In Gent hebben archeologen een deel van het Spaans Kasteel blootgelegd. Dat is de dwangburcht die Keizer Karel in de 16e eeuw liet bouwen om de rebelse Gentenaars in toom te houden. Op de site komen later appartementen. "We wisten wel dat we iets zouden vinden, maar dit is wel heel mooi."
Archeologen leggen deel van Spaans Kasteel bloot in Gent: "Een archeologische schatkamer"
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
In dit artikel gebruikt VRT NWS afbeeldingen van menselijke resten uit archeologisch onderzoek. Het gaat om foto's die onderzoekers zelf hebben vrijgegeven.
In Gent zijn er opgravingen bezig aan het Spaanskasteelplein. De straatnaam geeft weg dat hier een Spaanse dwangburcht stond. Keizer Karel liet die in de 16e eeuw bouwen om de Gentenaars in de gaten te houden na een opstand tegen hogere belastingen. De keizer liet de rebellen blootvoets en met een strop om de nek een boetetocht door de stad maken. Gentenaars hebben er hun bijnaam 'stroppendrager' aan te danken.
De enorme burcht verdween in de 19e eeuw om er plaats te maken voor de Sint-Machariuswijk. Een groot deel van de site verdween onder bebouwing. Een projectontwikkelaar liet er recent één van die gebouwen slopen om er nieuwe appartementen te zetten. "De kelders zullen de bodem verstoren. We conserveren wat er nog te vinden is", zegt archeoloog Robby Vervoort.
Kwartieren van Spaanse soldaten
Vervoort verwachtte heel wat bijzondere vondsten. "We hadden een voorbereidende studie die al veel deed vermoeden, en er zijn ook in de gesloopte gebouwen proefputten gemaakt. Ze wezen op stenen onderdelen van het kasteel en ook nog oudere vondsten", stelt Vervoort.
Het perceel is groot en bestaat uit verschillende onderdelen.
Een archeoloog legt een detail van het Spaans Kasteel bloot.
Verderop steken de schedels uit van de skeletten die dieper begraven liggen.
De archeologen konden muren opgraven die samen legerkwartieren vormden. "Vermoedelijk verbleven de Spaanse soldaten hier", stelt Vervoort. "Er zijn heel wat sporen die wijzen op hun aanwezigheid. Er is verder onderzoek nodig, maar er zitten heel mooie bij."
Beweeg de witte lijn om het Spaans Kasteel te zien op de Ferrariskaart (1777) en de huidige kaart:
Vervoort is heel enthousiast over een boordevolle beerput. "We staan hier letterlijk in de 'shit' van enkele eeuwen oud. De put werd toen ook gebruikt om allerlei dingen in te gooien. Ze zijn vaak uitzonderlijk goed bewaard. We schrapen laag na laag af om de vondsten zo goed mogelijk boven te halen. Dit is een archeologische schatkamer."
Tot mijn grote vreugde hebben we ook een boordevolle beerput opgegraven, het is een archeologische schatkamer
archeoloog Robby Vervoort
"We zullen kunnen achterhalen wat de soldaten aten, op basis van de dierlijke resten, de zaden en de plantenpollen die we hier vinden." Er werden ook glazen kommetjes en delen van wijnflessen gevonden. "Vermoedelijk van de Spaanse soldaten die hier ingekwartierd waren."
Een glazen flesje, vermoedelijk voor parfum of zalf.
Een glazen schaal of onderkant van een fles.
In de beerput lag ook een deel van een beeld van een biddende figuur met paternoster.
Tientallen middeleeuwse skeletten op oude abdijkerkhof
Keizer Karel vernederde de Gentenaars in de 16e eeuw totaal door de burcht op een bijzondere locatie op te trekken. De voormalige Sint-Baafsabdij en de bijbehorende gebouwen moesten ervoor wijken. De abdij geldt als de bakermat van de stad. Het was hier dat Sint-Amandus in de 7e eeuw Gent stichtte. "We staan hier op een 50-tal meter van de oude abdijkerk."
De kerk is al eeuwenlang verdwenen. Gent liet bomen planten die het grondplan weergeven. "Hier staan we op het oude kerkhof", zegt Vervoort. De archeologen vonden er tientallen middeleeuwse skeletten. Waren deze mensen paters? Ze moeten iets met het abdijleven te maken gehad hebben." De skeletten dateren uit een periode tussen de 13e en 16e eeuw.
Een overzicht van enkele menselijke resten die werden opgegraven.
De schedels zijn vaak nog in goede staat.
De skeletten worden opgemeten voor conservatie.
Een deel van de abdij werd verderop wel bewaard. De Sint-Baafsabdijruïne kan nog bezocht worden. Gent plant binnenkort een grondige renovatie.
De site gaf nog meer geheimen prijs. "We hebben ook keramiek en bouwmateriaal gevonden uit de Romeinse periode. Ook in de prehistorische periode moet hier al bewoning geweest zijn." Ook enkele werktuigen uit vuursteen behoren tot de vondsten.
"We laten ook nog iets over voor de archeologen van de toekomst"
Begin maart eindigen de opgravingen en gaat de werf een nieuwe fase in. De archeologische site verandert dan in een bouwput. De appartementen worden dan onderkelderd.
"Een deel van het perceel is gevrijwaard. Daar komen ook gebouwen, maar zonder kelder. Daar laten we alles onaangeroerd. We denken dat de archeologen van de toekomst nog veel betere tools zullen hebben. Zij kunnen dan later verder aan de slag met wat daar nog te vinden is."
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd: