Steeds meer Amerikaanse burgers protesteren tegen de komst van nieuwe datacenters die de AI-race mogelijk moeten maken. Buurtbewoners maken zich zorgen om hun gezondheid, veiligheid en leefomgeving, terwijl techbedrijven nadruk blijven leggen op de jobkansen die datacenters creëren. "Mensen hebben sowieso een weerstand tegen verandering", reageert Amerika-kenner Björn Soenens.
Amerikanen protesteren steeds meer tegen datacenters voor AI-race: "Spanningsveld tussen bevolking en industrie"
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Een mail versturen, een vraag stellen aan Google of foto's opslaan in 'the cloud': voor al die activiteiten zijn er datacenters nodig. Dat zijn rijen vol krachtige computers die data verwerken en opslaan. Daar zijn er tegenwoordig steeds meer van nodig, mede dankzij de komst van artificiële intelligentie en de AI-race die techbedrijven nu volop aan het voeren zijn.
"Datacenters worden altijd maar talrijker", zegt Amerika-kenner Björn Soenens in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1. "Je ziet ze als paddenstoelen uit de grond komen in Amerika. Er zijn er al duizenden." De oostelijke staat Virginia heeft zelfs de hoogste concentratie aan datacenters ter wereld. Dat breidt zich almaar uit, ook naar andere staten.
Die nieuwe datacenters moeten ergens gebouwd worden. Dat is vaak tegen de zin van omwonende Amerikaanse burgers en gemeenschappen, die steeds meer op straat komen om hun ongenoegen te tonen. "Als mensen iets nog niet goed kennen, dan vrezen ze voor de mogelijke catastrofale gevolgen ervan", zegt Soenens.
Bekijk: in Detroit in de Amerikaanse staat Michigan komen inwoners op straat
Kernramp in de maak?
De betogers zijn om verschillende redenen bezorgd. "Het zijn zoemende centra, dus er is soms geluidsoverlast", zegt Soenens. Maar het gaat ook verder dan dat. "Sommige mensen denken dat die datacenters zoveel elektriciteit verbruiken, dat er ook veel meer CO2-uitstoot is. En er zijn wel degelijk serieuze ecologische voetafdrukken: zo'n groot datacentrum met duizenden computers staat gelijk aan het elektriciteitsverbruik van honderdduizend gezinnen op jaarbasis."
Amerikanen protesteren tegen de opmars van datacenters. En misleiding over de afbraak van Alva's citadel.
Gepubliceerd:
Dat zal nog stijgen, want datacenters verbruiken steeds meer. Volgens voorspellingen tegen 2030 zelfs dubbel zoveel door de komst van AI. Nu is die energie in de VS vooral afkomstig van gas, maar er wordt volop geïnvesteerd in kernenergie om de AI-race te kunnen bijbenen.
"Daar zijn mensen ook bang voor, voor de mogelijke gevolgen van nucleair afval, de opslag ervan of dat er een ongeluk zou gebeuren." Zo gaat de kerncentrale van Three Mile Island bij Harrisburg, waar in 1979 een ernstig kernongeluk plaatsvond, na jaren van sluiting weer open. Dat haalt volgens Soenens herinneringen naar boven.
Van kanker tot watertekorten
Ook luchtvervuiling en de gezondheidsrisico's die erbij komen kijken, staan hoog op de agenda van de betogers. Dat heeft onder andere te maken met de PFAS-stoffen die soms in de koelsystemen van datacenters gebruikt worden, zegt Soenens. Die koeling is cruciaal om kortsluiting van computers, die op volle toeren draaien en ook snel verhitten, te voorkomen.
Maar kan dat impact hebben op iemands gezondheid? "Als er PFAS wordt gebruikt in die koelsystemen, is dat nog geen reden om te denken dat dat automatisch kankers veroorzaakt. Maar als die PFAS in het afvalwater terechtkomt en mensen drinken dat, dan kunnen ze misschien 10 jaar later wel een kanker ontwikkelen", zegt Soenens. "Het is niet zo dat er al rechtstreekse gevolgen zijn vastgesteld", benadrukt hij.
Er is een spanningsveld tussen wat een bevolking wil, en wat de industrie wil
De koelsystemen verbruiken ook miljarden liters water. Tegen 2030 kan het wereldwijde waterverbruik voor datacenters zelfs oplopen tot 1.200 miljard liter - meer dan 3 keer het jaarlijkse huishoudelijke waterverbruik van heel België.
Ook dat heeft gevolgen voor de directe leefwereld van omwonenden. "Er worden miljarden liters water gebruikt en grondlagen aangeboord, waardoor de waterdruk kan verminderen", weet Soenens. "Dat tast je gezondheid niet aan, maar het is wel zo dat er daar dan een schaarste is aan water."
Bevolking vs. techindustrie
"Er is eigenlijk ruimte genoeg in de VS, zou je denken, om die datacenters te bouwen. Er is veel meer ruimte waar niemand is dan waar iemand is, maar dat zijn vaak onherbergzame gebieden. Men wil ook toegang hebben tot netwerken, zoals telefonie en internet, watervoorzieningen, elektriciteit… Dat creëert een spanningsveld tussen wat een bevolking wil, en wat de industrie wil en wat de maatschappij nodig heeft om te voldoen aan alle behoeften rond internet, informatie en AI."
Dat spanningsveld zie je nu terugkeren in de vorm van protesten. "Mensen hebben sowieso een weerstand tegen verandering", zegt Soenens. "Aan de ene kant zou je kunnen zeggen dat datacenters nieuwe banen opleveren. Rond de datacenters, waar mensen werken, komen nieuwe winkels, horeca-zaken… Maar tegelijk zijn veel mensen bang. Ze kennen het niet en technologie schrikt al af."
"Het is belangrijk dat er openheid van zaken wordt gegeven en dat mogelijke risico's worden beschreven, zonder dat er hysterie en paniek ontstaat. Dat is eigenlijk altijd wat we moeten doen", concludeert Soenens.
