In Heuvelland was er de afgelopen dagen veel te doen over mest. Een landbouwer heeft bewust mest laten lekken in de Kemmelbeek, terwijl de mestzak van een andere boer voor een ravage zorgde. De incidenten staan los van elkaar, maar doen wel de vraag rijzen: wat gebeurt er eigenlijk met de mest van de boeren?
In Heuvelland heeft een landbouwer 2 nachten op rij opzettelijk mest in de Kemmelbeek geloosd. En gisteren was er in deelgemeente Nieuwkerke ongeveer 300.000 liter vloeibare mest weggevloeid nadat er een scheur is ontstaan in de mestopslag op een landbouwbedrijf. Het ene heeft niks met het andere te maken, maar 2 mestincidenten op korte tijd zijn toch opvallend.
Het einde van de mestopslagperiode nadert wel. Van midden augustus tot midden februari mogen landbouwers geen mest op hun land uitrijden om milieuredenen. "Er zijn geen teelten om de mest op te nemen", legt Erik Meers uit, professor aan de Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen aan de UGent . "Dat zou leiden tot een verlies van stikstof en fosfor naar waterlopen toe."
"Pas in het voorjaar worden de akkers klaargelegd en kunnen de teelten beginnen te groeien. Koeien gaan niet wachten tot het voorjaar, zij produceren het hele jaar rond mest. Wat niet gebruikt kan worden, moet dus opgeslagen worden."
Van mestafvalzak tot pocketvergister
"De meeste boeren slaan de mest op aan hun bedrijf zelf", weet Mark Wulfrancke van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS). "Dat gebeurt onder de stallen of in grote ronde silo's op het landbouwbedrijf. Via zo'n mestafvalzak kan je tijdelijk wat extra opslag creëren."
"Het voordeel van zo'n mestzak is de mobiliteit. Je kan de mestzak op het veld laten liggen en wanneer je dan wel mag bemesten, dan verlies je geen tijd meer met het transport. Je kan efficiënt en mobiel werken."
"Als je veel mest hebt, kan je die ook laten verwerken tot voeding voor planten. Rundermest is daar bijvoorbeeld minder populair voor dan varkensmest. Dat heeft te maken met de voedingsstoffen in de mest. Grote landbouwbedrijven kunnen ook investeren in een pocketvergister om mest om te zetten naar biogas, maar door de hoge kosten is dat voor kleine bedrijven niet echt een optie."
Een boer heeft in Heuvelland nog een andere optie gekozen: namelijk de mest lozen in de Kemmelbeek. Al is dat natuurlijk illegaal. "We betreuren dit voorval ten zeerste", zegt Bert Hanssens, provinciaal voorzitter van de Boerenbond. "Het is een alleenstaand geval en we keuren dit absoluut niet goed. Dat hebben we ook laten weten aan alle landbouwers in de regio."
"Wat deze collega bezield heeft, kan ik me niet inbeelden", aldus nog Hanssens. "Iedere landbouwer met gezond verstand weet toch dat mest thuishoort in de grond, niet in een gracht."
Vroegere mestdatum
Maar er is goed nieuws voor alle boeren die een mestoverschot hebben. Minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns (CD&V) en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) hebben beslist dat landbouwers hun mest mogen uitrijden op grasland vanaf 9 februari in plaats van 16 februari 2026. Zowel de Boerenbond, het ABS als BioForum waren daarvoor al een tijdje vragende partij. De beslissing viel voor alle duidelijkheid voor de incidenten.
"Onze landbouwers werken met de seizoenen. Het is dan ook belangrijk dat we in ons beleid durven afstappen van loutere kalenderlandbouw en rekening houden met de weersomstandigheden. Als de temperatuur, de bodem en het gras duidelijk aangeven dat er bemest kan worden, zie ik niet in waarom we onze landbouwers dat zouden verbieden", aldus Brouns.
"We juichen die beslissing zeker toe", zegt Wulfrancke nog. "De winter is niet zo nat geweest en de velden zijn berijdbaar. De temperaturen waren zacht, waardoor het gras al begint te groeien. Als we mogen bemesten op het moment dat gras begint te groeien, zal het gras de mest ook het best kunnen opnemen."
"Dat wil dan ook zeggen dat er minder stoffen naar de waterlopen afvloeien, net omdat het gras bijna alles opneemt. Deze beslissing past in het kader van duurzaam bemesten. Door de klimaatverandering kunnen we vroeger bemesten en we zijn dankbaar dat we dat dan ook kunnen doen."
Mest verspreiden
"Belangrijk is wel rekening te houden met de draagkracht van de bodem ter plaatse", geeft Brouns nog mee. "Is het perceel nog te nat, dan is het aangewezen om te wachten met bemesten. Het risico op schade en bodemverdichting is dan te groot, met een slechte waterhuishouding en een verminderde grasgroei tot gevolg."
"Daarnaast blijft het spreiden van meststoffen over het groeiseizoen de boodschap. Het is belangrijk om niet alle meststoffen in 1 keer op te brengen."
De mestvoorraden kunnen dus vanaf 9 februari opnieuw leeglopen.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
