De Europese landen gaan in de toekomst een grotere rol spelen in de militaire structuur van de NAVO. Verschillende hoge functies verschuiven van de VS naar Europa. De VS wil de NAVO niet ontmantelen, verzekert de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker. Maar op termijn "moet Europa de conventionele defensie van het continent volledig overnemen."
VS draagt commando van 2 NAVO-basissen over aan Europeanen: "Op termijn moet Europa conventionele defensie overnemen"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Europese landen gaan meer verantwoordelijke functies opnemen binnen de NAVO, die verschuiven van de VS naar Europa.
3 operationele hoofdkwartieren zullen onder bevel staan van Europese landen: het VK neemt Norfolk (Virginia) over, Italië Napels, en Brunssum wordt afwisselend geleid door Duitsland en Polen.
"De VS wil de NAVO niet ontmantelen, maar Europa moet op termijn de conventionele defensie volledig overnemen," zegt NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker.
Dat de Europese landen meer verantwoordelijkheid moeten opnemen op het vlak van defensie is een wens die de Amerikaanse president Donald Trump al meer dan eens heeft kenbaar gemaakt.
Binnen het militaire leiderschap van de militaire alliantie zal nu gehoor worden gegeven aan die verzuchting. De 32 NAVO-lidstaten zijn afgelopen vrijdag overeengekomen dat ze leidinggevende taken in de commandostructuur zullen herverdelen.
Daarbij verschuiven functies van de VS naar Europa. Dat werd gisteren al gemeld door een 'ingewijde', en is vandaag bevestigd in een mededeling van de NAVO.
Commando over 2 hoofdkwartieren verschuift van VS naar Europa
Concreet zal het commando over 2 operationele hoofdkwartieren worden overgedragen van een Amerikaanse admiraal naar een Europese:
Het Verenigd Koninkrijk zal het bevel in Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia overnemen van de VS. Het operationele hoofdkwartier in Norfolk staat in voor de verdediging van het Noord-Atlantische gebied.
Italië lost de VS dan weer af aan het hoofd van het operationele hoofdkwartier in Napels. Dat is verantwoordelijk voor de verdediging van de zuidkant van het NAVO-gebied.
Daarnaast is beslist dat het operationele hoofdkwartier in het Nederlandse Brunssum afwisselend door Duitsland en Polen zal worden geleid. Momenteel wordt dat geleid door Duitsland.
Dat betekent dat voortaan 3 hoofdkwartieren, die in crisissituaties en bij conflicten leiding geven op operationeel niveau, zullen worden geleid door Europeanen. De veranderingen zullen de komende jaren geleidelijk worden doorgevoerd.
"Een verschuiving naar een eerlijkere verdeling van de verantwoordelijkheden", zo staat het in de mededeling van de NAVO.
Volgens die mededeling maakt de nieuwe rolverdeling ook duidelijk "dat de VS zich blijft inzetten voor het commando over en de controle van de NAVO". Zo zal de VS ook in de toekomst de functie van opperbevelhebber van de NAVO-strijdkrachten in Europa (SACEUR) blijven bekleden.
"Europa moet uiteindelijk conventionele defensie overnemen"
Dat de VS niet van plan is om de NAVO te ontmantelen of bestaande bondgenootschappen te ondermijnen, zegt ook de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker. "We willen alleen de defensielast evenwichtiger verdelen over de verschillende lidstaten."
Tegelijk zegt Whitaker wel dat de VS van Europa verwacht dat het sterker en gelijkwaardiger wordt. Europa moet de verantwoordelijkheid voor zijn veiligheid in eerste instantie delen met de VS, klinkt het.
Maar uiteindelijk is het volgens Whitaker de bedoeling dat de Europese bondgenoten de conventionele defensie van het Europese continent volledig overnemen, terwijl de VS zal blijven instaan voor de overkoepelende 'nucleaire paraplu'.
Aanloop naar bijeenkomsten in Brussel en München
Whitaker deed zijn uitspraken aan de vooravond van enkele belangrijke afspraakmomenten.
Donderdag komen de ministers van Defensie van de NAVO bijeen in Brussel. Het is hun eerste bijeenkomst sinds het World Economic Forum vorige maand in Davos, waar president Donald Trump ook aanwezig was.
Veelzeggend is dat de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth niet op het overlegmoment aanwezig zal zijn: hij laat zich vertegenwoordigen door een ondergeschikte.
Vrijdag trekt dan weer wél een omvangrijke Amerikaanse delegatie naar München, waar de internationale veiligheidsconferentie van start gaat. Naar die bijeenkomst wordt met enige bezorgdheid uitgekeken, want vorig jaar hield vicepresident JD Vance hier een donderpreek waarin hij Europa de mantel uitveegde.
Vance komt dit jaar niet naar München, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio wel, samen met tientallen leden van het Amerikaanse Congres.
