Mensen zeggen gemiddeld 2 keer gepassioneerd verliefd te zijn in hun leven. Dat blijkt uit een studie van het Kinsey Institute bij 10.036 alleenstaande Amerikaanse volwassenen. Slechts 14 procent gaf aan nog nooit die ervaring te hebben gehad. "Je ziet dat het een breed gedeelde menselijke ervaring is", zegt Vincent Ronse De Craene, psychotherapeut en onderzoeker bij het 'Family Lab'. Toch is intense verliefdheid niet de enige weg naar een duurzame relatie.
Studie toont aan: mensen worden gemiddeld 2 keer 'passioneel verliefd' in hun leven
Liefde is niet weg te denken uit de populaire cultuur. En dan vooral die allesverslindende, irrationele, passionele liefde. Ook in de recente cinemahit 'Wuthering heights' of de veelbesproken hockeyserie 'Heated rivalry' spatten de vonken van het scherm.
Maar hoe vaak komt zo'n passionele verliefdheid in werkelijkheid voor? Dat hebben de onderzoekers van het Kinsey Institute aan de Universiteit van Indiana onderzocht. Ze vroegen aan 10.036 alleenstaande volwassenen in Amerika hoe vaak ze al gepassioneerd verliefd zijn geweest in hun leven. De leeftijden van de deelnemers varieerden van 18 tot maar liefst 99 jaar.
Gemiddeld rapporteerden de deelnemers 2,05 keer gepassioneerd verliefd te zijn geweest. 14 procent had nog nooit zo'n ervaring gehad. 28 procent had het één keer, 30 procent 2 keer, 17 procent 3 keer, en 11 procent 4 keer of meer.
"Je kunt stellen dat 2 niet zo veel is", zegt Vincent Ronse De Craene, psychotherapeut en onderzoeker bij het 'Family Lab' van de UGent, in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Anderzijds zie je dat het een breed gedeelde menselijke ervaring is. Slechts 14 procent heeft het nog niet meegemaakt."
Luister: Vincent Ronse De Craene buigt zich in 'Nieuwe feiten' over de studie
Romans, liefdesliedjes, series, films, kunst: ondanks dat relatief kleine cijfer is passionele liefde er niet weg te denken. "Dat zegt misschien wel iets over de intensiteit en het belang dat die ervaring in ons leven draagt. Het gaat over een heel basaal menselijk iets, een nood aan verbinding en diepgaande emotie."
Wat is passie?
Maar wat houdt passionele liefde dan precies in? "Zelf conceptualiseerden de onderzoekers het aan de hand van 2 grote aspecten. Ze keken enerzijds naar verhoogde fysieke opwinding. Denk aan zweethanden, haren in de nek die gaan rechtstaan, de 'vlinders in de buik'... Anderzijds keken ze ook naar een psychologisch aspect, namelijk het intense verlangen om bij de ander te zijn."
Hoe de onderzoekers passie beschrijven, is niet per se hoe de deelnemers dat zelf begrijpen, benadrukt Ronse De Craene. "De onderzoekers hebben die vraag open gesteld: 'hoe vaak heb jij al gepassioneerde liefde meegemaakt?' Ze hebben geen bevraging gedaan over hoe de deelnemers dat hebben geïnterpreteerd."
Of de deelnemers allemaal hetzelfde onder 'passie' verstaan, is dus niet af te leiden aan de hand van deze studie. De onderzoekers focusten zich enkel op de frequentie van de verliefdheid.
Over leeftijd, geslacht en seksuele geaardheid heen
De studie bracht wel nog andere verbanden in kaart. Zo rapporteerden oudere deelnemers vaker gepassioneerde verliefdheid te hebben gevoeld dan jongeren. "Dat is ook wel logisch: naarmate je ouder wordt, heb je meer kans om dat soort ervaringen te beleven", zegt Ronse De Craene. Maar het wijst er ook op dat het je ook op latere leeftijd nog kan overkomen. Verliefdheid is dus niet enkel voor pubers weggelegd.
We hebben het idee dat intense, gepassioneerde liefde een normatieve basis moet zijn voor een goede relatie
Vincent Ronse De Craene, psychotherapeut en onderzoeker bij het 'Family Lab' van de UGent
Over het algemeen waren de ervaringen vergelijkbaar over de heteroseksuele, homoseksuele, lesbische en biseksuele deelnemers heen. Heteromannen zeiden wel net iets vaker passioneel verliefd te zijn geweest tegenover heterovrouwen.
Dat gaat volgens Ronse De Craene grotendeels in tegen onze maatschappelijke verwachtingen. "Een mogelijke verklaring is dat we gendergerelateerd bepaalde omgangsvormen hebben die we vooropstellen." Mannen gaan vaak op een andere, eventueel spaarzamere manier over hun verliefdheid praten dan vrouwen. "Langs de buitenkant gaan we misschien minder spreken over die ervaring, maar langs de binnenkant hebben we allemaal de capaciteit tot emotie en liefde."
Niet zoals de films?
"Het onderzoek zegt heel weinig over relatieduurzaamheid of relatiekwaliteit. Er zijn honderdduizenden manieren om relaties in te vullen", benadrukt Ronse De Craene. "We hebben het idee dat intense, gepassioneerde liefde een normatieve basis moet zijn voor een goede relatie. Maar dat hoeft in realiteit helemaal niet zo te zijn."
Fictie inspireert ons, maar creëert ook verwachtingen over wat een goede basis is voor een relatie. "Het huwelijk was historisch gezien ook veel meer een sociale of economische verbinding", brengt Ronse De Craene in herinnering.
