In 1875 werd in Gent 'Le Football Club' opgericht. Het is zo (voor zover bekend) de allereerste voetbalclub van het land. Dat blijkt uit archiefmateriaal dat is opgedoken. "Niet Antwerpen of Brussel, maar Gent blijkt de bakermat van het Belgische voetbal. Dit zet de voetbalgeschiedenis op z'n kop", zegt Wim Beelaert van de KAA Gent Foundation.
De allereerste voetbalclub van België? Dat was 'Le Football Club' uit... Gent
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
Op 28 september 1886 verschijnt in de krant 'La Flandre Libérale' een artikel over de groeiende populariteit van het voetbal in Gent. De nieuwe sport komt overgewaaid uit het Verenigd Koninkrijk en slaat aan. Er zijn dan 4 actieve clubs in Gent met samen 125 leden. De oudste is volgens de krant 'Le Football Club', uit 1875.
"Dat was toch wel een bommetje", zegt Wim Beelaert van de KAA Gent Foundation. "Algemeen wordt immers aangenomen dat de oudste club van het land uit Antwerpen of Brussel kwam. Royal Antwerp FC stamt uit een sportclub die in 1880 is opgericht en in 1887 een voetbalafdeling kreeg. Brussels Football Club ontstond in 1882. De Gentse club is ouder."
Is Antwerp dan toch niet de oudste voetbalclub van het land?
"Meer bewijzen nodig"
Beelaert en onderzoekers van het Gentse stadsmuseum STAM beslisten om meer bronnen te zoeken om het bestaan van 'Le Football Club' aan te tonen. In de bibliotheek van de UGent vonden ze een uitnodiging voor de algemene vergadering van de club uit 1879.
"Het is de oudste primaire bron van een Belgische voetbalclub", benadrukt Beelaert. "Er wordt gesproken over revisies, dat wijst uit dat de club al eerder moet bestaan hebben."
"Heel wat andere voetbalclubs in België worden opgericht door Britse of Ierse jongeren. Ze namen de sport mee naar Europa. In Gent lijkt dat niet het geval. De namen die er opduiken zijn Frans of Vlaams en zijn gelinkt aan de liberale industriële kringen", zegt Beelaert.
'Le Football Club' bestaat niet meer, het is onduidelijk wanneer de club ermee ophield. Eén krant uit 1899 stelt dat de vereniging wel mee aan de basis lag van 'Racing Club de Gand', dat is de voorloper van KRC Gent. Die club bestaat wel nog altijd. Om die historische link hard te maken, zijn er nog meer bewijzen nodig.
Eerste groepsfoto op het verdwenen Carpentierplein (Hector Priem - 1900)
Een wedstrijdbeeld aan de Kortrijksesteenweg (1901)
Een wedstrijdbeeld op het Carpentierplein (rond 1900)
'Le Football Club' had een clublokaal in café 'A la Belle Vue' op de Kortrijksesteenweg. "We vermoeden dat ze wedstrijden speelden op de Maaltekouter en op de oude terreinen van de Citadel buiten de Heuvelpoort", zegt Beelaert.
"Het voetbal dat toen gespeeld werd, was nog een mengvorm van rugby en het huidige voetbal. De regels én het aantal veldspelers kon verschillen", zegt Brecht Dewilde van het STAM.
Eerste 'Slag om Vlaanderen' al in 1886
Het onderzoek bracht ook andere nieuwe, baanbrekende inzichten. "Er is een vermelding van een wedstrijd op 4 maart 1886 van 'Le Football Club' tegen een Brugs team. Het was de eerste 'Slag om Vlaanderen'. Ik vermoed uiteraard dat Gent gewonnen heeft, maar de uitslag kennen we niet."
Tot nu werd aangenomen dat er pas vanaf 1890 interstedelijke wedstrijden waren, tussen Antwerpen en Brussel. Ook dat blijkt niet te kloppen. In Brugge was er bovendien al vroeger sprake van voetbal, eerder ging men ervan uit dat er pas in 1891 clubs waren.
Het STAM roept ook andere steden en gemeenten op om in de eigen voetbalgeschiedenis te duiken. "Het is leuk om de oudste club te hebben, maar dat is niet het belangrijkste. We willen tonen dat voetbal een manier kan zijn om de geschiedenis van een stad te verrijken. Het brengt veel aan het licht over het verenigingsleven en de politieke en sociale verhoudingen."
Wat met de stamnummers?
"Antwerp heeft stamnummer 1, met de claim dat de geschiedenis teruggaat tot 1880. In feite zou KRC Gent misschien recht hebben op dat nummer, omdat 'Le Football Club' mogelijk mee aan de basis lag. Ik denk niet dat er bij de voetbalbond procedures bestaan om de nummers te herverdelen", lacht Beelaert. De lijst is 100 jaar geleden afgeklopt. "Toen was de secretaris van de bond ook trainer van Antwerp."
Er rijzen nu vermoedens dat de 'Le Football Club' misschien wel de oudste club van het hele Europese vasteland zou kunnen zijn. De Deense Kjøbenhavns Boldklub dateert van 1878, de Zwitserse club FC St. Gallen van 1879. "We willen hier nu nog dieper in duiken", stelt Beelaert.
FC Spa en het College van Melle
Voetbalhistorici zijn enthousiast over de nieuwe vondsten in Gent. "Al is er ook een theorie dat FC Spa de oudste club is van België", zegt Raf Willems. Hij verwijst naar een Schotse familie die in Wallonië een jaar lang voetbal heeft gespeeld in 1863.
"Dat was louter in familiaal verband", benadrukt Beelaert. "Er werd onderling gevoetbald en getraind, maar er zijn geen wedstrijden gespeeld en er is ook geen vereniging ontstaan met leden."
Er werd dus al vroeger gevoetbald in België, maar niet in clubverband. In 1863 werd de Engelse voetbalbond als eerste ter wereld opgericht. Op het College in Melle zou een Ierse leerling het spel in dat jaar op een Belgische speelplaats geïntroduceerd hebben.
Het onderzoek naar 'Le Football Club' kadert in de doe-expo 'Buitenspel' van het STAM in Gent. De tentoonstelling loopt nog tot 26 mei en belicht de bijzondere voetbalgeschiedenis van de stad.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
