Niscemi op het Italiaanse eiland Sicilië lijkt een spookstad sinds een aardverschuiving er 2 weken geleden een diepe kloof in sloeg. Meer dan 1.500 inwoners zagen hun huis verzakken of instorten. Een terugkeer zit er zo goed als zeker niet meer in. "Tien minuten kregen we om iets van ons levenswerk te redden."
Siciliaans stadje Niscemi tussen wanhoop en woede na aardverschuiving: "Het lijkt alsof stad ineenstort, en wij met haar"
Terwijl nu ook in Spanje wordt gevreesd voor instortingen en verzakking na de vele hevige regen van de voorbije weken, weten de inwoners van Niscemi in het zuiden van Sicilië helaas maar al te goed wat zoiets betekent.
In Niscemi is 2 weken geleden letterlijk een kloof geslagen, toen cycloon Harry hevige stortregens en daarop een aardverschuiving veroorzaakte. Hele stukken van het stadscentrum werden meegesleurd, huizen bungelen nu boven een 25 meter diepe afgrond.
Als bij wonder vielen er geen slachtoffers, maar meer dan 1.500 mensen van het 25.000 inwoners tellende stadje moesten in allerijl hun woning verlaten.
Wat is er op 25 januari gebeurd in Niscemi?
"Het gebeurde allemaal in een oogwenk"
"Het gebeurde allemaal in een oogwenk", zegt de 70-jarige Salvatrice Disca in de Britse krant The Guardian . "De stroom viel uit en een paar minuten later bonsde de politie op de deur."
Disca woonde in wat de autoriteiten nu hebben aangemerkt als 'rode zone', een gebied waar nog altijd gevaar voor instorting dreigt. Of ze ooit terug kan naar haar huis, is hoogst onzeker.
Volledige delen van het historische hart van Niscemi lopen namelijk nog altijd gevaar. De ondergrond van zand en klei kan opnieuw gaan schuiven.
Zeventiende-eeuwse kerken kunnen elk moment instorten, de bibliotheek van het stadje hangt boven de afgrond. Meer dan 4.000 historische boeken zullen verloren gaan.
"Een levenswerk verdwijnt in enkele minuten"
De getroffen inwoners verblijven sinds de aardverschuiving bij familie of in een opvangplaats op een veiligere plek in de stad.
De voorbije dagen en weken konden sommigen onder begeleiding van de brandweer of de civiele bescherming even terugkeren om persoonlijke spullen te redden. Identiteitspapieren en medicijnen, maar ook foto's of waardevolle objecten.
Inwoners van Niscemi verliezen hun huis, wellicht voor altijd
Benedetta Ragusa en Toni Rinnone haastten zich naar hun pizzeria om pannen, servies en een espressomachine veilig te stellen.
"Ons eigen huis was helaas het eerste in Niscemi dat ingestort is", vertelt Rinnone bij Reuters. "We hebben niet de kans gehad om dierbare spullen uit het huisje te redden".
Het echtpaar hoopte vervolgens dat hun pizzeria niet hetzelfde lot zou zijn beschoren. "Maar het lijkt erop dat die ook beetje bij beetje instort", zegt Rinnone.
"Tien minuten hebben we gekregen. Tien minuten om een levenswerk te redden. Het is voorbij we zijn alles kwijt", zegt zijn vrouw.
"Niet alleen een huis, een heel léven"
"Het lijkt alsof de stad ineenstort, en wij met haar", zegt vrijwilliger Davide Cascio.
"Mensen zijn getraumatiseerd, want ze verliezen niet zomaar hun huis. Tussen die 4 muren zat hun leven, hun herinneringen. Er is veel wanhoop en woede, want mensen beseffen dat deze ramp voorkomen had kunnen worden."
Dat delen van de stad Niscemi niet op een stabiele ondergrond zijn gebouwd, was inderdaad geweten. Al in 1790 stortte hetzelfde stadsdeel in. Toch werd er na de Tweede Wereldoorlog volop bijgebouwd. In 1997 vond opnieuw een aardverschuiving plaats.
Na de laatste verzakking pleitten experten voor de aanleg van een goede afwatering om te voorkomen dat de grond tijdens hevige regenbuien verzadigd zou raken. Maar de plannen liepen vast door een combinatie van juridische geschillen en lokale bureaucratie.
Volgens burgemeester Massimiliano Conti kreeg zijn stad pas afgelopen december de middelen voor de veiligheidsmaatregelen die verband hielden met de ramp van 1997. Te laat: nauwelijks enkele weken later stortte een groot deel van Niscemi opnieuw in.
Inwoners zijn woedend en voelen zich in de steek gelaten. "Wat hebben ze gedaan in die 29 jaar?", zegt Rocco Battaglia, een van de getroffen inwoners, bij La Repubblica .
"Mijn moeder is gestorven van verdriet om het huis dat we toen kwijt zijn geraakt. We stonden op straat, en nu wéér. We zijn hier al jarenlang door iedereen vergeten."
