Vanaf vandaag: gratis hulp van een advocaat voor slachtoffers van verkrachting of partnergeweld

Aanrandingen, verkrachtingen, partnergeweld, al dan niet met dodelijke afloop: ze komen geregeld in het nieuws. Toch zijn er nog veel zaken die niet onder de aandacht van politie en Justitie komen. Omdat de slachtoffers niet goed weten waar ze terecht kunnen of denken dat het hen veel geld zal kosten bijvoorbeeld.

"De drempel om naar een advocaat te stappen is nog altijd heel hoog. Niet alleen door de kosten trouwens. Maar door de kosten te verlagen, hopen we de slachtoffers duidelijk te maken dat het extreem nuttig is om die stap te zetten", vertelt Barbara Huylebroek. Zij is advocate en coördineert in Brussel het Lawyers Victim Assistance-project (LVA). Daarin geven advocaten al 3 jaar lang gratis hulp aan slachtoffers van seksueel en intrafamiliaal geweld. Maar enkel in Brussel dus, en op vrijwillige basis. Daar komt nu verandering in.

"Door een verruimde toepassing van de wet heeft elk slachtoffer van seksueel of intrafamiliaal geweld recht op gratis tweedelijnsbijstand, het zogenaamde pro-deosysteem. Een slachtoffer dat zich meldt via een Zorgcentrum na Seksueel Geweld, een OCMW, een CAW of een andere organisatie, zal bij hoogdringendheid een advocaat krijgen. Die kan in die eerste 15 dagen een gratis consultatie geven, maar ook een klacht indienen namens het slachtoffer, of een echtscheiding in gang zetten bijvoorbeeld."

Na die 15 dagen zal er een evaluatie gemaakt worden, zegt advocate Huylebroek: "Het slachtoffer kan dan kiezen of het bij die advocaat blijft of iemand anders neemt. En vanaf dan zal er ook gekeken worden naar de middelen die het slachtoffer heeft: als die binnen de inkomstengrenzen vallen, dan zal de juridische hulp gratis blijven; anders moet het slachtoffer zelf betalen."

De advocaten die de bijstand bieden, moeten ook een gespecialiseerde opleiding gevolgd hebben. "In Brussel is dat geen probleem, omdat we al 3 jaar ons LVA-project hebben. Dus wij hebben al een vierdaagse opleiding opgestart. Die ervaringen delen we nu met balies uit de rest van het land, zodat zij ook klaar geraken. Op plaatsen waar nog onvoldoende advocaten de opleiding hebben gevolgd, zullen ze wel met een overgangsperiode werken, denk ik. Advocaten met voldoende ervaring in zulke zaken of advocaten die ingeschreven staan voor de opleiding, zouden dan die bijstand kunnen bieden."

In Brussel zijn de ervaringen volgens Huylebroek alleszins heel positief: "In ons systeem werd er altijd uitgegaan van het parket dat optrad tegen de verdachte, en de slachtoffers hingen er zo een beetje bij. Ik denk dat we op deze manier de positie van het slachtoffer kunnen versterken. En als er meer slachtoffers naar het gerecht stappen, kunnen we er ook voor zorgen dat er meer en meer daders veroordeeld worden."