"Kunnen nu al lijstje maken van baby's en peuters die compleet zullen ontsporen": procureur Halle-Vilvoorde luidt alarmbel

De gruwelijke feiten in Anderlecht blijven nazinderen. Intussen zitten er al 3 jongeren in de gesloten instelling van Everberg omdat ze betrokken waren bij het incident waarbij een jongen van 15 in brand gestoken werd. 

2 van die 3 jongeren komen uit de streek rond Halle-Vilvoorde. 1 van hen was ook al bekend bij justitie, vertelt de procureur van Halle-Vilvoorde Carol Vercarre in De Ochtend op Radio 1. En helaas heeft ook zij het gevoel dat het aantal extreem gewelddadige feiten tussen jongeren toeneemt. 

"Het is moeilijk objectief vast te stellen, maar subjectief heb ik dat gevoel wel, sinds 2 of 3 jaar. Op korte tijd hebben we ook een aantal zware gevallen gehad. In Kampenhout werd een jongere in elkaar geslagen, in Halle was er een steekpartij tussen minderjarigen, nog in Halle is een jongen in elkaar geslagen omdat hij zijn stuk pizza niet wilde afgeven."

Net die banale aanleidingen vallen ook op. "Het zijn vaak zeer vreemde, compleet absurde aanleidingen. Soms volstaat het dat een jongen kijkt naar het vriendinnetje van een andere jongere om een complete escalatie tussen 2 bendes te veroorzaken. Dat is voor ons onbegrijpelijk. Maar of het vaker gebeurt, of dat we het gewoon sneller weten, dat is nog niet duidelijk."

"Ineens hebben jongeren ook vaak messen op zak. Waarom is dat nodig, als je naar school of naar een fuif gaat?", vraagt ze zich af. "Maar het zorgt ervoor dat het bij de minste discussie heel snel escaleert. Met veel ergere gevolgen dan de jongeren zich hadden kunnen inbeelden."

Bij die jongeren ontwaart zij 2 duidelijke profielen. "Een deel komt uit een heel kwetsbare thuissituatie, en daar moeten we niet alleen op de delicten werken, maar ook op de verontrustende opvoedingssituatie. Bij een ander deel zijn het jongeren die het uithangen, die in hun puberteit risicogedrag tonen. Als we snel ingrijpen, kunnen we zorgen dat ze niet afglijden naar ergere feiten."

Om zulke jongeren te begeleiden, bestaat er uiteraard een waaier aan opties. Bij ernstige feiten - zoals nu in Anderlecht - zal er altijd een jeugdrechter betrokken worden, die de jongere in een gesloten instelling kan plaatsen (als er plaats is).

Maar bij eerste of minder ernstige feiten zijn er ook heel wat andere mogelijkheden. "Denk maar aan herstelbemiddeling of projecten waar jongeren mee kunnen instappen. Een jongere die brand gesticht heeft, kan bijvoorbeeld bij het korps brandweerwagens schoonmaken, een jongere die ouderen lastiggevallen heeft, kan in een woonzorgcentrum gaan helpen. Vaak zien we hen dan ook niet meer terug."

Natuurlijk, zo zegt Vercarre, geldt dat niet voor elke jongere. "Bij een aantal volstaat dat niet en escaleert het té snel."

Het is soms ook heel frustrerend werken, benadrukt ze. "We kunnen nu al lijstjes maken van baby's en peuters van wie we weten dat het binnen 10 of 15 jaar compleet ontspoort, als men die gezinnen niet voldoende ondersteunt. En die ondersteuning is er niet, dus die voorspelling zal waarschijnlijk uitkomen."

Snel ingrijpen is hoe dan ook cruciaal. "Als een jongere vandaag iets doet, heeft het weinig zin om die over 8 of 9 maanden op appel te roepen om te zeggen: 'Wat je op 3 februari gedaan hebt, kan niet.' Je moet zo snel mogelijk kort op de bal spelen. Maar daar ontbreekt het aan capaciteit."

Ze hoopt dan ook dat het incident in Anderlecht politiek ook iets in beweging zet. "Repressie en preventie moeten hand in hand gaan. Maar er moet ook geïnvesteerd worden in buurthuizen, in sportverenigingen en hobby's. Iedereen moet samenwerken om op de jongeren te werken."