NAVO-legers overrompeld door drones tijdens oefening in Estland: "We zijn niet klaar voor deze dreiging"

In mei vorig jaar verzamelden 16.000 militairen uit 12 NAVO-landen in Estland voor oefening 'Egel 2025'. Daar moest de dreiging van drones op een "betwist en overbelast" slagveld worden getest, om militairen te confronteren met moderne oorlogsomstandigheden zoals in Oekraïne.

"Het doel was om zo snel mogelijk wrijving, stress voor eenheden en cognitieve overbelasting te creëren", vertelt Arbo Probal, luitenant-kolonel van de Estse strijdkrachten, aan The Wall Street Journal.

Tijdens de oefening bleek het Westen machteloos. "Het bleek niet voorbereid op de massale droneactiviteit", analyseert Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, in De Ochtend op Radio 1. "Die drones maken het slagveld transparant. Zo kunnen vijanden zien waar de eenheden zich bevinden en ze uitschakelen."

De conclusie na de oefening is dan ook vernietigend: "Rusland en Oekraïne hebben de wereld laten zien hoe oorlogvoering er in de toekomst uit zal zien — en Amerika en zijn bondgenoten zijn daar nog niet klaar voor", stelt een intern rapport. "Tijdens de oefening kwamen ernstige tactische tekortkomingen en kwetsbaarheden naar boven."

De oorlog in Oekraïne leert dat drones voertuigen en grondtroepen in een oogwenk kunnen uitschakelen. Toch speelden tanks en infanterie tijdens de oefening een belangrijke rol. Ze werden bijgevolg eenvoudig vernietigd. "De NAVO-gevechtsgroep 'liep gewoon rond, zonder enige vorm van camouflage, en plaatste tenten en gepantserde voertuigen'", citeert de Amerikaanse krant een deelnemer.

Dat de NAVO niet goed voorbereid was, is eigenlijk geen verrassing. Al jaren komen er alarmsignalen uit de verschillende legers dat modernisering nodig is. Ook Bolder pleit al jaren voor vernieuwing. "Er moet op het hoogste niveau iets veranderen in het denken over militaire capaciteiten", benadrukt hij.

"We denken nog steeds dat we het gevecht op de grond kunnen winnen. Dat is voor een deel nog steeds zo, maar de dimensie van drones wordt nog niet voldoende meegenomen."

Toch was de oefening waardevol, vindt luitenant-kolonel Probal. "Deelnemers moeten kritisch zijn tegenover zichzelf, zodat ze niet blijven vasthouden aan wat ze gewoonlijk doen."

Daar is Bolder het mee eens. "Door deze oefening dringt het echt tot de mensen door dat we moeten omschakelen. Dat we niet alleen in zware wapensystemen moeten investeren."

Naast het inzetten op de afweer van dronebedreigingen is er ook nood aan een performant commandovoeringssysteem. Ook daarvoor kan de NAVO best naar Oekraïne kijken. "Hun 'Delta'-systeem zorgt ervoor dat ze allerlei informatie kunnen verzamelen over waar drones zich bevinden. Zo kunnen ze de situatie makkelijk beoordelen en de bevindingen goed verspreiden onder alle eenheden", legt Bolder uit. "Ook dat ontbreekt momenteel in de westerse landen."