In het parlement van de Oost-Duitse deelstaat Saksen is Jörg Dornau, een parlementslid van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD), opgepakt. Hij zou EU-sancties tegen Wit-Rusland hebben omzeild. Het is geen geheim dat de partij de sancties tegen Rusland en zijn bondgenoten afkeurt. Bondskanselier Merz noemde de AfD vorige week nog een "Poetin-partij". Maar hoe nauw zijn de banden tussen de partij en Rusland?
Regionaal AfD-politicus opgepakt voor omzeilen sancties: hoe nauw zijn de banden tussen de Duitse partij en Rusland?
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
Een ongezien tafereel vanochtend in het parlement van Dresden, de hoofdstad van de Oost-Duitse deelstaat Saksen: Jörg Dornau, een parlementslid van de uiterst rechtse AfD, wordt door politieagenten weggeleid voor verhoor. Dat gebeurt kort nadat het parlement zijn parlementaire onschendbaarheid heeft opgeheven.
Dornau is geen onbeschreven blad. In 2024 raakt bekend dat hij mede-eigenaar is van een grote uienteler in Wit-Rusland. Dat heeft hij niet aangegeven aan het Saksische parlement, waarvoor hij een boete van meer dan 20.000 euro moet betalen.
Er duiken tegelijkertijd ook geruchten op dat hij daar politieke gevangenen van het regime van Alexander Loekasjenko te werk zou stellen. Loekasjenko is een trouwe bondgenoot van Rusland en dus van Vladimir Poetin. Het Duitse opent een onderzoek, maar vindt niet genoeg bewijs.
Dit is een politiek gemotiveerde actie
Jörg Urban, AfD-fractieleider in Saksen
De arrestatie van vandaag in Dresden en huiszoekingen bij Dornau thuis kaderen in een onderzoek naar mogelijke omzeiling van EU-sancties tegen Wit-Russische bedrijven. Hij zou een landbouwvoertuig naar de uienteler in Wit-Rusland hebben gesmokkeld via Kazachstan.
Fractieleider van de plaatselijke AfD-afdeling Jörg Urban reageert woedend en noemt de arrestatie in het parlement een "politiek gemotiveerde actie". Het onderzoek zou erop gericht zijn de "parlementariër te beschadigen" en het tijdstip van de arrestatie zou wijzen op een "mediale enscenering", zegt ook de woordvoerder van de fractie, Felix Menzel.
Terugkerende sympathie voor Rusland
Dat een lid van de AfD Russische sancties mogelijk naast zich heeft neergelegd, komt niet geheel uit de lucht vallen. De partij vindt al sinds de start van de oorlog in Oekraïne de sancties tegen Rusland (en zijn bondgenoten) overdreven. In haar officiële partijprogramma’s en in interviews benadrukt ze dat ze - mocht ze aan de macht komen - de Duits-Russische handelsrelaties wil herstellen en de sancties wil laten vallen.
De andere grote partijen in Duitsland zien de AfD door haar Ruslandvriendelijke houding als een bedreiging voor het land. Georg Maier, de minister van Binnenlandse Zaken (SPD) van de Oost-Duitse deelstaat Thüringen, zegt in oktober 2025 dat de AfD in opdracht van Rusland spioneert.
Het lijkt erop dat de AfD met haar vragen een opdrachtenlijst van het Kremlin afwerkt
Georg Maier, de minister van Binnenlandse Zaken (SPD) van de deelstaat Thüringen
"Sinds geruime tijd stellen we met toenemende zorgen vast dat de AfD het parlementaire vraagrecht misbruikt om informatie over onze kritieke infrastructuur te verzamelen", verklaart hij in een interview met de Duitse krant Handelsblatt.
Volgens Maier zou de partij niet alleen aan de deelstaatregering opvallend vaak vragen stellen, maar ook aan de bondsregering in Berlijn. Onder meer beveiliging tegen drones zou hun interesse wekken. "Het lijkt erop dat de AfD met haar vragen een opdrachtenlijst van het Kremlin afwerkt", aldus Maier. In die periode zijn er regelmatig in heel Europa verdachte droneactiviteiten nabij kritieke infrastructuur, ook in België. Velen kijken daarvoor in de richting van Rusland.
Van "Trojaans paard van Kremlin" tot "Poetin heeft me niets misdaan"
Tot een hoogtepunt komt het debat over de banden tussen Rusland en de AfD kort daarna, wanneer enkele AfD-leden aankondigen naar Rusland te willen reizen voor een werkbezoek. De verbijstering daarover is zo groot dat de Bondsdag, het Duitse parlement, zelfs speciaal over het onderwerp samenkomt.
Daar gaat het er heftig aan toe. "Jullie zijn het Trojaanse paard van het Kremlin", bijt voormalig SPD-kopstuk Hubertus Heil de AfD toe. "Jullie kunnen niets bewijzen", verdedigt Markus Frohnmaier zich, de AfD'er die naar Rusland wil reizen. Mochten die bewijzen er wel zijn, "hadden jullie ons al lang in een kerker gestopt", gaat hij verder.
Poetin heeft mij persoonlijk niets misdaan
Tino Chrupalla, AfD-voorzitter
Bewijzen voor zulke banden zijn er inderdaad vooralsnog niet, maar het thema blijft de gemoederen wel verhitten. Amper een week na het Bondsdag-debat zegt partijchef Tino Chrupalla in een interview op de Duitse publieke zender ZDF over Poetin dat die hem persoonlijk "niets misdaan" heeft. Landen als Polen zouden ook evenzeer een bedreiging voor Duitsland kunnen vormen als Rusland.
Dat de partij toenadering tot Rusland wil en Poetin amper veroordeelt, schrikt veel Duitsers kennelijk niet af. Al maanden staat ze in de meeste peilingen aan kop, of op gelijke hoogte met de CDU/CSU van Friedrich Merz.
Verkiezingen in 5 deelstaten
In Duitsland vinden dit jaar 5 deelstaatverkiezingen plaats, waaronder in Saksen-Anhalt in september. Daar wordt de partij op 40 procent gepeild. Mogelijk is dat voldoende voor een absolute meerderheid, mocht dat ook het verkiezingsresultaat worden.
In haar plaatselijke verkiezingsprogramma komt Rusland ook voortdurend voor. Zo moet Russisch opnieuw een verplicht vak op school worden om met Russen in contact te kunnen komen. "Het persoonlijk contact met hen is het beste middel tegen de bedreven hetze" van vandaag tegen Rusland, aldus de AfD.
Over Oekraïne valt er weinig te lezen, behalve dat de plaatselijke afdeling vindt dat Oekraïners niet langer als oorlogsvluchtelingen moeten gelden. Naar eigen zeggen is maar een klein deel van Oekraïne gevaarlijk gebied, waardoor de meeste Oekraïners niet naar Duitsland hoeven te komen. Ze kunnen terecht in het westen van Oekraïne, klinkt het.
