Vanaf 1 februari is een doktersvoorschrift niet meer voldoende om geneesmiddelen zoals Ozempic en Rybelsus (voor de behandeling van diabetes type 2) terugbetaald te krijgen. Ook het ziekenfonds zal zijn goedkeuring moeten geven. De diabetesliga is hier niet blij mee, omdat sommige diabetespatiënten niet het nodige attest kunnen verkrijgen. Er is nog overleg aan de gang met het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke.
Diabetespatiënten vrezen slachtoffer te worden van strengere administratieve regels voor Ozempic: "Onnodige extra administratieve last"
In het kort:
Vanaf 1 februari volstaat een doktersvoorschrift niet meer voor diabetespatiënten om bepaalde geneesmiddelen terugbetaald te krijgen.
Ze hebben voortaan ook de goedkeuring nodig van het ziekenfonds.
De kosten voor terugbetaling lopen volgens het Riziv te hoog op omdat er soms onterecht werd terugbetaald.
De geneesmiddelen kunnen immers ook gebruikt worden om gewicht te verliezen.
Maar volgens de diabetesliga zijn de voorwaarden nu té streng geworden, en dreigen sommige diabetespatiënten nu zonder medicatie te vallen.
Wat is het probleem?
Het verhaal is bekend: middelen als Ozempic zijn eigenlijk bedoeld voor diabetespatiënten in het systeem van zorgtraject type 2. Maar ze blijken ook goed te werken als afslankingsmiddel, omdat ze een beter en langduriger gevoel van verzadiging geven en daardoor eetlustremmend werkend.
De vraag is de voorbije jaren daardoor fel gestegen, in die mate zelfs dat diabetespatiënten er op een bepaald moment nog maar moeilijk aan raakten. Die populariteit betekende ook meer uitgaven voor het Riziv (Rijksinstituut voor Invaliditeitsverzekering).
Het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke laat ons weten dat "uit data van het Riziv bleek dat een substantieel aantal verpakkingen werd terugbetaald terwijl niet aan alle vergoedingsvoorwaarden was voldaan." Jaarlijks zou het gaan om een bedrag tussen 15 en 20 miljoen euro.
Wat verandert er zondag precies, en waarom?
Vanaf 1 februari treedt er daarom een verandering in werking. Wie een terugbetaling wil, zal voortaan een voorafgaandelijke goedkeuring van het ziekenfonds nodig hebben. Het gaat om een verschillende zogenoemde GLP-1-analogen voor de behandeling van diabetes type 2 zoals Ozempic, Rybelsus, Trulicity, Victoza en Xultophy. Voor het middel Mounjaro bestond al langer een uitzondering.
Morgen loopt immers een overgangsperiode af van 4 maanden, die het Riziv eerder aankondigde .
Het Riziv wil naar eigen zeggen misbruik tegengaan met de maatregel. De middelen zijn immers niet bedoeld als afslankmiddel, en daarvoor worden ze niet terugbetaald. Toch worden ze soms voor dat doel voorgeschreven door artsen en wordt een terugbetaling gevraagd.
Correct gebruik volgens de vergoedingsvoorwaarden is essentieel om de medicatie op lange termijn betaalbaar te houden voor wie ze nodig heeft
Arne Brinckman, kabinet Frank Vandenbroucke
"Het is een gerichte reactie op misbruik dat de begroting van de gezondheidszorgverzekering de afgelopen jaren sterk heeft beïnvloed, door de onterechte terugbetaling van de geneesmiddelen gebruikt als eetlustremmer door mensen die geen diabetes hebben", zei het Riziv daarover.
Ook Arne Brinckman, woordvoerder van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke, wijst op de betaalbaarheid: "GLP-1-analogen zijn dure tweede- of derdelijnstherapieën die pas worden ingezet als eerstelijnsbehandelingen onvoldoende werken. Correct gebruik volgens de vergoedingsvoorwaarden is essentieel om deze medicatie op lange termijn betaalbaar te houden voor wie ze nodig heeft." Volgens hem is de nieuwste maatregel breed gedragen.
Geen probleem? Of toch?
Volgens het Riziv zal "deze wijziging op geen enkele manier de toegang tot de terugbetaling voor diabetespatiënten beperken". Maar de diabetesliga vindt de maatregel te ver gaan, net als de endocrinologen - specialisten van stofwisselingsziekten die zich met onder meer diabetes bezighouden.
Volgens de diabetesliga was de overgangsperiode te kort, is het een onnodige extra administratieve last en wordt te streng met de regels omgesprongen. Omdat de oefening (voor welke diabetespatiënten er recht op hebben) opnieuw moet worden gedaan, ontstaan er moeilijkheden, zegt Luk Buyse, voorzitter van de diabetesliga.
"Om de medicatie terugbetaald te krijgen, moesten ze voldoen aan 2 voorwaarden: een bepaald (over)gewicht hebben, en een bepaalde waarde van hun suikerregeling. Die waarden kunnen we terugvinden in laboresultaten van 3, 4, 5 jaar geleden, bij de opstart, maar dat is niet altijd eenvoudig." Bij bepaalde patiënten zijn door inname van andere geneesmiddelen dan weer de waarden veranderd, zodat ze niet meer in aanmerking komen, onterecht evenwel.
Een flexibel en goed werkend systeem gaat op de schop door het misbruik van sommigen
Chantal Mathieu
Endocrinoloog Chantal Mathieu reageert bij VRT NWS als volgt: "Ik betreur de nieuwe regeling heel hard. We hadden een flexibel en goed werkend systeem voor diabetespatiënten dat nu op de schop gaat door het misbruik van sommigen en door wantrouwen."
"Nu worden diabetespatiënten geconfronteerd met een berg administratie", zegt Mathieu. Ze vreest dat bepaalde patiënten, en mogelijk de minst weerbare, "gaten zullen krijgen in de behandeling".
Dat komt omdat de besparingsronde voor een deel bij de ziekenfondsen is gelegd, waarbij die te strikt te werk zijn gegaan zodat sommige patiënten niet het nodige attest hebben gekregen. Het kabinet zelf is niet van slechte wil, aldus nog Mathieu: "Ze zijn hier even hard mee bezig als wij."
