Wereldwijd nemen overheden en bedrijven maatregelen om jonge mensen aan te moedigen kinderen te krijgen en zo het geboortecijfer aan te zwengelen. In Frankrijk valt bijvoorbeeld deze zomer een brief in de bus van alle 29-jarigen. Kazachstan lijkt voorlopig het enige land waar het geboortecijfer dankzij dergelijke maatregelen effectief gestegen is.
Na de Franse brief voor 29-jarigen: zo proberen andere landen de dalende geboortecijfers te keren
In Frankrijk is er al jaren een dalend geboortecijfer, een zogenoemde crise de natalité. Daarom willen ze jonge mensen aansporen om aan kinderen te beginnen. President Emmanuel Macron noemt het streven zelfs "demografisch herbewapenen".
Een brief aan 29-jarigen moet sensibiliseren rond vruchtbaarheidsproblemen en aanzetten tot actie, voordat de vruchtbaarheid na het 30e levensjaar afneemt. Het Franse plan bevat ook financiële steun, verbeterde kinderopvang en bewustmakingscampagnes om aan te moedigen een gezin te stichten.
Dalende geboortecijfers zijn wereldwijd een trend: het gemiddelde aantal kinderen per vrouw is in 50 jaar tijd meer dan gehalveerd, van 5 eind jaren 60 tot 2,2 vandaag. Overheden kiezen voor financiële prikkels, babybonussen, gratis kinderopvang en soms creatieve of controversiële campagnes om jonge mensen aan te sporen tot kinderen.
Europa
Ook in andere Europese landen worden middelen ingezet. In Nederland geeft de overheid nu 36 keer meer uit aan subsidies voor crèches dan 30 jaar geleden.
In Italië, waar de bevolking momenteel 59 miljoen bedraagt en naar verwachting in 2050 zal dalen tot 55 miljoen, zijn geboortestimulansen een speerpunt. Premier Giorgia Meloni verlaagt de btw op babyproducten, introduceert zwangerschapskinderbijslag en betaalt bij de geboorte een aanzienlijke babybonus uit.
In Zuid-Tirol gaat de regionale overheid nog verder: gezinnen met 2 kinderen krijgen tot 700 euro extra per maand aan premies en tegemoetkomingen, en crèches worden bijna volledig terugbetaald. Ouderschapsverlof wordt systematisch verlengd, geïnspireerd op het Scandinavische model.
Ook Hongarije tast diep in de buidel. Premier Viktor Orbán investeert 5 procent van het in geboortestimulerende maatregelen. Gezinnen krijgen subsidies bij de aankoop van een eerste huis, een lening die bij een 3e kind wordt kwijtgescholden, tegemoetkomingen voor gezinswagens en - opvallend - vrouwen met 4 of meer kinderen zijn levenslang vrijgesteld van inkomensbelasting. Critici waarschuwen dat dit beleid traditionele genderrollen versterkt.
De Poolse hotelketen Arche beloont klanten die een baby verwekken in een van hun hotelkamers met een "gratis familiefeest". Ouders moeten wel kunnen aantonen dat ze hun baby tijdens hun verblijf hebben verwekt.
In Rusland lanceerde een minister een campagne met de suggestie om middagpauzes op het werk te gebruiken voor voortplanting.
Wereldwijd patroon
In de Verenigde Staten daalt het geboortecijfer eveneens naar historisch lage niveaus. Vorig jaar kondigde president Trump maatregelen aan zoals een geboortepremie van 1.000 dollar en het toegankelijker maken van IVF-behandelingen. Hij kroonde zichzelf als fertilisation president en The Father of IVF.
China worstelt met de gevolgen van decennialange eenkindpolitiek. Sinds 2023 is het maximum opgetrokken naar 3 kinderen per vrouw. Subsidies voor IVF-behandelingen en propagandacampagnes moeten het ouderschap promoten. Het geboortecijfer blijft echter achter bij de verwachtingen, en de bevolking zal volgens de Verenigde Naties tegen 2100 kunnen halveren van 1,5 miljard tot 800 miljoen Chinezen.
De laagste geboortecijfers ter wereld zijn er in Zuid-Korea: gemiddeld 0,7 kinderen per vrouw. Daar krijgen moeders een eenmalige bonus van 20.000 euro en gedurende het 1e levensjaar van het kind 700 euro per maand. Privé-initiatieven, zoals een premie van 75.000 euro voor werknemers die een kind krijgen, laten zien hoe ver sommige bedrijven gaan om hun werknemers aan te moedigen kinderen te krijgen.
Ook Japan kampt met een combinatie van vergrijzing, een lage geboortecijfertrend en een samenleving van veel singles. Het land heeft zelfs een ministerie van het kind opgericht, verhoogde geboortepremies ingevoerd en investeert in datingapps om jonge Japanners aan relaties te helpen.
Het Kazachse succesverhaal
Het enige land dat de dalende trend effectief heeft kunnen keren, is Kazachstan. In de jaren 90 daalde het geboortecijfer tot een dieptepunt van 1,8 kinderen per vrouw. Door financiële prikkels en een cultureel beleid stijgt dat nu naar gemiddeld iets meer dan 3 kinderen per vrouw.
Naast subsidies en bonussen worden moeders met 6 of meer kinderen gevierd met zilveren of gouden medailles en een feestelijke ceremonie. Een idee dat ze hebben overgehouden uit de tijd van de Sovjet-Unie. Toen werden vrouwen met 10 of meer kinderen uitgeroepen tot nationale heldinnen.
