Rusland gaat de berichtendienst WhatsApp volledig blokkeren. Het Kremlin heeft dat bevestigd, nadat de Amerikaanse groep Meta - waaronder Whatsapp valt - het had gemeld. De overheid wil dat de Russen gebruik maken van Max, een alles-in-een-app van Russische makelij die door het Kremlin naar voren wordt geschoven.
Kremlin wil Russen naar eigen berichten-app drijven en blokkeert WhatsApp
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
"De Russische regering probeert WhatsApp nu volledig te blokkeren om mensen in de richting van een door de staat gecontroleerde app te duwen", meldde Meta op X.
"Meer dan 100 miljoen gebruikers proberen te beroven van een privé en beveiligd communicatiemiddel is een stap terug die de veiligheid van mensen in Rusland alleen maar doet achteruitgaan. We blijven er alles aan doen om gebruikers verbonden te houden."
Het Kremlin heeft het bericht bevestigd. Het zegt dat WhatsApp zich niet houdt aan de wet. Volgens de Russische overheid neemt het geen maatregelen om fraude en het gebruik van de berichtendienst voor criminele en terroristische doeleinden te bestrijden.
Dezelfde beschuldiging uit het Kremlin in de richting van Telegram, de andere berichtendienst die erg populair is in Rusland. Eerder deze week werd al aangekondigd dat ook het gebruik van Telegram verder zal worden beperkt.
Rusland beschuldigt ook de Oekraïense veiligheidsdiensten ervan dat ze via deze apps Russen proberen te rekruteren om sabotage te plegen in het land, in ruil voor een beloofde vergoeding.
Telefoneren via WhatsApp was al verboden
Het Kremlin probeert al geruime tijd de bewegingsvrijheid van de Russen op het internet verder in te perken. De voorbije zomer werd een wet ingevoerd die internetzoekopdrachten naar 'extremistische' content bestraft.
'Extremisme' wordt in Rusland breed gedefinieerd. Zo wordt de LGBTQ+-beweging beschouwd als een 'extremistische organisatie, net als veel oppositiegroepen, minderheden, activisten en andere groeperingen die in strijd zijn met de 'Russische waarden'.
De wet verbiedt ook reclame voor VPN-diensten. VPN-diensten (Virtual Private Network (VPN) (waarmee het IP-adres van de gebruikers wordt verborgen zodat ze anoniem kunnen surfen) worden in Rusland veel gebruikt om censuur te omzeilen. Veel Russen halen hun informatie van onafhankelijke websites die grotendeels worden geblokkeerd door de overheid en enkel kunnen worden bezocht met behulp van een VPN.
Sinds 2024 is het videoplatform YouTube in Rusland alleen nog toegankelijk via een VPN.
En sinds 2022 zijn ook de sociale netwerken Facebook en Instagram van de Amerikaanse groep Meta, die in Rusland als "extremistisch" is bestempeld, geblokkeerd.
Opvallend is dat WhatsApp, ook van Meta, langer in de lucht is gebleven. Vorig jaar beperkte de overheid wel al de mogelijkheid om te telefoneren met WhatsApp. Vorige maand werd de berichtendienst al zo goed als volledig geblokkeerd.
Max moet WhatsApp en Telegram vervangen
Het Kremlin geeft aan dat de Russen Max moeten gebruiken, een alles-in-een-app, volledig van Russische makelij. Sinds september moet de app vooraf geïnstalleerd staan op alle nieuwe smartphones.
De toepassing moet WhatsApp en Telegram vervangen en combineert tal van functies. Niet enkel chatten, ook video's bekijken, eten bestellen en online betalen.
Max biedt ook toegang tot verschillende overheidsdiensten. De app is gekoppeld aan het overheidsportaal waarmee Russen onder meer een paspoort kunnen aanvragen, documenten ondertekenen en afspraken met overheidsinstellingen kunnen maken.
Critici waarschuwen dat de overheid straks het hele doen en laten van de Russen kan volgen. Ze vrezen dat Max een controleorgaan wordt, vergelijkbaar met de Chinese app WeChat, waarin ook alle online diensten zijn ondergebracht.
WeChat krijgt regelmatig het verwijt censuur toe te passen en de gebruikers te bespieden. De vrees bestaat dat Max net zo toegankelijk wordt voor de Russische staatsveiligheidsdienst FSB als WeChat dat is voor de Chinese staatsveiligheid.
