Op Valentijnsdag is voor het eerst in 4 jaar tijd een jonge kakapo geboren. Dat is een uiterst zeldzame papegaaiensoort die enkel in Nieuw-Zeeland voorkomt. Waar er op een dieptepunt nog maar 51 vogels van de soort overbleven, is dat aantal de laatste jaren weer opgelopen tot meer dan 200. Inmiddels is er ook al een 2e kuiken geboren.
Valentijnswonder in Nieuw-Zeeland: voor het eerst weer kuiken van dikste papegaaiensoort die niet kan vliegen
Giel Bosmans
Gepubliceerd:
De kakapo is een bijzondere groene vogel die zo'n 90 jaar oud kan worden. De zwaarste papegaai ter wereld kan niet vliegen en waggelt wat door de Nieuw-Zeelandse natuur, maar je zal 'm er niet snel tegenkomen, want de soort is met uitsterven bedreigd.
De vogels waren ooit veelvoorkomend op de eilanden, want het dier had er geen natuurlijke vijand. Toen de kolonisten er aan land gingen en onder meer katten en ratten (die de eieren eten) met zich meebrachten, dook de kakapo-teller de dieperik in.
Sinds 1995, toen er nog 51 exemplaren van de soort overbleven (31 mannetjes en 20 vrouwtjes), zet het Kakapo Recovery Programme van het Nieuw-Zeelandse Department of Conservation (DOC) zich in om de populatie te herstellen. In 2022 werd een hoogtepunt van 252 exemplaren bereikt, maar vandaag zijn er nog 236 volwassen kakapo's. Elk dier draagt een rugzakje met een zendertje om het te kunnen volgen.
Waarom het zo moeilijk is om de populatie op te krikken? Kakapo's broeden slechts eens in de 2 tot 4 jaar. De enige bekende trigger voor het broeden van kakapo's: een mastjaar van de inheemse rimuboom, wanneer er meer vruchten zijn dan gemiddeld. Dat gebeurde voor het laatst in 2022.
Baby's op komst
Toch mochten ze in Nieuw-Zeeland op Valentijnsdag een nieuwe kakapo verwelkomen, voor het eerst in 4 jaar tijd. Het is het eerste kleintje dat dit broedseizoen geboren wordt, maar er worden nog heel wat kuikens verwacht.
"Deze uitzonderlijk zeldzame dieren broeden slechts eens in de 2 tot 4 jaar, dus er zit veel tijd tussen de kuikens. Dit seizoen hebben we meer vogels op broedleeftijd dan ooit tevoren, dus we verwachten dat er nog veel meer kuikens zullen volgen", aldus Deidre Vercoe van het DOC.
Tot nu toe zijn er dit seizoen 187 eieren gelegd, waarvan 74 bevrucht. Niet alle eieren zullen uitkomen en niet alle kuikens zullen het overleven. Daarom zijn de bevruchte eieren verdeeld over verschillende broedende kakapo's. Zo is kakapo Yasmine, die het kuiken dat nu geboren is uitbroedde, niet de biologische moeder van het dier.
"Doorgaans zien we de beste resultaten wanneer de dieren maximaal 2 kuikens grootbrengen. De biologische moeder Tiwhiri heeft dit seizoen al 4 bevruchte eieren, terwijl Yasmine, een ervaren pleegmoeder, geen bevruchte eieren had."
"Omdat er ooit nog maar 51 vogels waren, ontstond er een genetische bottleneck waar we vandaag nog steeds mee kampen", aldus Deidre. "Kakapo's zijn nu dan ook een van de meest intensief beheerde diersoorten ter wereld. Zolang de aantallen zo laag zijn, vereist het broedseizoen veel menselijke tussenkomst."
"Onze prioriteit gaat uit naar eieren en kuikens die genetisch minder vertegenwoordigd zijn in de populatie, terwijl we een meer afwachtende aanpak hanteren bij dieren die genetisch goed vertegenwoordigd zijn. Deze aanpak helpt ons inzicht te krijgen in hoe een natuurlijk broedseizoen er in de toekomst uit zou kunnen zien."
In Nieuw-Zeeland zelf wordt vooral uitgekeken naar de kuikens van Rakiura. Haar nest wordt al enkele weken gelivestreamd en zo massaal bekeken. Als alles goed gaat, komt daar binnen enkele dagen het eerste kakapo-ei live op camera uit. Inmiddels is er in een ander nest ook al een 2e kleine kakapo geboren.
Oorspronkelijk leefgebied
Op dit moment zijn er 3 broedpopulaties van kakapo's op 3 eilanden van Nieuw-Zeeland die volledig vrij zijn van invasieve zoogdieren. Dit eerste kuiken is uitgekomen op Anchor Island.
"Het is prachtig om te zien dat de vogels floreren op dit roofdiervrije eiland, maar we moeten onze gezamenlijke inspanningen voortzetten om nieuwe veilige leefgebieden te creëren voor toekomstige kuikens", aldus Tane Davis van de Kakapo Recovery Group. "Een van onze toekomstige ambities is om de soort terug te brengen naar zijn oorspronkelijke leefgebied."
Voor het zover is, moeten er dus eerst nog heel wat nieuwe kakapo-kuikens geboren worden. Omdat de dieren dus zelden zin hebben, zullen we daar waarschijnlijk nog een tijdje op moeten wachten. Al zal het aan dit mannetje, dat in 2009 touche had met een BBC-presentator, niet gelegen hebben.
