Volgens de letter van de wet mag een schoonheidsspecialist in België geen microneedlingbehandelingen uitvoeren. Toch vind je op elke hoek van de straat een schoonheidsinstituut waar je voor microneedling terecht kunt. Daarbij worden minuscule gaatjes in de huid geprikt, om er jonger uit te zien. Maar alleen mensen met een medisch diploma mogen volgens de wet iemands huid "doorboren". Hoe kan dat en waarom wordt er niet ingegrepen?
Microneedling verboden voor schoonheidsspecialisten, maar gebeurt massaal: sector vraagt duidelijkheid
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Schoonheidsspecialisten mogen volgens de Belgische wet geen microneedling uitvoeren, omdat alleen mensen met een medisch diploma de huid mogen doorboren.
Toch bieden veel schoonheidsinstituten microneedling aan, ondanks het risico op ernstige complicaties, zoals blijkt uit de getuigenis van Sandra die blijvende schade opliep.
De overheid controleert niet preventief; klachten worden doorgestuurd naar het parket, maar er is geen duidelijke rechtspraak en de sector vraagt om een heldere wetgeving.
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Het consumentenprogramma WinWin kreeg een pijnlijke getuigenis ingestuurd door Sandra*. Een behandeling bij een schoonheidsspecialist, nu anderhalf jaar geleden, liep volledig mis.
"Ik ging al een dik jaar naar een schoonheidsspecialist en zij heeft voorgesteld om 3 sessies microneedling te doen in mijn gezicht. De eerste 2 sessies gaven een mooi resultaat. Tijdens de laatste sessie stelde ze voor om eerst zuren aan te brengen en die daarna via microneedling in mijn huid te prikken."
Maar al gauw liep dat grondig mis. "Al tijdens het naar huis rijden, kreeg ik enorm veel pijn. Thuis werd ik zelfs misselijk van dat gevoel in mijn gezicht. Nu anderhalf jaar en heel wat consultaties bij allerlei dermatologen later heb ik nog steeds pijn. Ik kan geen koude of zonlicht verdragen in mijn gezicht. Ik zie er ook 20 jaar ouder uit."
Wat is microneedling?
Bij microneedling worden er met behulp van hele kleine naalden minuscule gaatjes geprikt in de huid. In de cosmetische wereld wordt de techniek gebruikt om het herstelproces van de huid te stimuleren. Met als bedoeling dat de huid er nadien jonger gaat uitzien.
Mario Blokken van de Belgische Beauty Federatie: "Met microneedling loopt het niet zo vaak verkeerd, het is niet zo gevaarlijk. Het is pas wanneer je dat gaat combineren met het aanbrengen van zuren zoals bv. TCA dat er problemen ontstaan."
Al langer wordt microneedling in de medische wereld gebruikt, onder andere door dermatologen, esthetische artsen of plastisch chirurgen. Zo is het bijvoorbeeld een manier om littekenweefsel weg te werken.
Microneedling mag dan volgens de sectorfederatie relatief onschuldig zijn, eigenlijk mag die techniek niet worden gebruikt door schoonheidsspecialisten. Wie de Belgische wetgeving over cosmetische en medische ingrepen erop naleest, zal zien dat "een ingreep waarbij de huid wordt doorboord" alleen mag worden uitgevoerd door iemand met een medisch diploma.
Ook de FOD Volksgezondheid is daar duidelijk over: "De commissie die verantwoordelijk is voor het toezicht op de kwaliteit van de gezondheidszorgbeoefenaars en voor het opsporen van een mogelijke onwettige uitoefening van een gezondheidszorgberoep, is van oordeel dat microneedling met een esthetisch doel uitsluitend door artsen mag worden uitgevoerd", zegt woordvoerder Annelies Wynant.
"Wet laat ruimte voor interpretatie"
Toch vinden heel wat schoonheidsspecialisten dat er ruimte is voor interpretatie van de wet. Je moet al erg je best doen om een instituut te vinden dat géén microneedling aanbiedt. Ze krijgen daarin bijval van Besko, een van de beroepsfederaties voor schoonheidsspecialisten.
