"Wij moeten de stem zijn van de mensen in Iran, omdat zij zelf het zwijgen worden opgelegd." Dat zeggen Faniz Fasihi uit Brussel en Yasmin uit West-Vlaanderen. De 2 betogen vandaag in München tegen het Iraanse regime. Volgens de Duitse politie zijn er 250.000 mensen aanwezig.
"Wij moeten hun stem zijn": Vlaamse Faniz (27) en Yasmin (41) betogen samen met massa anderen tegen Iraanse regime
Niet alleen in München, maar ook in Los Angeles (VS) en in Toronto (Canada) vinden vandaag massabetogingen tegen het Iraanse regime plaats. Sinds enkele weken is de repressie van het Iraanse regime volgens Amnesty International Vlaanderen volledig gemilitariseerd.
Faniz Fasihi uit Brussel, die in Brugge is opgegroeid, is al sinds gisteren in Duitsland. Ze legt uit waarom ze het belangrijk vindt om deel te nemen aan de protestmars in München, waar momenteel een veiligheidsconferentie plaatsvindt.
We kunnen van de mensen daar niet meer verwachten dat ze buiten komen. De risico's zijn te groot
Faniz Fasihi
"Wij moeten de stem zijn van de mensen in Iran omdat ze zich zelf niet meer kunnen uitspreken. De protesten zijn veel te gevaarlijk geworden. Het is zo extreem, er zijn te veel doden gevallen. We kunnen van hen niet meer verwachten dat ze buiten komen. De risico's zijn te groot."
Dat is ook de beweegreden van Yasmin*, die in West-Vlaanderen woont. Zij is samen met haar gezin naar München gereden. Ze woont al 10 jaar in België. Ze benadrukt dat het leven in Iran heel moeilijk was, "zeker als vrouw". "Er was geen vrijheid. Het was moeilijk om er aan een toekomst te werken omdat de situatie uitzichtloos was."
Ze hebben zich al zo vaak proberen te verzetten, maar dat is altijd beantwoord geweest met geweld
Faniz Fahisi
Want Fasihi en Yasmin zien naar eigen zeggen dat de aandacht in de media voor de situatie in Iran ook verslapt. "Voor de burgers is er niets veranderd", zegt Yasmin. "Het internet is nog altijd niet volledig terug. Ze hebben geen enkel platform om van zich te laten horen."
"De Iraanse bevolking heeft alles geprobeerd, maar van binnenuit lukt het niet om iets te veranderen", gaat Fasihi verder. "Het is tijd dat er ook externe hulp komt. Iraniërs hebben hun stem al zo vaak proberen te laten horen. Ze hebben zich al zo vaak proberen te verzetten, maar dat is altijd beantwoord geweest met geweld."
Waarover gaat het protest in Iran?
In Iran zijn eind vorig jaar en begin dit jaar wekenlang tienduizenden mensen op straat gekomen om te betogen tegen het religieuze regime van ayatollah Ali Khamenei, de hoogste geestelijke leider van het land.
Aanleiding voor de protesten was aanvankelijk de economische situatie in Iran (die heel slecht is), maar al snel groeiden de protesten uit tot bredere demonstraties. De Iraniërs vragen respect voor de mensenrechten en willen het einde van dit regime.
Het protest was het grootste in jaren, misschien wel decennia, maar werd met harde hand neergeslagen door het regime. Ordediensten zetten geweld in om het (vaak vreedzame) protest neer te slaan en er is sprake van tienduizenden doden en gewonden. Naar aanleiding van de protesten overwoog de Amerikaanse president Donald Trump ook een militaire interventie.
"Militaire steun van buitenaf nodig"
Een buitenlandse militaire interventie is er tot op dit moment nog niet gekomen. Maar de situatie is al zo ver gevorderd dat veel Iraniërs daar zelfs voor open staan om tot een regimewissel te komen.
"In een normale situatie wil niemand dat een ander land zijn eigen land aanvalt", legt Fasihi uit. "Maar dit is al lang geen normale situatie meer. We hebben alles geprobeerd: diplomatieke druk, economische druk, sancties die de Iraniërs zelf alleen maar verder hebben geraakt. Niets heeft gewerkt. We hebben militaire steun nodig van buitenaf, zodat de Iraniërs de moed weer krijgen om hun stem te laten horen."
Onze vraag is dat er niet meer onderhandeld wordt met de leiders van het islamitische regime in Iran
Yasmin
"Er is al 47 jaar een repressie aan de gang", benadrukt Fasihi. "We zijn op het punt gekomen dat mensen die regimewissel echt willen. De situatie is onhoudbaar geworden."
Dat de door Europa op een terreurlijst is gezet, vindt Fasihi al een stap in de goede richting. "Maar er zijn nog stappen nodig. Het moet duidelijk zijn dat een terroristisch regime geen plek heeft in internationale instellingen zoals de Verenigde Naties."
En er wordt ook meer verwacht van de Europese Unie. "We willen dat de Europese leiders onze stem horen", zegt Yasmin. "Onze vraag is dat er niet meer onderhandeld wordt met de leiders en diplomaten van het islamitische regime in Iran. Dat de druk wordt opgevoerd om mensen vrij te laten."
Steun voor Pahlavi
Fasihi en Yasmin hebben ook een duidelijk beeld van wie er de nieuwe leider van Iran zou moeten worden bij een eventuele regimewissel: Reza Pahlavi, de voormalige kroonprins en zoon van de laatste sjah van Iran. Hij is trouwens ook in München vandaag.
"Wij geloven dat hij het land kan begeleiden in een overgangsperiode, met een transitionele regering, tot er vrije en democratische verkiezingen georganiseerd kunnen worden, zodat Iran niet in chaos of instabiliteit vervalt", stelt Fasihi.
"We willen dat Europa en de rest van de wereld hem ook erkennen als nieuwe leider", voegt Yasmin eraan toe.
Wie was de sjah?
De vader van Reza Pahlavi, Mohammad Reza Pahlavi, was de laatste sjah (koning) van Iran en regeerde het land van 1941 tot 1979.
Zijn regime was pro-westers en sterk gericht op modernisering. Zo kregen vrouwen meer rechten, zoals toegang tot onderwijs. Tegelijkertijd was het bewind autoritair en werd het geassocieerd met onderdrukking, marteling en machtsmisbruik.
In 1979 kwam er een einde aan het regime van de sjah tijdens de Iraanse Revolutie. Ayatollah Khomeini greep de macht en riep een islamitische republiek uit.
*Yasmin in een schuilnaam. Haar echte naam is beken bij de redactie.
