Het Kempense dorp Olmen (Balen) staat vandaag en morgen op zijn kop voor de 250e editie van het Vastenavondfeest. Kinderen lopen bedelzingend door de straten en de carnavalspartijen verkiezen hun koningen met een traditionele Hanekap. Daarbij wordt de kop van een dode haan met een houten zwaard afgekapt. "En bij ons zijn de deelnemers geblinddoekt", zegt Jeroen van partij De Hoef.
Hanekap, bedelzingen en defilé: Olmen viert 250 jaar Vastenavondtraditie
"Zet de maskers maar op en verberg uwe kop", heft een groepje kinderen de eerste zin aan van het liedje dat ze bedelzingen aan de Olmense voordeuren. In ruil krijgen ze snoep of wat geld. Het is 1 van de onderdelen van de Vastenavondviering in de Balense deelgemeente, waar ze de 250e editie vieren.
Al is daar discussie over, want volgens de Olmense Vereniging voor Heemkunde en Geschiedenis dateert de oudste vermelding van Vastenavond uit 1726. In dat geval zou de traditie al 300 jaar bestaan.
"Mijn zakje met snoep zat daarnet al vol, ik heb het moeten leegmaken", lacht 1 van de kinderen. "Het is heel leuk om met hen op stap te gaan", vertelt de grootmoeder. "Met carnaval in Olmen is het simpel: je gaat er helemaal in op, of je trekt je er niks van aan".
Vastenavondvieringen in Olmen volop aan de gang: "Een traditie van minstens 250 jaar die Olmen op zijn kop zet"
Een moeder die een ander groepje begeleidt, kijkt al uit naar morgen. "Dan ga ik zelf mee met een partij op kroegentocht. We zullen veel drinken".
Koning kiezen via Hanekap
Maandagnamiddag volgt een belangrijk moment: de Hanekap. Die traditie bestaat al sinds de middeleeuwen en bepaalt wie er in elke partij koning wordt. "Bij elke partij gaat het er anders aan toe, maar het komt erop neer dat je het hoofd van de haan er moet afhakken met een houten zwaard", zegt Jeroen van De Hoef.
"De haan hangt omgekeerd in een doel. Bij sommige partijen moet je ernaartoe fietsen, anderen werken met een ronddraaiend rad. Bij onze partij doe je het geblinddoekt."
Wie erin slaagt, wordt koning van de partij, en diens kameraad wordt onderkoning.
De hanekap gebeurt wel degelijk met een echte haan, die een natuurlijke dood is gestorven. Volgens het gemeentebestuur van Balen gebeurt alles volgens de wettelijke regels rond Dierenwelzijn. Ook bij de organisatie klinkt het dat alles "rechtmatig" gebeurt.
Elke partij heeft 'voorspringer'
"Dit is een geweldig volksfeest waarbij alle generaties betrokken zijn", zegt Jeroen van De Hoef, die 'voorspringer' is. "Dat betekent dat je op maandag tijdens de bedeltocht aanbelt bij de mensen. En op dinsdag ben je de 'voorspringer' tijdens het defilé. Dat is degene die de partij representeert en laat zien wie eraan komt".
Op maandagmiddag hebben veel partijleden al vrij veel alcoholische dranken genuttigd. "Dat hoort erbij. We zijn er sinds vanmorgen om 8 uur ingevlogen en we zijn goed in vorm", lacht Jeroen nog.
Regionaal nieuws uit Antwerpen