"De wet is op zich duidelijk, maar in een wet zit er altijd een grijze zone. Zo is het bijvoorbeeld niet duidelijk wat je precies moet verstaan onder de term 'doorboren van de huid'. Bij fillers, botox of het verwijderen van tattoos is dat wel heel duidelijk: dat mag alleen gebeuren door een arts", zegt Sofie Leyten, ondervoorzitter van Besko.
De andere beroepsfederatie in ons land, de Belgische Beauty Federatie, ziet dat anders. "Als een schoonheidsspecialist mij morgen opbelt en die vraagt mij of microneedling toegelaten is, dan antwoord ik categoriek dat dat niet mag", legt voorzitter Mario Blokken uit.
In principe kan een schoonheidsspecialist vandaag veroordeeld worden als hij of zij microneedling gebruikt
Mario Blokken, voorzitter Belgische Beauty Federatie
Microneedling aanmoedigen doet Besko naar eigen zeggen niet, maar het afraden evenmin. "Er zijn veel schoonheidsspecialisten die vandaag in die grijze zone werken. We zeggen niet zomaar "Doe maar", maar als ze beslissen om het wel te doen, zijn er een aantal belangrijke dingen waar ze rekening mee moeten houden. Een goede opleiding, een degelijk toestel en een goede verzekering zijn erg belangrijk", aldus Sofie Leyten.
In Vlaanderen moet je sinds 2018 geen specifiek diploma meer kunnen voorleggen om een zaak te beginnen als schoonheidsspecialist. Het is geen erkend beroep meer.
Dringend duidelijkere wetgeving nodig
Waar beide koepelorganisaties het over eens zijn, is dat er dringend werk moet gemaakt worden van een duidelijkere wet die de discussie voor eens en altijd beslecht. Want die discussie sleept al jaren aan, maar intussen verandert er niets. Integendeel: schoonheidsspecialist is een knelpuntberoep. Veel mensen willen voor allerlei behandelingen bij hen terecht kunnen.
"In principe kan een schoonheidsspecialist vandaag strafrechterlijk vervolgd worden voor het toepassen van microneedling. De interpretatie van wat nu wel of niet mag, moet door een rechter gebeuren, maar tot nu toe bestaat daar geen rechtspraak over die als voorbeeld kan dienen", legt Blokken uit.
Ook van controles door de overheid zal de oplossing niet meteen komen. "Er wordt vandaag niet preventief gecontroleerd door de overheid. Enkel wanneer iemand een klacht zou indienen, wordt er verder onderzoek gedaan. Daarom stuurt onze federatie regelmatig mystery shoppers langs om de kwaliteit die schoonheidsspecialisten aanbieden te controleren. Verder reikt onze bevoegdheid niet."
Als wij een klacht krijgen over een schoonheidsspecialist die een behandeling uitvoert die enkel door een arts mag gebeuren, kunnen wij dat dossier enkel doorsturen naar het parket
Annelies Wynant, woordvoerder FOD Volksgezondheid
Ook de FOD Volksgezondheid kan naar eigen zeggen zelf niet veel doen wanneer iemand die geen arts is toch ingrepen doet die alleen door artsen mogen worden uitgevoerd.
"Wanneer het gaat om een praktijk die wordt uitgevoerd door iemand die geen gezondheidszorgbeoefenaar is (bv. door een schoonheidsspecialist red.), is onze rol als administratie beperkt. Wij kunnen die mensen enkel aangeven bij de bevoegde parketten. Wat wij ook systematisch doen bij elke klacht. Het is vervolgens uitsluitend aan de rechterlijke macht om te beslissen of er inderdaad een inbreuk is gepleegd en welke straf er eventueel wordt opgelegd", aldus woordvoerder Annelies Wynant.
Het is niet ondenkbaar dat dossiers over schoonheidsspecialisten die microneedling toepassen voor een parket niet meteen prioritair zijn. Zeker gezien het hoge aantal dossiers dat het gerecht in het algemeen elk jaar te verwerken krijgt.
* Sandra is een schuilnaam. Omwille van de gevoeligheid wilde de vrouw haar verhaal enkel anoniem delen. Haar echte identiteit is bekend bij de redactie.
