School verplaatst lessen en restaurants dicht: zo bereidt Limburgs dorp zich voor op Europese top

"Wij zijn al in de zomer gecontacteerd om te vragen of we het zagen zitten om de Europese top te laten plaatsvinden op ons grondgebied", zegt burgemeester van Bilzen-Hoeselt Bruno Steegen (Team Burgemeester). Nu donderdag vindt er op de landcommanderij Alden Biesen - een historisch landgoed - een informele EU-top plaats. De nieuwswebsite Politico heeft het over de "Belgian countryside". 

Dirk Snykers is osteopaat en woont op 500 meter van het domein. Net als hij zijn alle buurtbewoners per brief op de hoogte gebracht van de veiligheidsmaatregelen. Snykers vindt dat die communicatie redelijk laat kwam: "Ik vind dat als je van die chique mensen moet ontvangen, dat dat best op een chic kasteel mag zijn. Voor mij kan dat dus, want zulke dingen krijgen voorrang, maar dan had ik het graag op tijd geweten." De patiënten die hij die dag wil ontvangen, zullen een doorgangsbewijs moeten voorleggen.

De burgemeester vertelt dat er heel wat maatregelen getroffen zijn. "Er worden onder andere herashekken geplaatst in en rond het domein", zegt hij. Het gaat om honderden meters staal. "Naast de EU, helpen ook de federale overheid, de provincie en zelfs het Belgische leger." Alsof de geschiedenis zich herhaalt, wordt zo het oude domein van de Duitse orde opnieuw hermetisch afgesloten.

In en rond het kasteeldomein van Alden Biesen komt er inderdaad een afgesloten perimeter. Die geldt donderdag tussen 6 uur en 24 uur. In die zone is dan geen verkeer toegelaten, zelfs geen fietsers of voetgangers, en er geldt een parkeerverbod. Enkel bewoners met een speciaal doorgangsbewijs en noodzakelijke diensten, zoals thuisverpleging, mogen de zone in. Ook maaltijdbezorgers, loodgieters en sleutelmakers moeten zo'n bewijs hebben als ze willen passeren. Inwoners moeten hun identiteitskaart tonen.

De verkeershinder was ook gisteren al voelbaar. In en rond het kasteel zijn de voorbereidingen volop aan de gang. Er staat een grote witte tent op de parking van het domein. Daarnaast staan bordjes met daarop de namen van alle Europese landen. De chauffeurs die de hooggeplaatsten vervoeren, weten zo waar ze mogen parkeren.

Eetcafé 't Gasthuis, dat aan de ingang ligt, is zelfs sinds gisteren al dicht. "We moeten de hele week sluiten", zegt de zaakvoerder. Andere handels- en horecazaken in Rijkhoven zullen op donderdag de deuren moeten sluiten.

“Ik heb er voor het eerst van gehoord sinds het op TV Limburg is gekomen", zegt een buurtbewoner. "Sindsdien praat iedereen erover. De beste vriendin van mijn mama heeft een kinepraktijk en daar is een agente geweest en die vertelde erover. Die zei ook dat er een frituur zou moeten sluiten die schuin tegenover het kasteel ligt. Twee officieren van Bilzen-Hoeselt zouden alles mee moeten regelen, maar voor de rest zou het allemaal vanuit de EU gestuurd zijn.”

De veiligheidsoperatie is inderdaad omvangrijk. Exacte cijfers over politie- en veiligheidsdiensten worden niet vrijgegeven. Bilzen-Hoeselt zet zelf zo'n 25 eigen medewerkers in. Het voltallige politie- en brandweerkorps is opgetrommeld, zodat de hulpdiensten zoveel als mogelijk stand-by zijn. De brandweerkazerne net buiten de perimeter doet dienst als commandocentrum. 

Daarnaast zouden volgens de entourage van de Europese Raad zo’n 600 mensen van de Europese veiligheids- en ondersteuningsdiensten naar Alden Biesen afzakken. 

Ook de ouders en leerkrachten van basisschool Het Klein Kasteeltje kregen allemaal een mailtje. De lessen van donderdag worden er door de top verplaatst naar de school van Kleine-Spouwen.

Ook bushaltes worden afgeschaft en verlegd. In de oranje perimeter mag niemand wandelen of fietsen.

Volgens de woordvoerder van premier Bart De Wever werd bewust gekozen voor een rustige, historische locatie waar regeringsleiders in alle discretie kunnen overleggen. Alden Biesen is een middeleeuwse site die later dienstdeed als het hoofdkwartier van de Duitse Orde in de regio. Een stukje Duitse Gründlichkeit die de premier wel kan smaken, zo bleek op een persconferentie in oktober vorig jaar. 

Toen onthulde de premier met een kwinkslag de locatie. “De prachtige Landcommanderij Alden Biesen, destijds gesticht door een Duitse orde. En ik denk dat een beetje Duitse Orde in Europa exact is wat we nodig hebben. Ik kan niet gelukkiger zijn.”

De omgeving heeft trouwens een uitgesproken landelijk karakter, met hoogstamboomgaarden en kleinschalige landbouw: is het dan misschien een symbolische plek om Europese leiders eraan te herinneren dat economische en geopolitieke keuzes ook een impact hebben op landbouw en landschap? 

Voor de top worden alle Europese regeringsleiders verwacht, zoals de Franse president Macron, de Duitse bondskanselier Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni. Maar ook invloedrijke figuren zoals voormalig ECB-voorzitter Mario Draghi en oud-Italiaans premier Enrico Letta zullen aan de tafel plaatsnemen.