die persoon interessant vond… Op die manier vallen sollicitanten snel door de mand.” 

“Ik maakte mijn cv op basis van de studies van mijn broer”, stuurde een luisteraar van De Wereld Vandaag op Radio 1. HR-manager Temmerman is niet verbaasd. “We komen op dagelijkse basis leugens tegen. Het was een van de opmerkelijkste zaken toen ik startte als recruiter. Ik stond ervan versteld hoeveel er gelogen werd, zowel op LinkedIn als op papier.” 

Daarnaast is ook het gebruik van artificiële intelligentie niet meer weg te denken uit sollicitaties. En een acteur liet weten gelogen te hebben over zijn perfecte kennis van de Duitse taal waardoor hij gecast werd in een Duitse film. "Bij de première bleken al mijn scènes door een andere acteur in post-productie gedubd", voegt hij fijntjes toe.

“Het is een groot probleem”, zegt Temmerman. “Dat maakt dat we in onze sector over een gezonde dosis detectivecapaciteiten beschikken. Zo kunnen we toch de nodige zaken checken.” 

Maar liegen op een cv is niet onschuldig en kan tot een vertrouwensbreuk leiden. “Data vervalsen of werkgevers vermelden voor wie je niet gewerkt hebt, daar trek ik de lijn. Soms vermelden sollicitanten bepaalde zaken echter niet om een specifieke reden.”

Zo liet een luisteraar in de Radio 1-app weten dat hij met de vermelding van zijn rolstoel in een sollicitatiebrief nooit werd uitgenodigd. Zonder die vermelding mocht hij wel meermaals op gesprek.

“Selecteren op basis van een rolstoel is discriminatie”, zegt Temmerman daarover. “Wij kijken in eerste instantie naar de harde competenties die nodig zijn voor de functie. In een ideale wereld zou een rolstoel geen invloed mogen hebben, maar we zien in de praktijk jammer genoeg dat het wel gebeurt.”

En wat met die onafgewerkte studie? “Die zou ik toch duidelijk op het cv zetten. Dat is eerlijk naar een toekomstige werkgever toe. Bovendien neemt die vermelding mogelijke vragen rond grote ‘lege’ periodes meteen weg.”

“Ook wie een opleiding niet heeft afgemaakt, heeft mogelijk wel zaken geleerd die relevant kunnen zijn voor de job. Als er op het cv informatie ontbreekt die belangrijk kan zijn, schaadt dat het vertrouwen tussen recruiter en sollicitant. En vertrouwen is het allerbelangrijkste bij een aanwerving.”