Amerikaanse acteur Robert Duvall overleden (95), bekend van ‘The godfather’ en ‘Apocalypse now’

Robert Duvall stond bekend om zijn veelzijdige en krachtige vertolkingen. Na enkele theaterrollen en off-Broadwayproducties maakte hij in 1962 zijn filmdebuut in ‘To kill a mockingbird’.

Duvall vestigde zijn naam verder met zijn rol als Tom Hagen in ‘The godfather’ in 1972 waarvoor hij een eerste Oscar-nominatie ontving. Ook voor de vervolgfilm ‘The godfather part II’ en ‘Apocalypse now’ ging hij opnieuw succesvol in zee met regisseur Francis Ford Coppola. 

Later vertolkte hij nog memorabele rollen in onder meer ‘Tender mercies’, ‘The natural’, ‘A civil action’ en de tv-reeks ‘Lonesome dove’.

“Voor gewone mensen of gewone monsters moet je bij Duvall zijn.” Het was acteur Robert Duvall die zelf deze uitspraak deed.

In 1962 brak hij door in Hollywood dankzij ‘To kill a mockingbird’, waarin hij Gregory Pecks zwakbegaafde buurman Boo Radley vertolkte. Bijzonder, want de acteur mocht de hele film lang geen woord zeggen.

Nochtans stond dat aanvankelijk anders in het script, verklapte hij in 2021 in ‘The late show’. “Aan het einde, als ze me naar huis leiden, wordt gezegd: ‘We gaan je naar huis brengen’. En ik mocht iets antwoorden als: ‘Waar breng je me naartoe?’ Dat was alles. Maar die zin werd geschrapt.”

Later kreeg hij grotere rollen, zoals in ‘True grit’ in 1969 naast John Wayne en de eerste Major Frank Burns in Robert Altmans filmversie van ‘M*A*S*H’ in 1970.

Zijn samenwerking met regisseur Francis Ford Coppola begon al in 1969 met de film ‘The rain people’. Toch is het vooral met ‘The godfather’ in 1972 en de vervolgfilm ‘The godfather part II’ dat er potten worden gebroken. Duvall speelde er de geadopteerde zoon van Vito Corleone en maffia-advocaat Tom Hagen.

“Francis was in topvorm”, zei hij in 1996 aan de Amerikaanse nationale radio NPR. “Men zegt wel eens dat die film de georganiseerde misdaad een beetje romantiseert. Maar het was zo’n goede film. Dat kun je vergeven. Die eerste twee ‘Godfathers’ trouwens, dat is wat mij betreft het beste wat je qua filmmaken kunt krijgen.”

Voor de derde ‘The godfather’ in 1990 past hij evenwel. Volgens Duvall deden anderen die film alleen maar voor het geld, zei hij in een televisieinterview.

Met ‘Apocalypse now’ werken Coppola en Duvall wel opnieuw samen in 1979. Als luitenant-kolonel Kilgore mocht hij ook de beroemdste dialoog debiteren: “I love the smell of napalm in the morning”. 

“Ja, dat was een prachtige zin”, zei hij aan NPR. “Mensen komen nog altijd naar me toe om het te citeren. Alsof het zo’n ding is tussen mij en hen, alsof zij de enigen zijn die er ooit aan hebben gedacht om dat te doen.”

Toch had de acteur de rol aanvankelijk niet aangeboden gekregen. “Ik zei tegen Francis, ik weet dat de rol is geschreven voor een grotere man - echt lang, groot, stoer. Maar ik denk dat ik de rol misschien wel kan spelen.” En zo geschiedde.

In ‘Tender mercies’ in 1983 liet Duvall een bijzondere, emotionele diepgang zien. Hij speelde de rol van van singer-songwriter Mac Sledge, een voormalige countryzanger wiens carrière en relatie met zijn ex-vrouw en dochter werden verwoest door alcoholisme. Het leverde Duvall zijn eerste en enige Oscar op, voor Beste Acteur.

In 1983 maakte hij zijn debuut als regisseur ‘Angelo my love’, nadat hij in 1977 al een documentaire had gemaakt. Later regisseerde hij nog twee films, waaronder het veelgeprezen ‘The apostle’ in 1997 en ‘Assassination tango’ in 2002, waarin hij beide keren ook de hoofdrol vertolkte. 

Voor ‘The apostle’ kreeg Duvall een Oscarnominatie in de categorie Beste Acteur. Maar behalve de hoofdrol spelen, schreef hij ook het script, was hij regisseur én producer en stak hij vijf miljoen dollar uit eigen zak in de film. Die vertelt het verhaal van een charismatische predikant in de VS.

“De productie van ‘The apostle’ werd verschillende keren op de lange baan geschoven en uitgesteld”, zei hij in Knack. “Het probleem was dat ze in Hollywood niet wisten hoe de film te verkopen, omdat het niet om een aanklacht ging tegen godsdienstig rechts.” 

Als acteur had Duvall twee gezichten. Enerzijds bracht hij alledaagse Amerikanen tot leven, anderzijds vertolkte hij erg complexere, duistere figuren zoals Stalin en Adolf Eichmann in de tv-producties ‘Stalin’ en ‘The man who captured Eichmann’.

Hoe hij dat deed? “Je probeert hun contradicties te vatten, je probeert de andere zijde te ontdekken”, vertelde hij in Knack. “Met Eichman was het moeilijk, ik toonde zijn menselijke kant door van hem een liefhebbende vader te maken. Bij Stalin was het de band met zijn ex-vrouw. Je probeert de kwetsbare plek van die karakters te vinden, als contrast met datgene waarvoor ze berucht zijn.”

Duvall is blijven acteren, niet zelden in thrillers en maffiafilms zoals in ‘We own the night’ uit 2007 met Joaquin Phoenix als tegenspeler.

In 2018 speelde hij in de door Steve McQueen geregisseerde heistthriller ‘Widows’ waarvoor hij lovende kritieken kreeg. In 2022 zat hij nog in de Netflix-films ‘Hustle’ en ‘The pale blue eye’.

Duvall had openlijk sympathie voor de Republikeinse Partij en was in 2001 aanwezig bij de inauguratie van George W. Bush, op uitnodiging van de nieuwe president zelf.

Hij was vier keer getrouwd, maar had geen kinderen. “Ik denk dat ik alleen losse flodders schiet,” zei hij in 2007 tegen Today. “Ik heb het nochtans geprobeerd met veel verschillende vrouwen, binnen en buiten het huwelijk.”

In 2004 trouwde hij de laatste keer met de 41 jaar jongere Argentijnse Luciana Pedraza. Hij leerde haar zeven jaar eerder kennen in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires dankzij hun gemeenschappelijke passie voor de tango. Zijn film ‘Assassination tango’ uit 2002 was dan ook een hommage aan haar.

Het is zij die zijn overlijden nu meldt op sociale media.