Internationale beurs voor oude foto's in Antwerpen: "In tijden van AI grijpen mensen graag naar wat echt en tastbaar is"

Vintage Fotofestival Dialogue brengt verzamelaars, handelaars, historici, fotografen, kunstenaars, studenten en geïnteresseerden uit heel Europa samen. Er worden meer dan 1.000 bezoekers verwacht. De standhouders komen onder andere afgezakt uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Oostenrijk, Duitsland en Nederland. Ook de bezoekers zijn internationaal, op zoek naar die specifieke foto’s om hun collectie aan te vullen. 

“In tijden waarin AI-beelden in seconden voorbijflitsen op TikTok en Instagram, groeit opvallend genoeg de honger naar het tegenovergestelde: naar iets wat echt bestaan heeft en tastbaar is", vertelt Wouter Lambrechts, docent fotografie aan de Sint-Lucas Hogeschool in Antwerpen en medeorganisator van het festival.

Als kind was Wouter al gefascineerd door geschiedenis. "In het Fotomuseum heb ik ooit een workshop gevolgd rond camera obscura. Ik heb de magie van het opkomende beeld ontdekt. Dan ben ik zelf fotografie gaan studeren en later als docent ben ik beginnen verzamelen om wat didactisch materiaal te hebben. En zoals dat gaat bij veel verzamelaars, loopt dat wat uit de hand. De goedkoopste foto die ik bij heb kost zo'n 5 euro, de duurste 1.500 euro." De prijzen hangen af van wie of wat er opstaat, hoe uniek de foto is en welke techniek er is gebruikt.

Wouter heeft een paar 100 foto's bij. "Ik heb moeten selecteren omdat ik bij de foto's ook graag het verhaal van de beelden wil vertellen. Naar de digitale fotografie kijk ik met gemengde gevoelens. Het is zeker een logische evolutie. Ik zie de oude foto's wel als een soort sleutelgat naar de geschiedenis. Daar hou ik wel van."

Ook de ererector van de UA Herman Van Goethem organiseert mee. "Deze beurs valt samen met een tentoonstelling in het Fotomuseum over fotografie in de 19e eeuw. Het was een gelegenheid om dan ook deze beurs te organiseren en zo fotografie uit die tijd wat bij iedereen te brengen. Het is zeldzaam en goedkoop en dat is een goede combinatie voor een verzamelobject. Zo kan je je niet ruïneren. Ze zijn heel mooi, heel fijn, ambachtelijk. Het zijn vaak oude stadsgezichten van dingen die niet meer bestaan en ons met open mond doen kijken." 

De kwaliteit van de foto's uit de 19e eeuw is buitengewoon goed. "Als je ze inscant en uitvergroot, kan je een afdruk van een meter bij een meter maken zonder kwaliteit te verliezen. De smartphone begint nu die kwaliteit te benaderen. Wat interessant is aan die oude foto's is dat mensen heel weloverwogen en beperkt fotografeerden want het was duur."

"Nu fotograferen we er maar op los. Wat blijft er over van al die bulk over 20 jaar ? We overschatten het eeuwige karakter van de digitale informatie. Ik daag de mensen uit om tekstbestanden van 15 jaar geleden te bekijken. Foto's uit de 19e eeuw zijn ook kwestbaar maar als je ze wat goed bewaart, kunnen ze nog 200 jaar mee", zegt Van Goethem.

Jonge mensen groeien op in een beeldcultuur. "Het is heel intrigerend voor hen om te zien hoe er ooit op een andere manier met afbeeldingen werd omgegaan. Het doet nadenken. Er is een gemengd publiek opgedaagd. "We kopen en verkopen niet alleen maar ook liefhebbers vinden hier hun gading. Het is hier bijna een museum waar je alles met de hand kan doorzoeken. Er is daarom wel een mix van publiek."

"Dit is vooral de passie van mijn vader en op deze manier leer ik deze wereld ook wat kennen", vertelt deelneemster Merel. "Je kan hier mooie vondsten doen. Wij hebben foto's van 2 euro tot een paar 1.000 euro. Het is altijd prettig om hier mensen te zien die dezelfde passie delen."

Jan verkoopt ook foto's. "Ik ben een kleine verzamelaar en vind het niet zo moeilijk om van bepaalde foto's afstand te doen. Sommige foto's heb ik al meer dan 30 jaar. Als je ze verkoopt, kan je met dat geld weer iets anders doen. Bij mij variëren de prijzen van 5 tot 5.000 euro." Prijstabellen bestaan er niet. "Het is vaak ervaring en vergelijken met wat andere mensen vragen. Mijn oudste foto is er 1 van Gent uit 1860. Ze maakt deel uit van een reeks. De andere foto's hangen in het Fotomuseum."