Een groot deel van de schoonmaakmiddelen die we dagelijks gebruiken, bevat stoffen die schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid. Dat zegt de christelijke vakbond ACV, die een onderzoek liet uitvoeren naar gezondheidsrisico's voor poetshulpen, in WinWin op Radio 2. Vooral huishoudhulpen lopen risico op onder meer long- en huidproblemen. "De impact wordt al te vaak onderschat", zegt ook professor arbeidsgeneeskunde van KULeuven Lode Godderis. Consumentenprogramma WinWin dook in de samenstelling van poetsmiddelen.
Veel poetsproducten bevatten schadelijke stoffen: "Huishoudhulpen krijgen huid- en longproblemen"
Karolien Debecker
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Karolien uit Minderhout, zelf huishoudhulp, vertelt in WinWin op Radio 2 over gezondheidsproblemen die ze ervaart, zoals huidirritaties. "Ik begon pas handschoenen te dragen toen mijn vingers 's avonds volledig uitgedroogd waren."
De geur van de producten vindt ze te sterk, en sprays probeert Karolien niet in te ademen. "Maar ik weet eigenlijk niet wat er precies in zit." Karolien is niet de enige huishoudhulp die problemen heeft, velen botsen op dezelfde klachten. En ze hebben niet altijd inspraak in de producten waarmee ze moeten werken.
Huidproblemen en longklachten
Uit een grootschalig onderzoek dat ACV Voeding en Diensten in 2023 liet uitvoeren, blijkt dat een opvallend grote groep huishoudhulpen met gezondheidsklachten kampt die rechtstreeks te linken zijn aan hun dagelijkse blootstelling aan schoonmaakproducten.
Zo geeft 33 procent van de bevraagde huishoudhulpen aan huidproblemen te hebben. Daarnaast heeft 28 procent van de huishoudhulpen geregeld last van long- en ademhalingsproblemen. Hoesten, benauwdheid, kortademigheid en zelfs hoofdpijn komen opvallend vaak voor binnen deze beroepsgroep, volgens ACV vaker dan bij andere beroepsgroepen.
Sprays zorgen ervoor dat je meer irriterende stoffen inademt, je voegt poetsmiddel beter toe aan een emmer water
Lode Godderis, professor Arbeidsgeneeskunde (KULeuven)
Veel klassieke schoonmaakmiddelen bevatten een mix van chemische bestanddelen die een impact hebben op ons lichaam. "Het is die mix die voor irritatie zorgt in de longen, waardoor je gaat hoesten of kortademig wordt. Er kan ook allergie door optreden, en zelfs astma", zegt professor Arbeidsgeneeskunde Lode Godderis van de KULeuven.
Volgens Godderis zijn vooral de verstuivers uit den boze: "Die producten zorgen ervoor dat je meer van die irriterende stoffen inademt. Je voegt beter een poetsmiddel toe aan een emmer water, dan het te verstuiven."
Hormoonverstoorders
Wat zit er dan exact in die poetsproducten? Oplosmiddelen zorgen ervoor dat een product snel verdampt. Detergenten en ontsmettingsmiddelen moeten vuil en bacteriën te lijf gaan, en schuimversterkers maken het geheel visueel 'effectiever', waardoor we sneller het gevoel krijgen dat iets schoon is. Ook al is dat niet altijd noodzakelijk zo.
Daarbovenop komen bewaarmiddelen die de houdbaarheid verlengen en geurstoffen voor een frisse citroengeur in huis. Vooral die geurcomponenten, zoals limoneen, kunnen irriteren, zeker wanneer mensen er dagelijks aan blootgesteld worden.
Ammoniak en javel zijn echt te vermijden als poetsproduct
Kris Van Autgaerden, ACV
Sommige producten bevatten zelfs stoffen die bekendstaan als hormoonverstorend. En die baren het ACV zorgen, zegt vakbondsafgevaardigde Kris Van Autgaerden: "Hormoonverstoorders kunnen vruchtbaarheidsproblemen veroorzaken, zijn gevaarlijk voor zwangere vrouwen, en verhogen het risico op kanker, diabetes en overgewicht."
Volgens het ACV-onderzoek worden bleekwater (javel) en ammoniak door huishoudhulpen zélf het vaakst genoemd als "producten die verboden zouden moeten worden". "Die zijn echt te vermijden", zegt Van Autgaerden.
Bescherm je huishoudhulp en jezelf Volgens het ACV worden er bij minder dan 4 op de 10 gezinnen effectieve afspraken gemaakt over wat een huishoudhulp wel of niet mag gebruiken. Met enkele ingrepen kan je je poetshulp al verder helpen:
Voorzie handschoenen voor je poetshulp
Vermijd agressieve producten en sprays
Bekijk of je alternatieve schoonmaakmiddelen, zoals azijn, ecologische zeep (marseillezeep) en natriumbicarbonaat (baksoda) kan gebruiken.
Ook ecologische varianten kunnen een oplossing bieden. Dat zegt ook professor Arbeidsrecht Godderis. Hij bevestigt dat ecologische producten minder chemisch zijn, al kunnen sommige natuurlijke ingrediënten – zoals etherische oliën – nog steeds allergieën veroorzaken. "Het blijft een kwestie van uitproberen."
