Nu het verdrag over kernwapenbeheersing tussen de Verenigde Staten en Rusland is verlopen, heeft president Donald Trump de handen vrij. Volgens de Amerikaanse krant The New York Times overweegt hij om het nucleaire arsenaal fors uit te breiden. "De Amerikanen kijken met argusogen naar China, dat zich razendsnel tot een kernmacht ontpopt," zegt voormalig VRT NWS-journalist en expert Jan Balliauw.
Overweegt Trump uitbreiding kernwapenarsenaal na aflopen verdrag met Rusland? "Focus verschuift naar China"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
"Niet langer gebonden aan een verdrag, dus nu overweegt Trump meer kernwapens en ondergrondse proeven": dat is de kop waarmee The New York Times deze week opende.
Volgens bronnen binnen de Amerikaanse overheid bekijkt president Trump alle opties nu het New START-verdrag met Rusland officieel is afgelopen.
Voor het eerst sinds 1972 hebben de 2 grootste kernmachten ter wereld geen enkele beperking meer op hun nucleaire arsenaal. Is dit het startschot voor een nieuwe technologische race?
"Er zijn duidelijk denkoefeningen bezig in de VS," stelt voormalig VRT NWS-journalist Jan Balliauw. "De oude limiet van 1.550 kernkoppen geldt niet meer, dus alles ligt opnieuw op tafel."
China als nieuwe grote speler
De Amerikaanse focus verschuift daarbij van Moskou naar Peking. De VS maakt zich grote zorgen over de Chinese ambities.
"Op korte termijn bouwt China zich uit tot een geduchte kernmacht," legt Balliauw uit. "Het land beschikt inmiddels over zo'n 600 kernkoppen en bouwt er wekelijks 2 bij. Daarmee kunnen ze zich weldra meten met de grootsten."
Dat zorgt voor een nieuwe geopolitieke driehoek. Van de 3 grote kernmachten zijn er 2 geen bondgenoten van de VS. "In Washington houdt men er rekening mee dat Rusland en China zouden kunnen samenspannen," denkt Balliauw.
Mocht dat gebeuren, dan is de VS numeriek plots de mindere. "Dat is vooral een theoretisch en psychologisch spel," nuanceert Balliauw. "In de praktijk kun je die wapens niet gebruiken zonder zelf vernietigd te worden. Maar als je minder koppen hebt dan je rivalen, word je in de internationale politiek als de zwakkere partij beschouwd."
Wat kan Europa doen?
Europa staat momenteel aan de zijlijn, maar ook hier groeit de onrust. Er gaan steeds meer stemmen op om in te zetten op een eigen Europese defensie. "Die denkoefening is bezig, al wordt dat zelden luidop gezegd," aldus Balliauw.
"Tot nu toe schuilt Europa onder de Amerikaanse 'nucleaire paraplu', maar de onvoorspelbaarheid van Trump doet die zekerheid wankelen."
Frankrijk wordt vaak als alternatief genoemd, maar het verschil in slagkracht blijft enorm. "Parijs heeft slechts 200 kernkoppen en beschikt niet over de 'heilige drievuldigheid': de mogelijkheid om kernwapens vanaf het land, vanuit de lucht én vanaf zee te lanceren."
Prijskaartje: miljarden euro's
Een eigen Europese kernmacht opbouwen vraagt niet alleen decennia tijd, maar ook gigantische investeringen. "Vorig jaar gaven de kernmachten samen al 100 miljard euro uit, enkel om hun bestaande arsenaal te onderhouden. De kosten voor volledig nieuwe wapens zijn nog van een heel andere orde."
Zolang je geen kernwapens hebt, tel je op het wereldtoneel minder mee en word je als zwakker beschouwd
Jan Balliauw
Toch kan Europa de discussie niet langer uit de weg gaan, vindt Balliauw. "Kernwapens dienen als afschrikking. Zolang je die macht niet hebt, tel je op het wereldtoneel minder mee en word je als zwakker beschouwd."
