Militaire inlichtingendienst onderzoekt overname Vlaams helikopterbedrijf door China

NHV, met hoofdzetel in Oostende, baat een vloot van 27 transporthelikopters uit. Die worden gebruikt om personeel naar windmolenparken te vervoeren of naar offshore-installaties zoals olieplatformen.

NHV is actief in ons land en in het westen van Afrika. Het beschikt over een vloot van helikopters, waaronder de Europese Airbus type H145. Hetzelfde type dat Defensie vorig jaar bestelde bij Airbus.

Eind vorig jaar raakte bekend dat NHV wordt overgenomen door het Ierse GD Helicopter Finance (GDHF), een bedrijf met hoofdzetel in Dublin. Het Ierse GDHF is een financiële groep die helikopters aankoopt en verhuurt.

Maar het Ierse bedrijf is op zijn beurt in handen van het Chinese GDAT, dat in China een vloot van een honderdtal Europese Airbus- en Leonardo-helikopters uitbaat.

Het vervoer van technici en ingenieurs naar Europese windmolenparken en olieplatformen die kritiek zijn voor onze energie komt zo in handen van een Chinees bedrijf. Dat bezorgt defensie- en veiligheidsexperten in de regering klamme handen.

Axel Weydts (Vooruit), zelf reservist en lid van de commissie Defensie, is zelf niet betrokken bij het dossier, maar volgt die redenering: “We spreken hier over een bedrijf met strategische activiteiten in onze Noordzee, gelinkt aan kritieke infrastructuur en veiligheid. In zulke dossiers kan economische logica nooit losstaan van nationale veiligheidsbelangen.” Het dossier ligt intussen ook bij de Federale Overheidsdienst Economie voor goedkeuring, onder meer door de Mededingingsautoriteit. 

Er is nog een andere, grote bezorgdheid. Defensie besliste eind vorig jaar om 20 Airbus H145M-helikopters aan te kopen. Het gaat om helikopters voor het leger en 5 exemplaren voor de federale politie. Het kocht de helikopters aan via de aankoopcentrale van de NAVO. In dat contract is opgenomen dat Airbus instaat voor het onderhoud.

NHV in Oostende dingt mee als onderaannemer van Airbus om het onderhoud van de Belgische helikoptervloot van Defensie te doen. Dat zou dan betekenen dat een door China gecontroleerd bedrijf zal instaan voor het onderhoud van de nieuwe Belgische militaire helikoptervloot.  

“Bij gevoelige contracten vraagt Defensie dat een bedrijf of werknemers binnen dat bedrijf over een veiligheidsmachtiging beschikken”, zegt iemand met kennis van het dossier. "Dat is een door de overheid uitgegeven ‘certificaat’, dat beperkt is in de tijd. Wie na screening door de Nationale Veiligheidsoverheid aan duidelijke veiligheidscriteria voldoet, krijgt zo'n veiligheidsmachtiging”.   “De militaire inlichtingendienst ADIV heeft het dossier naar zich toegetrokken”, zegt een hoge bron bij Defensie. “Voorlopig staat de gunning on hold tot er meer duidelijkheid is. Maar China laten meekijken in onze luchtsystemen, dat is een brug te ver”.

ADIV is in ons land één van de partijen die informatie verstrekken voor het al dan niet verlenen van een veiligheidsmachtiging. “Op dit ogenblik heeft NHV uit Oostende géén veiligheidsmachtiging, wat dus al problematisch is”.

Binnen de regering is men niet opgezet met de gang van zaken. “We hadden de onderhoudsopdracht voor de helikopters graag aan een Vlaams bedrijf gegund, maar als China meekijkt, spreken we van een totaal andere context”, zegt een regeringsbron.

“Het dossier wordt nu onder de loep genomen, maar elke wijziging van aandeelhouderschap zal worden meegenomen in de uiteindelijke gunning van het onderhoudscontract.” Een officier vult aan: “Indien de overname doorgaat, zal NHV uit Oostende het onderhoud als onderaannemer niet kunnen uitvoeren.” In een schriftelijke reactie laat NHV weten dat er door de overname niets wijzigt aan de operationele werking, de interne controles of het huidige management. “NHV respecteert de Belgische aanbestedingsprocedure voor Defensie en het bijbehorende regelgevingskader, en zal dat ook na de afronding van de transactie blijven doen. NHV zal in handen blijven van Europeanen, en niet rechtstreeks gecontroleerd worden door het Chinese GDAT."

Defensie-expert Jasper Pillen van de partij Anders, zelf ook West-Vlaming: “Defensie moet in al haar lastenboeken opnemen dat er totale transparantie moet zijn, ook over de financiële constructie achter bedrijven."

"Wie zit financieel aan de knoppen? Een bedrijf met een Europese rechtspersoon, maar wiens financiële bronnen uit derde landen komt zoals China? Defensie moet vermijden dat zulke bedrijven defensie-opdrachten krijgen.”