De Vlaamse regering heeft vorig jaar 238 miljoen euro aan budget voor sociale woningen niet gebruikt. Van het voorziene budget van 1 miljard euro per jaar raakte een kwart dus niet uitgegeven. Volgens minister van Wonen ad interim Hans Bonte (Vooruit) is dat "pijnlijk", maar komen er geen geplande woningen in het gedrang.
Vlaamse regering laat 238 miljoen euro voor sociale woningen liggen: "Pijnlijk, maar we bouwen geen woning minder"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Hoewel minister van Wonen Melissa Depraetere (Vooruit) aan het begin van de legislatuur een historisch budget van 6 miljard euro vrijmaakte, blijkt het in de praktijk moeilijk om dat geld om te zetten in bakstenen. Cijfers die oppositiepartijen PVDA en Groen opvroegen, tonen aan dat de motor sputtert.
Concreet is er elk jaar 1 miljard euro beschikbaar voor de bouw van sociale woningen. Voor het jaar 2025 lag er zelfs 2 miljard euro klaar: de schijf van het jaar zelf, plus 1 miljard euro die uit 2024 was overgedragen.
Toch werd daarvan slechts 742 miljoen euro effectief uitgegeven aan leningen voor sociale woningbouw. Omdat budgetten slechts 1 jaar kunnen worden doorgeschoven, is de resterende 238 miljoen euro technisch gezien "verloren" voor de oorspronkelijke bestemming.
De Vlaamse regering is er niet in geslaagd om het volledige budget voor sociaal wonen uit te geven: hoe kan dat?
Groen-parlementslid Nadia Naji is niet te spreken over dat verlies. "Ik hoef er geen tekening bij te maken: dit gaat te traag en het is te weinig", zegt ze. "Er wachten 210.000 gezinnen en alleenstaanden op een sociale woning. Ik kan niet anders dan concluderen dat Vooruit hen met dit beleid gewoon in de wachtrij houdt."
De kritiek is extra opvallend omdat Vooruit de vorige legislatuur vanuit de oppositie nog zwaar uithaalde naar toenmalig minister Matthias Diependaele (N-VA) wanneer budgetten niet volledig werden opgebruikt.
Drie belangrijke oorzaken
Volgens Vlaams minister van Wonen ad interim Hans Bonte (Vooruit) zijn er 3 duidelijke redenen waarom de uitvoering trager loopt dan gehoopt, zo legde hij uit in De Ochtend op Radio 1.
"Ten eerste waren heel wat sociale huisvestingsmaatschappijen volop bezig met fusieoperaties. Dat zorgde voor vertragingen", aldus Bonte.
Hoe pijnlijk de cijfers vandaag ook zijn: er zal geen woning minder gebouwd worden
Hans Bonte, Vlaams minister van Wonen
Daarnaast wijst hij op de economische realiteit van de stijgende bouwkosten. "Die zijn de hoogte in geschoten, waardoor we de subsidiëring hebben moeten aanpassen, zodat de woonprojecten die worden ingediend haalbaar zijn."
Als laatste factor duidt de minister de rol van de gemeenten aan. Volgens hem moeten de lokale besturen hun huiswerk doen en "duidelijk definiëren wat ze de komende jaren willen doen."
Bonte gelooft nog in 56.000 extra woningen
Ondanks de vertraging houdt Bonte vast aan de ambitie om tegen 2042 56.000 extra betaalbare woningen te realiseren. Hij kijkt daarvoor naar het nieuwe BSO-decreet (Bindend Sociaal Objectief), waarover het Vlaams Parlement volgende week stemt. Dit decreet legt gemeenten langetermijndoelstellingen op voor het sociaal woonaanbod.
"Dit decreet zal lokale besturen aanzetten, of misschien zelfs dwingen, om projecten te ontwikkelen", aldus Bonte. Hij nodigt de oppositie dan ook uit om het voorstel te steunen. "Hoe pijnlijk de cijfers vandaag ook zijn: er zal geen woning minder gebouwd worden. De puzzelstukken liggen klaar."
238 miljoen niet helemaal verloren
Bonte zegt ook dat de bewuste 238 miljoen euro niet zomaar in het niets verdwijnt. De Vlaamse regering heeft beslist om het overschot grotendeels te herbestemmen.
Iets meer dan 100 miljoen euro gaat naar de bouw van betaalbare studentenkoten. Het resterende bedrag wordt ingezet als extra subsidie voor lokale woonmaatschappijen, die door de gestegen grond- en bouwprijzen meer financiële ademruimte nodig hebben om hun lopende projecten te voltooien.
