Influencers proberen via sociale media testosterontests te verkopen aan jonge mannen. Hen wordt verteld dat ze een tekort zouden hebben aan het mannelijke geslachtshormoon. Gewone lichamelijke schommelingen worden voorgesteld als medische problemen. Artsen waarschuwen voor onnodige medicalisering en mogelijk schadelijke behandelingen.
Influencers promoten testosterontests bij jonge mannen, maar die zijn vrijwel altijd overbodig
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
"Constant moe, geen motivatie en geen ochtenderectie? Dan heb je een tekort aan testosteron." Dat zijn de uitspraken die jonge mannen op sociale media te horen krijgen. De boodschappen komen van "manfluencers", influencers die een geïdealiseerde mannelijkheid promoten.
Als je een ochtenderectie mist, haar verliest of vermoeid bent, word je een testosterontest aangeraden en daarna kan je natuurlijk ook testosteronsupplementen kopen.
Australisch onderzoek bevestigt nu dat het vooral om een handel gaat, uit geldgewin. Onzekerheid bij jonge mannen wordt uitgebuit. Wetenschappelijke onderbouwing is vaak ver te zoeken.
Hoewel screening op een laag testosterongehalte bij de meeste jonge mannen medisch gezien zelden nodig is, toont de studie dat deze doelgroep online agressief benaderd wordt door influencers en bedrijven die hormoontesten en behandelingen promoten om een ‘echte man’ te zijn.
Normale symptomen worden als probleem voorgesteld
Volgens Emma Gundtvig Gram, een van de hoofdonderzoekers, worden gewone schommelingen in energie, stemming of libido als voorwendselen gebruikt, om mannen te doen geloven dat er met hen iets aan de hand zou zijn.
“Mannen gaan denken dat ze tekortschieten of dat ze dringend medische hulp nodig hebben. Hierdoor wordt de nood aan geneesmiddelen, supplementen en medische hulpmiddelen aangewakkerd, zelfs als er geen duidelijk klinisch voordeel is."
"Meer in het algemeen draagt dit bij tot de medicalisering van mannelijkheid zelf. Het versterkt een eng, geïdealiseerd model van mannelijkheid.”
Dit bevestigt ook Piet Hoebeke, uroloog in het universitair ziekenhuis van Gent. "Zo’n test kan zinvol zijn, maar enkel voor wie symptomen heeft zoals een algemeen verlies van libido, vermoeidheid, krachtverlies of depressieve gevoelens. Maar je moet niet, omdat je 1 of 2 ochtenderecties mist, meteen testosteron gaan nemen.”
Testosterontekort komt amper voor bij jongeren
Volgens Hoebeke is het bovendien problematisch als vooral jongeren worden benaderd. "Een testosterontekort komt bij hen amper voor."
"Er wordt normaal alleen op getest als de puberteit laat op gang komt of wanneer er een zeer laag libido is. Of in het kader van speciale operaties, zoals teelbaloperaties of chemotherapie. Bij oudere mannen kan een laag testosterongehalte voorkomen, want de waarden dalen sowieso met de leeftijd."
Testen via de huisarts
Volgens de influencers kan je gemakkelijk je testosteronniveaus testen via een testkit waarbij je bloed moet opsturen. Maar Hoebeke benadrukt dat wie toch een test wil laten doen, dat best via de huisarts laat doen.
"Deze publiciteit is vooral gericht op het verkopen van zelftests. Scoor je daar laag op, dan moet je volgens hen meteen testosteron kopen. Maar dat is helemaal fout, want testosteron is geen vitamine. Het is een hormoon met een krachtige werking. Uiteindelijk kan je dat alleen maar doen in een medische context."
Extra testosteron innemen heeft bovendien geen enkel nut als je waarden normaal zijn, zegt hij. "Normaalwaarden variëren tussen de 200 en de 900 nanogram per deciliter. Alleen iemand die medisch geschoold is, kan beoordelen of het zinvol is om testosteron toe te dienen."
Testosteron bijnemen heeft risico's
Neem je testosteron terwijl je het niet nodig hebt, dan kan je alle mogelijke bijwerkingen krijgen. De belangrijkste daarbij is vooral het indikken van het bloed, waardoor de kans op stollingsproblemen en een trombose stijgt."
Er zijn nog andere risico's, waarschuwt Hoebeke. "Je bloeddruk kan stijgen, je kan acne krijgen, haaruitval of sterke stemmingswisselingen. Niets is zo fijn geregeld als je eigen testosteronconcentratie in je bloed."
"En vooral", zo besluit de uroloog, "je hebt het niet nodig. Ja, met een hoog testosterongehalte kan je misschien wat meer spieren aanmaken, maar dat is niet de manier waarop je moet werken. Je moet je gezondheid in ere houden."
