Duizenden vrouwen en kinderen van buitenlandse jihadisten die vastzaten in het kamp al-Hol in Syrië zouden vertrokken zijn uit het kamp, amper 2 weken nadat de Koerdische strijdkrachten zich teruggetrokken hebben. Dat bericht persagentschap AFP op basis van getuigen. Bronnen die VRT NWS kon spreken, reageren niet verbaasd: "Hier waarschuwen we al langer voor".
Kamp al-Hol in Syrië, waar nog duizenden IS-aanhangers zaten, lijkt leeg te lopen (en dat is weinig geruststellend)
Hanne Decré
Gepubliceerd:
In Al-Hol, het grootste kamp voor families van IS-strijders in Syrië, verbleven tot voor kort zo'n 24.000 mensen, onder hen ook 6.300 buitenlandse vrouwen en kinderen. Zij verbleven voornamelijk in het deel dat bekendstaat als de Annex. Het kamp werd tot voor kort streng bewaakt door de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), gedomineerd door de Koerden.
Maar op 20 januari trokken de Koerden zich onder druk van het Syrische leger terug uit het kamp. De volgende dag al trok het Syrische leger het kamp binnen. Dat moest niet verbazen, want ze zijn al een tijdlang aan een opmars bezig. De president wil immers dat het SDF opgaat in het nieuwe Syrische leger dat gevormd is na de val van Bashar al-Assad, een jaar geleden.
Het vertrek van de Koerden zorgde vorige maand al voor chaos
Leegloop
Amper 2 weken later lijkt er een leegloop uit het kamp te zijn. De anders zo drukke straten in het kamp zijn verlaten, zo zou blijken uit beelden die AFP kon inkijken.
"Een paar dagen na het vertrek van de Koerden begonnen de vrouwen en kinderen uit het buitenlandse gedeelte van het kamp massaal te verlaten", vertelt Abu Mohammed, een Syrische man van 35, die in een ander gedeelte van het kamp woont.
Een andere man vertelt hoe 4 familieleden teruggekeerd zijn naar Libanon: "Ze konden het kamp verlaten omdat de strijdkrachten van het leger een oogje hebben dichtgeknepen", klinkt het daar.
Een paar dagen na het vertrek van de Koerden begonnen de vrouwen en kinderen uit het buitenlandse gedeelte van het kamp massaal te verlaten
Een anonieme bron zegt aan AFP dat er sinds afgelopen weekend "nog maar 20 gezinnen in de Annex verblijven". Ook een tweede bron benadrukt dat dat deel van het kamp nu "bijna leeg" is. In dat deel van het kamp verbleven dus gezinnen van maar liefst 42 nationaliteiten. Het gaat om veel vrouwen en kinderen uit Rusland, de Kaukasus en Centraal-Azië, allemaal landen die geweigerd hebben om die vrouwen en kinderen terug te halen.
Maar, in het kamp zitten ook Belgische vrouwen en kinderen. Dat weten we al jaren. In 2018 kon Rudi Vranckx als eerste televisiejournalist met enkele vrouwen daar spreken.
Een getuige verklaart tegenover het persagentschap AP dat gewapende mannen gesluierde vrouwen evacueerden uit het kamp.
De autoriteiten daar willen voorlopig niet officieel reageren op het nieuws, maar een bron binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken legt de verantwoordelijkheid bij de SDF. "Zij hebben zich teruggetrokken zonder formele overdracht."
Waar naartoe?
De grote vraag is natuurlijk waar al die families naartoe zijn. Sommigen zouden zich verplaatst hebben naar een ander deel van het kamp, waar vooral Syriërs en Irakezen wonen. Maar ook daar lijkt het een pak leger dan normaal. Andere families zouden "in het geheim overgebracht zijn naar Idlib en andere provincies", klinkt het. Idlib is de thuisbasis van veel buitenlandse jihadisten.
Het is hoe dan ook een scenario waar al langer voor gevreesd werd. Zo plaatste de Verenigde Staten al meer dan 4.500 gevangenen over naar buurland Irak.
Ook bij ons wordt de situatie nauwlettend opgevolgd. "Hier hebben we al lang voor gewaarschuwd", klinkt het bij een bron. Die benadrukt dat er vanuit Europa initiatief moet komen om de Europese burgers terug te halen: "Zo kunnen we het veiligheidsrisico verminderen."
De Koerden controleren nog steeds het kleinere kamp Roj, waar zo'n 2.328 familieleden van jihadisten worden vastgehouden.
Wat betekent dit?
Er is op dit moment dus veel chaos en weinig duidelijkheid. Onze expert Inge Vrancken kadert: "Er zijn enkele vrouwen en kinderen naar België teruggehaald. Ook in andere Europese landen hebben we dat, meestal in beperkte mate, zien gebeuren. Niet alle vrouwen wilden terug. En sommigen hebben de Belgische nationaliteit verloren en kunnen daardoor niet terug. België heeft wel een aantal vrouwen en kinderen teruggehaald naar België. Zij worden hier begeleid en nauw opgevolgd. Volgens verschillende bronnen loopt dat over het algemeen goed en constructief."
Mannelijke IS-strijders wil België niet terughalen, ons land heeft altijd gewild dat zij daar berecht zouden worden. "Maar dat is nooit gebeurd. Van de veiligheidsdiensten - in België, maar ook elders in Europa, horen we al jaren dat zij wél voor het terughalen van die IS-strijders zijn omdat ze dan weten waar ze zijn en opgevolgd kunnen worden. Wat nu in het noord-Syrië gebeurt, vrezen zij al vele jaren."
