België is gesprekken opgestart met Estland om te bekijken of we gevangeniscellen van hen kunnen huren, om zo de overbevolking in onze gevangenissen aan te pakken. Maar hoe komt het dat er zoveel cellen leegstaan in die Estse gevangenissen?
België wil gevangeniscellen huren in Estland, maar waarom zijn daar zoveel plaatsen vrij?
Als het van minister voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) afhangt, dan stuurt ons land binnenkort gedetineerden zonder papieren naar Estland om daar hun straf uit te zitten. Estland gebruikt op dit moment maar 60 procent van zijn beschikbare gevangenisbedden.
Volgens minister Van Bossuyt komt dat vooral omdat de Esten meer inzetten op alternatieve straffen, zoals een . "Het klopt dat Estland de laatste 25 jaar zijn gevangenispopulatie heeft afgebouwd", zegt criminoloog Tom Daems (KU Leuven) in De Wereld Vandaag op Radio 1.
"Vroeger werden er in de Baltische staten snel gevangenisstraffen uitgedeeld. Estland was historisch gezien één van de grote opsluiters. Zeker toen het nog deel uitmaakte van de Sovjet-Unie en onder Russisch bewind stond."
Luister hier naar het gesprek met Tom Daems in De Wereld Vandaag:
Maar sinds Estland in 2004 toetrad tot de Europese Unie, heeft het zijn strafbeleid aangepast naar meer alternatieve straffen. "De gevangenispopulatie is daardoor gedaald van 4.700 gedetineerden in 2000 naar amper 1.600 gedetineerden vandaag."
Al betekent dat niet dat er in Estland plots niemand meer naar de gevangenis moet. "Integendeel," nuanceert Daems. "Als je kijkt naar het aantal gedetineerden per 100.000 inwoners, dan ligt dat in Estland nog altijd hoger dan in België."
Beperkte plaatsen
Maar hoeveel cellen zijn er dan te huur in Estland? "Dat moeten we in absolute aantallen niet overschatten," waarschuwt Daems. "Estland is een land met een bevolking van amper 1,3 miljoen inwoners. In totaal zijn er nu 2.800 à 2.900 plekken verspreid over 3 gevangenissen."
België is ook niet het enige land dat zijn oog op de Estse gevangenissen heeft laten vallen. Zweden heeft vorige zomer al een deal gesloten met Estland om 600 gedetineerden over te plaatsen naar de gevangenis van Tartu, dat is de tweede grootste stad van Estland.
"Als je weet dat Estland ook verplicht is om 10 procent buffercapaciteit te behouden, dan blijven er niet zoveel plaatsen over voor eventuele Belgische gevangenen."
Moderne gevangenissen
Minister Van Bossuyt maakt zich sterk dat Estland een goede keuze zou zijn, omdat het land ook deel uitmaakt van de Europese Unie en dus moeten zijn gevangenissen ook voldoen aan alle nodige standaarden.
"Estland heeft effectief vrij moderne gevangenissen", bevestigt Daems. "Ze hebben al hun oude gevangenissen met grote slaapzalen uit de Sovjet-periode vervangen tijdens een grote vernieuwingsoperatie."
Toch maakt Daems ook nog enkele kanttekeningen. "Uit een recent rapport blijkt dat er wel nog een tekort is aan medisch personeel en bewakingspersoneel."
Het zal in elk geval nog een tijdje duren voor er gevangenen vanuit ons land naar Estland kunnen vertrekken. De onderhandelingen zijn nu opgestart, maar sowieso zal er niets gebeuren tot de verkiezingen in Estland in 2027.
