De dorpsfuif is met uitsterven bedreigd: "Jongeren willen op andere manier uitgaan"

"Gaan we dit weekend naar de Chirofuif in de parochiezaal, de tentfuif van de scouts of toch de Beachparty van de KLJ?" Wie uitging in pre-coronatijden, of zelfs lang daarvoor, heeft deze discussie ongetwijfeld regelmatig gevoerd met vrienden. Want op die fuif, daar moest en zou je zijn: om een pintje te drinken, om te dansen met je vrienden of een lief te zoeken en vinden. 

"Ik vond fuiven een van de leukste dingen om te doen in het weekend. Het is een heel laagdrempelige manier van uitgaan", vertelt Robbe Verbeek, oud-chiroleider en beter bekend als dj Robbe Hood uit Heist-op-den-Berg. "Toen ik begon uit te gaan op mijn 16e, was er elk weekend wel ergens een fuif. Iedereen was tevreden dat we konden uitgaan." 

"Nu is dat totaal anders, er worden amper nog fuiven georganiseerd", gaat hij verder. Ook als dj ziet hij dat: "Vroeger werd ik gemiddeld 2 keer per weekend geboekt voor een fuif, nu draai ik vooral op privéfeesten. Al ben ik intussen ook wat ouder natuurlijk", lacht hij. 

Dat er amper nog gefuifd wordt, is een trend die ze ook bij Formaat zien, een organisatie die jeugdwerkorganisaties ondersteunt en adviseert . Zij horen van verschillende jeugdwerkinitiatieven dat er iets schort bij het uitgaan: "Jongeren willen nog wel uitgaan, maar op een andere manier. De 'oude' succesformules lijken niet meer te werken, dat horen we van onze organisaties", zegt Jessica Vanhoeck, persmedewerker bij Formaat.  

Daarom heeft de organisatie aan de alarmbel getrokken bij het Departement Cultuur, Jeugd en Media van de Vlaamse overheid. "We willen weten wat er wel nog werkt en hoe we jongeren wel nog kunnen bereiken, om daar beter op in te zetten." Het Departement zal dat onderzoeken in samenwerking met de Karel De Grote-hogeschool. 

Op de resultaten is het dus nog even wachten, maar bij Formaat zijn ze er vrij zeker van dat de coronacrisis een breuklijn vormt. "Het uitgaansleven is toen even stopgezet en sindsdien gaan jongeren op een andere manier uit. Dat is toch ons aanvoelen. Het onderzoek zal uitwijzen of dat hard te maken valt met cijfers", zegt Vanhoeck. 

"Jongeren hebben tijdens de coronacrisis ontdekt dat ze ook thuis een feestje kunnen organiseren en iets kunnen drinken, zonder dat ze daar 2,50 euro voor moeten neertellen per drankje", denkt ook Robbe. 

En dat bezorgt organisatoren financiële kopzorgen. Robbe legt uit: "Fuiven organiseren is duur: je moet Sabam betalen, billijke vergoeding, verzekeringen afsluiten. Als we pakweg 10 jaar geleden een fuif organiseerden, gingen we er automatisch vanuit dat we uit de kosten zouden geraken, want fuifgangers betaalden inkom en kochten voor ongeveer 20 euro drankbonnetjes. Nu drinken ze thuis al en komen ze dronken naar de fuif, waardoor ze niks meer uitgeven." 

Vanhoeck beaamt: "We horen dat jeugdbewegingen het financiële risico niet meer willen nemen. Zij organiseren zulke evenementen vaak om inkomsten te genereren. Een jeugdhuis is daarin anders: zij willen vooral jongeren samenbrengen, hun evenementen hoeven niet altijd winst op te leveren." 

"Misschien is het ook iets generationeels", oppert Robbe. "Mijn grootouders gingen naar discotheken. Mijn ouders stonden altijd in het jeugdhuis, de tentfuiven kwamen toen net op. Wij gingen wekelijks naar die fuiven en nu wordt het festivalgebeuren extreem populair." 

"Als je een keer op een groot festival bent geweest en daar wereldberoemde dj's en artiesten gezien hebt, dan stelt een fuif misschien teleur. Misschien vinden ze het interessanter om dan voor zo'n festival te sparen, in plaats van geld uit te geven aan fuiven?", vraagt hij zich af.  

Of festivals iets met het veranderde uitgaansleven te maken hebben, weet Vanhoeck niet. "Maar het is wel duidelijk dat beleving centraal moet staan. Jongeren willen echt iets beleven in plaats van naar een gewoon feestje te gaan." 

In afwachting van de onderzoeksresultaten zitten jeugdhuizen en -bewegingen niet stil. Ze zoeken zelf alternatieven waar jongeren wel op afkomen, zoals een silent disco of een feestje in de ochtend. 

Het alternatieve opzoeken, dat doet jeugdhuis Asgaard in Gentbrugge al sinds het is opgericht. "We zijn begonnen als jeugdhuis dat sterk inzette op rock- en metalmuziek, omdat we evenementen rond dat genre niet echt vonden in Gent. We organiseerden liveshows, het sluituur was standaard 5 uur", zegt oprichter Bernd Coppieters. 

Die liveshows organiseren ze nog steeds, maar afsluiten doen ze toch een heel stuk vroeger. "Het jeugdhuis openen als café, dat is niet meer van deze tijd. We sluiten nu om 23 uur, ook omdat veel jongeren meer tijd investeren in hun studie of moeten werken om financieel rond te komen. Als vrijwilliger komen ze dan niet tot 's ochtends vroeg het jeugdhuis openhouden. Voor ons is het evident om dan vroeger te sluiten." 

Coppieters merkt ook op dat het niet enkel draait om het nachtleven, maar om beleving: "We focussen te vaak op de jongeren die uitgaan, terwijl dat een minderheid is. Niet alle jongeren zijn op zoek naar feestjes, wel naar een community, een groep waar ze deel van kunnen uitmaken." 

Daarom organiseert Asgaard ook verschillende workshops. "Die draaien telkens rond expressie en dingen creëren, jongeren iets nieuws bijleren of laten beleven. Voor valentijn doen we iets rond body positivity met een burlesqueshow. Later volgt nog een gothic-kledingverkoop of een filmavond."

"En we koken ook regelmatig samen met groenten uit onze eigen tuin. Iedereen betaalt volgens een 'pay what you can'-systeem voor hun maaltijd. Dat haalt de financiële drempel weg, want het leven is duur en uitgaan dus ook", besluit Coppieters.