Voor het eerst heeft onderzoek aangetoond dat ook apen kunnen doen alsof. In een resem experimenten wordt duidelijk dat Kanzi, een bonobo die beroemd is uit eerder baanbrekend taalkundig onderzoek, kan aanduiden in welke kop er zogezegd sap geschonken wordt, en in welke niet. Ook imaginaire druiven eet hij zonder probleem op.
Bonobo's houden theekransje: ook dieren kunnen doen alsof, blijkt uit onderzoek
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
De bekende bonobo Kanzi zit tegenover zijn onderzoeker. Wanneer de onderzoeker zogezegd 2 glazen met sap inschenkt, daarvan 1 glas opnieuw uitkiepert en vervolgens vraagt aan Kanzi uit welk glas hij wil drinken, kiest hij zonder pardon het zogezegde 'volle' glas. Ook imaginaire druiven eet hij zonder probleem op.
Zijn score op de test was niet perfect, maar hoofdonderzoekers Christophe Krupenye en Amalia Bastos van de Johns Hopkins Universiteit vinden de resultaten voldoende om te bewijzen dat ook mensapen fantasie hebben en kunnen doen alsof.
"Het is echt opvallend en spannend dat het onderzoek suggereert dat apen dingen kunnen bedenken die er niet zijn", zegt Bastos in een persbericht. "Kanzi kan dus een idee genereren van het object (in dit geval het sap dat zogezegd ingeschonken wordt) en tegelijkertijd weten dat het niet echt is."
Wie is bonobo Kanzi?
Kanzi is een mannelijke bonobo die wereldberoemd werd dankzij zijn cognitieve vaardigheden . Hij is de eerste mensaap die de Engelse gesproken taal kon begrijpen en kon communiceren via symbolen.
In maart 2025 is Kanzi overleden in het onderzoekscentrum Ape Initiative in Des Moines, Iowa in de Verenigde Staten. Hij werd 44.
Ook dieren hebben fantasie
Lange tijd werd gedacht dat fantasie iets typisch menselijk was, maar dit onderzoek toont volgens Krupenye en Bastos aan dat ook dieren in een fantasiewereld kunnen leven , en pakweg een theekransje kunnen houden.
Meer zelfs, de onderzoekers leiden eruit af dat ons vermogen om te doen alsof zo'n 6 tot 9 miljoen jaar geleden al is ontstaan bij de voorouders die de mens deelt met mensapen.
Deze ontdekking nodigt ons uit om te heroverwegen wat ons als mens speciaal maakt
Christophe Krupenye, onderzoeker aan de Johns Hopkins universiteit in de VS
"Het is echt baanbrekend dat hun mentale leven verdergaat dan het hier en nu", zegt Krupeyne. "Verbeelding wordt al lang gezien als een cruciaal element van mensen. Als die eigenschap niet langer exclusief menselijk is, is dat echt transformerend voor de wetenschap."
"Jane Goodall ontdekte dat chimpansees gereedschappen maken en dat leidde tot een verandering in de definitie van wat het betekent om mens te zijn. Ook deze ontdekking nodigt ons uit om te heroverwegen wat ons als mens speciaal maakt, en welk mentaal leven andere wezens ervaren", vindt Krupeyne.
Wie al uitkijkt naar een theekransje met zijn of haar viervoeter, heeft beter nog even geduld. Er wordt nu onderzocht of ook andere diersoorten fantasie hebben en dus kunnen doen alsof.
