Vlak bij het Rubenskasteel in Elewijt hebben archeologen van de UGent en het Agentschap Onroerend Erfgoed de restanten van een donjon ontdekt. Het gaat om een middeleeuwse toren die de Vlaamse Meester Peter Paul Rubens in meerdere werken heeft vereeuwigd. "Iedereen dacht dat die donjon verzonnen was, maar die blijkt nu echt te bestaan", klinkt het enthousiast bij minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA), die tijdens de persconferentie ook aankondigde dat erfgoedorganisatie Herita het kasteel zal renoveren.
"Iedereen dacht dat die verzonnen was": archeologen ontdekken donjon uit Rubens-schilderijen bij kasteel Elewijt
Het 17e-eeuws waterkasteel 'Het Steen', beter bekend als het Rubenskasteel, was het buitenverblijf van Peter Paul Rubens. De Vlaamse Meester woonde er zelf tussen 1635 en 1640, samen met zijn vrouw Helena Fourment. De schilder ontwierp er verschillende van zijn landschapsschilderijen. Het kasteel werd dan ook vereeuwigd in verschillende meesterwerken, zoals het 'Herfstlandschap met uitzicht op het Steen' dat anno 2026 in de National Gallery prijkt in Londen.
Hoewel ook vandaag het kasteel nog een sprookjesachtig monument is, omringd door een park van 26 hectare, is het kasteel op dit moment bijna nooit te bezoeken. Een restauratie drong zich op en de Vlaamse regering doet daarvoor een beroep op Herita, een gespecialiseerde erfgoedorganisatie die al een resem kastelen en andere erfgoedlocaties in Vlaanderen beheert.
Restauratie
De bedoeling is dat het kasteeldomein tegen 2029 in ere is hersteld. De buitenkant en de rentmeesterwoning worden gerestaureerd, en de orangerie krijgt een nieuwe functie als onthaal, waar bezoekers het verhaal van Rubens kunnen ontdekken. Herita wacht echter niet tot de werken zijn afgerond: de erfgoedorganisatie wil het domein zo snel mogelijk openstellen voor het publiek.
Donjon op schilderijen Rubens
Archeologen hebben overigens recent vlak bij het kasteel de restanten ontdekt van de donjon die Rubens geschilderd heeft in 1636. Die donjon, waarvan iedereen dacht dat die verzonnen was, staat op enkele van Rubens' landschapsschilderijen. Het bouwwerk blijkt nu echt te hebben bestaan. Archeologen van de UGent en het Agentschap Onroerend Erfgoed hebben vlak bij het kasteel de contouren ervan ontdekt.
"Rubens is dé Vlaamse Meester bij uitstek, een van de beroemdste schilders ter wereld, en zijn werken zijn van enorme waarde", zei minister Weyts donderdag. "Dit is een fantastische plek waar je zoveel mee kan doen, als je de juiste partner hebt. Dat Herita als National Trust van Vlaanderen het Rubenskasteel nu in handen neemt, betekent dat deze magische plek nu eindelijk een nieuwe toekomst krijgt."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant

